انتقال پایتخت از تهران دوباره جدی شد / مجوز سرمایهگذاری در تهران دیگر صادر نمیشود!
تهران دیگر کشش توسعه ندارد؛ استاندار تهران با اعلام توقف صدور مجوزهای جدید مسکونی و اقتصادی، از جدی شدن سیاست تمرکززدایی و محدودسازی بارگذاری جمعیت خبر داد؛ تصمیمی که بار دیگر بحث انتقال پایتخت را به کانون توجه بازگردانده است.
به گزارش اقتصادآنلاین، بحث قدیمی انتقال پایتخت یا دستکم «مهار غول تهران» بار دیگر به صدر اخبار بازگشته است؛ اینبار نه در حد گمانهزنیهای رسانهای، بلکه با اعلام صریح استاندار تهران درباره توقف توسعه جدید مسکونی و اقتصادی در پایتخت.
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، در گفتوگویی تفصیلی از مجموعهای از تصمیمات کلان پرده برداشت که نشان میدهد سیاست «تمرکززدایی از تهران» وارد فاز اجرایی شده است؛ سیاستی که از محدودسازی بارگذاری جمعیت گرفته تا عدم صدور مجوز سرمایهگذاری جدید در تهران را شامل میشود.
تهران؛ فراتر از توان اکولوژیک
استاندار تهران با اشاره به بحران جدی آب و زیرساختها، اعلام کرد که تهران امروز بیش از پنج برابر توان اکولوژیک خود بارگذاری جمعیت را تحمل میکند؛ وضعیتی که نتیجه سالها توسعه بیضابطه و چشمپوشی از هشدارهای کارشناسی است.
به گفته معتمدیان، تنها در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۲۶ هزار مجوز ساخت مسکن در استان تهران صادر شده که به معنای اضافه شدن صدها هزار نفر جمعیت جدید در شرایط خشکسالی، کمبود آب، ترافیک و افت شدید سرانههای شهری است.
وی تأکید کرد: «دیگر اجازه توسعه جدید در تهران را نمیدهیم؛ نه در حوزه مسکن و نه در حوزه سرمایهگذاریهای اقتصادی.»
سرمایهگذاری ممنوع؛ جز در یک استثنا
یکی از مهمترین بخشهای این گفتوگو، اعلام رسمی عدم صدور مجوز سرمایهگذاری جدید در تهران است. استاندار تهران تصریح کرد که این سیاست با دستور مستقیم رئیسجمهور و در قالب بسته مصوب ساماندهی پایتخت دنبال میشود.
البته یک استثنا وجود دارد: تنها پروژههایی که در قالب تکمیل زنجیره فعالیتهای دانشبنیان تعریف شوند و بار جمعیتی جدیدی به تهران تحمیل نکنند، امکان بررسی خواهند داشت.
معتمدیان خطاب به فعالان اقتصادی گفت: «امیدواریم سرمایهگذاران به نقاط مختلف کشور بروند. تمرکز شدید سرمایه و جمعیت در تهران، امروز سلامت مردم، کیفیت زندگی و محیط زیست را به خطر انداخته است.»
انتقال پایتخت؛ ایدهای که دوباره روی میز است
اگرچه استاندار تهران از «انتقال پایتخت» بهعنوان تصمیم فوری نام نبرد، اما تأکید کرد که تمرکززدایی و ساماندهی پایتخت بهطور جدی و مستمر در جلسات دولت پیگیری میشود؛ موضوعی که از نگاه کارشناسان، میتواند مقدمهای برای انتقال تدریجی کارکردهای پایتختی از تهران باشد.
به بیان دیگر، دولت فعلاً به جای جابهجایی ناگهانی پایتخت، مسیر خشکاندن ریشههای تمرکز را در پیش گرفته است:
محدودیت جمعیت، توقف توسعه اقتصادی جدید و کنترل بارگذاریهای شهری.
تهرانِ بیآب، تهرانِ بیتحمل
معتمدیان با اشاره به ورود تهران به ششمین سال خشکسالی هشدار داد که مخازن سدهای اصلی پایتخت (بهجز طالقان) به کمتر از ۶ تا ۷ درصد رسیدهاند. به گفته او، بارشهای اخیر نیز تأثیر محسوسی بر بهبود وضعیت منابع آبی نداشته است.
او صریحاً اعتراف کرد که بخشی از محدودیتهای فعلی آب، نتیجه تصمیمات اشتباه گذشته و توسعههای بدون نظارت بوده است؛ تصمیماتی که امروز هزینه آن از جیب مردم پرداخت میشود.
پیام روشن دولت به تهران
مجموع اظهارات استاندار تهران یک پیام روشن دارد: دوران توسعه بیوقفه تهران به پایان رسیده است. نه مجوز جدید ساختوساز، نه چراغ سبز به سرمایهگذاری تازه و نه پذیرش بار جمعیتی بیشتر؛ سیاستی که اگرچه دیر آغاز شده، اما میتواند سرآغاز تغییر مسیر پایتخت از «ابرشهرِ فرسوده» به شهری قابلزیستتر باشد.
حالا سؤال اصلی این است: آیا این تصمیمها مقدمه انتقال واقعی پایتخت خواهد بود، یا تهران همچنان با نسخههای مُسکنگونه اداره میشود؟