سفر شتابزده نتانیاهو به واشنگتن؛ اسرائیل مسیر مذاکرات ایران و آمریکا را تغییر دهد؟
تنها چند روز پس از آغاز مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط، بنیامین نتانیاهو با تصمیمی غیرمنتظره سفر خود به واشنگتن را جلو انداخت. سفری که در واقع تلاشی برای تأثیرگذاری بر مسیر گفتوگوهای تهران و واشنگتن است.
به گزارش اقتصادآنلاین، سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به واشنگتن در میانه مذاکره ایران و آمریکا، یک هفته جلو افتاده است.
این ششمین نشست نتانیاهو با دونالد ترامپ پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوری او است که براساس گزارشها روز چهارشنبه برگزار میشود. گزارش رسانههای اسرائیلی میگوید که نتانیاهو درباره ایران با ترامپ رایزنی میکند و به همین دلیل سفر خود را با شتاب بیشتری انجام خواهد داد.
زمانبندی این سفر، درست یک روز پس از مذاکرات مسقط و در حالی که ترامپ آن را «بسیار خوب» توصیف کرده، برای ناظران معنایی روشن دارد؛ نگرانی اسرائیل از شکلگیری توافقی که تمرکز آن صرفاً بر برنامه هستهای ایران است.
تلاش تلآویو برای جلوگیری از توافق
نتانیاهو بارها مدعی شده که هر توافقی با ایران باید فراتر از پرونده هستهای برود و برنامه موشکی بالستیک تهران و حمایت ایران از گروههای نیابتی در منطقه را نیز شامل شود. آغاز دوباره گفتوگوها با تهران، اما به گفته تحلیلگران اسرائیلی، زنگ خطر را در اورشلیم به صدا درآورده است. تاجایی که وزیر امنیت داخلی اسرائیل ادعا کرده که «اسرائیل هرگز ایران هستهای که دارای توانمندیهای موشکی بالستیک باشد را نمیپذیرد. نتانیاهو قادر است با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا صحبت کرده و وی را به موضع اسرائیل در قبال این پرونده قانع کند.»
این اظهارنظرها نشان میدهد که نتانیاهو در آمریکا به دنبال همراهکردن ترامپ با موضع اسرائیل است که احتمالا از گزینه نظامی حمایت میکند.
چرا نتانیاهو عجله دارد؟
تصمیم نتانیاهو برای جلو انداختن سفرش، به گفته منابع دیپلماتیک، ناشی از چند عامل است. نخست، ارزیابی از فضای ایجاد شده پس از آغاز مذاکرات مسقط که به آن اشاره شد. اما عامل دیگر که برخی مطرح میکنند هماهنگی برای هرگونه اقدام آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران است. همراهی فرمانده نیروی هوایی اسرائیل که در جنگ دوازده روز با ایران نیز نقشی محوری داشت، از نشانههایی است که این احتمال را تقویت میکند؛ بنابراین ممکن است بیش از تلاش برای اثرگذاری بر ترامپ درباره مذاکرات، هماهنگیهایی برای تصمیمهای اتخاذشده نیز در واشنگتن در جریان باشد.
تداوم تحرکات نظامی در منطقه
همزمان با تحرکات دیپلماتیک، تحولات نظامی نیز در جریان است. رصدهای نظامی حاکی از آن است که آمریکا استقرار سامانههای دفاع موشکی «تاد» و «پاتریوت»، را در پایگاههای خود در منطقه تکمیل کرده است. هرچند پنتاگون جزئیات این استقرارها را ارزیابی یا رد نکرده است، اما گزارشها حاکی از ارسال مداوم تجهیزات آمریکا و حتی انگلیس به خاورمیانه داشته است. از طرفی در ایران نیروهای مسلح در آمادهباش کامل قرار دارند و برخی رسانههای خارجی همچون تلگراف از آمادهبودن برنامههای پاسخ نظامی به حملات احتمالی خبر میدهند.
واکنش تهران به مذاکره با آمریکا
مقامات ایرانی تاکنون بارها اعلام کردهاند که از حق غنیسازی اورانیوم کوتاه نمیآیند ولی درباره سطح غنیسازی منعطف است، اما برنامه موشکی هرگز قابل مذاکره نیست. با این حال عباس عراقچی وزیر خارجه اعلام کرده که در مذاکره با مقامات آمریکا گفته «چارهای جز مذاکره نیست». مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، گفتوگوهای اخیر را «یک قدم به جلو» توصیف کرده است.
این در حالی است که برخی رسانهها از جمله والاستریت ژورنال و رویترز گزارش دادند که اختلافنظرهای اساسی در مذاکرات همچنان باقی است. چراکه طرف آمریکایی خواستار توقف غنیسازی در ایران و خروج حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی از کشور است.
پیامدهای احتمالی سفر نتانیاهو
در چنین شرایطی، تعیینکنندهترین عامل، اما اراده تصمیمگیران در تهران و واشنگتن است که تاچه اندازه آماده انعطاف و پیشبرد دیپلماسی باشند.
اما دیدار ترامپ و نتانیاهو نیز بر جریان تحولات پیشرو تاثیرگذار خواهد بود. هرچند برخی تحلیلگران نیز میگویند که اگر ترامپ تصمیم خود را درباره مذاکره بر سر پرونده هستهای گرفته باشد و ایران نیز خواستههای آمریکا را بپذیرد، مشکل است که بتوان نظر او را تغییر داد. به ویژه آنکه همزمان با لابی اسرائیلیها و جریانهای خواهان اقدام نظامی در آمریکا، کشورهای عرب منطقه، از عمان و قطر گرفته تا مصر و حتی ترکیه در تلاش برای تداوم مذاکرات و جلوگیری از جنگ هستند.
با این همه، حجم بیسابقه تجهیزات آفندی و پدافندی آمریکا در خاورمیانه، حتی در صورت تداوم مذاکرات، همچنان سایه جنگ را بر سر منطقه حفظ خواهد کرد.
