آمریکا روش دور زدن تحریم‌های ایران را پیدا کرد؟/ یک هندی به تجارت با ایران متهم شد

اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ وزارت خزانه‌داری آمریکا با تمرکز بر تراکنش‌هایی که از نظام مالی این کشور عبور کرده‌اند، در حال بررسی ارتباط احتمالی یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های صنعتی هند با ایران است؛ پرونده‌ای که اگرچه هنوز به مرحله اثبات تخلف نرسیده، اما می‌تواند نشانه‌ای از تغییر روش آمریکا در شناسایی دور زدن تحریم‌ها باشد.

یک نهاد نظارتی آمریکا، بررسی مدنی درباره تراکنش‌های مالی شرکت «آدانی اینترپرایز» را آغاز کرده است؛ تراکنش‌هایی که بنا بر اعلام رسمی این شرکت، ممکن است به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با ایران یا اشخاص تحت تحریم‌های ایالات متحده مرتبط بوده باشد.

به گزارش رویترز، آدانی اینترپرایز، پرچمدار گروه صنعتی تحت رهبری گوتام آدانی میلیاردر هندی، اعلام کرده که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) در حال بررسی برخی مبادلات این شرکت است که از طریق مؤسسات مالی آمریکایی پردازش شده‌اند. این بررسی در قالب یک تحقیق مدنی انجام می‌شود.

ریشه پرونده؛ گزارش وال‌استریت ژورنال

آغاز این پرونده به گزارشی از وال‌استریت ژورنال در ژوئن ۲۰۲۵ بازمی‌گردد؛ گزارشی که مدعی شده بود شرکت‌هایی مرتبط با گروه آدانی، گاز مایع با منشأ ایرانی را از طریق مسیر‌های حمل‌ونقلی خاص به هند وارد کرده‌اند؛ مسیر‌هایی که به گفته این رسانه، ممکن است برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران طراحی شده باشند.

آدانی اینترپرایز پس از انتشار این گزارش، هرگونه مشارکت آگاهانه در دور زدن تحریم‌ها یا تجارت گاز مایع با منشأ ایرانی را رد کرد.

نقش OFAC و کانال‌های مالی آمریکا

این شرکت اعلام کرده که پس از انتشار گزارش رسانه‌ای، به‌صورت داوطلبانه و پیش‌دستانه وارد گفت‌و‌گو با OFAC شده و در تاریخ چهارم فوریه، درخواست رسمی ارائه اطلاعات از سوی این نهاد آمریکایی را دریافت کرده است.

بر اساس توضیحات آدانی، تمرکز اصلی تحقیق، بر تراکنش‌هایی است که از طریق مؤسسات مالی آمریکایی انجام شده‌اند؛ حتی اگر مبادله کالا خارج از خاک ایالات متحده صورت گرفته باشد.

واکنش بازار و توضیح شرکت

آدانی اینترپرایز تأکید کرده که مکاتبات انجام‌شده با وزارت خزانه‌داری آمریکا، هیچ‌گونه نتیجه‌گیری درباره وقوع تخلف یا نقض تحریم‌ها در بر نداشته و این شرکت انتظار اثر مالی مشخصی از این پرونده ندارد. با این حال، انتشار خبر تحقیق مدنی باعث افت بیش از سه‌درصدی سهام شرکت در معاملات روز سه‌شنبه شد؛ هرچند در ادامه بخشی از این کاهش جبران شد. این شرکت همچنین اعلام کرده که از دوم ژوئن سال گذشته، واردات گاز مایع را متوقف کرده و سهم این محصول در سال مالی ۲۰۲۵، حدود ۱.۴۶ درصد از کل درآمد آن بوده است.

آدانی زیر ذره‌بین نهاد‌های آمریکایی

گروه آدانی از ابتدای سال ۲۰۲۳ تحت فشار‌های گسترده نظارتی، حقوقی و رسانه‌ای قرار گرفته است. این فشار‌ها پس از انتشار گزارش شرکت آمریکایی هیندنبورگ ریسرچ درباره اتهام دستکاری بازار و تخلفات حسابداری شدت گرفت؛ اتهاماتی که از سوی این گروه رد شده است. علاوه بر این، نهاد‌های قضایی آمریکا به‌طور جداگانه در حال بررسی اتهاماتی مرتبط با رشوه‌خواری خارجی علیه این گروه هستند.

تغییر سیاست‌هاس آمریکا

در پایان باید تاکید کرد که پرونده آدانی، بیش از آنکه صرفاً یک اختلاف حقوقی باشد، نشانه‌ای از تغییر تمرکز سیاست تحریمی آمریکا است. واشنگتن به‌جای تمرکز صرف بر مبدا کالا، به‌دنبال ردیابی مسیر‌های مالی و نقش نظام بانکی بین‌المللی در دور زدن تحریم‌هاست. اگر این رویکرد تثبیت شود، حتی شرکت‌هایی که به‌طور مستقیم با ایران معامله نمی‌کنند، اما از کانال‌های مالی حساس استفاده می‌کنند، ممکن است در معرض ریسک‌های حقوقی قرار گیرند؛ تغییری که می‌تواند معادلات تجارت انرژی در آسیا را وارد مرحله تازه‌ای کند.