طلا از دست بازار واقعی خارج شد؟/ وقتی سفته‌بازی چینی قیمت‌ها را چرخاند

اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ رابطه علت و معلول در بازار‌ها گاهی شبیه همان معمای معروف مرغ و تخم‌مرغ می‌شود؛ معلوم نیست اول کدام آمد و دیگری را ایجاد کرد. این روز‌ها بازار طلا و نقره هم دقیقاً در همین وضعیت گیر کرده‌اند؛ جایی که نوسان، خودش تبدیل به محرک نوسان شده و قیمت‌ها بیشتر از واقعیت، به هیجان واکنش نشان می‌دهند.

بازار در حال روایت‌سازی از خودش 

در ماه‌های اخیر، رفتار بازار فلزات گران‌بها بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضای فیزیکی باشد، زیر سایه معاملات مشتقه و موج‌های سفته‌بازی حرکت کرده است. نوسان‌ها مدام یکدیگر را تقویت می‌کنند و یک چرخه بازخوردی ساخته‌اند که روایت مستقل خودش را دارد؛ روایتی که کم‌کم از اقتصاد واقعی فاصله می‌گیرد.

سفته‌بازی چینی و اختلال در کشف قیمت

در همین چارچوب، راس نورمن، تحلیلگر بازار فلزات گران‌بها، در یادداشتی تحلیلی معتقد است آنچه امروز فرآیند کشف قیمت طلا و نقره را مختل کرده، موج پرحجم سفته‌بازی در بازار مشتقات چین است؛ موجی که به‌دلیل اهرم‌های بالا، توانسته وزن واقعی بازار فیزیکی را کنار بزند. به‌گفته او، در چنین فضایی دیگر نمی‌توان با قطعیت از «قیمت منصفانه» صحبت کرد.

طلا؛ تقاضای پنهان، قیمت‌های نامطمئن

بازار طلا در ظاهر باید از بنیان‌های مثبتی مانند خرید بانک‌های مرکزی حمایت بگیرد، اما شفافیت این بخش کاهش یافته است. بسیاری از بانک‌های مرکزی، خرید طلا را بی‌سروصدا پیش می‌برند تا وارد تنش سیاسی با آمریکا نشوند. در سوی دیگر، بازار‌هایی مانند شانگهای اختلاف قیمت‌هایی را تجربه می‌کنند که از پریمیوم‌های بالا تا تخفیف‌های معنادار در نوسان است.

نقره؛ پرریسک‌تر از همیشه

نقره به‌عنوان دارایی با نوسان بالاتر نسبت به طلا، بیشترین فشار را از این وضعیت متحمل شده است. دامنه حرکت قیمت‌ها به‌قدری شدید شده که حتی معامله‌گران حرفه‌ای نیز ورود به این بازار را با احتیاط مضاعف دنبال می‌کنند.

کیک طلا و لایه خطرناک هیجان

بررسی‌ها نشان می‌دهد رشد قیمت طلا از سال ۲۰۲۲ حاصل ترکیب سه عامل بوده است: خرید‌های هدفمند بانک‌های مرکزی، ورود سرمایه‌گذاران خرد و صندوق‌های ETF و در نهایت موج سفته‌بازی در چین. این لایه سوم، همان بخشی است که تعادل بازار را بر هم زده و نوسان‌ها را تشدید کرده است؛ موضوعی که بورس‌های آتی را به افزایش وجه تضمین و محدودسازی معاملات پرریسک واداشته است.

وقتی بازار شبیه کازینو می‌شود

بزرگ‌شدن بیش از حد بازار مشتقات چین باعث شده اثر آن به کل بازار جهانی سرایت کند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران نهادی کنار می‌کشند، مصرف‌کنندگان صنعتی به‌دنبال جایگزین می‌روند، بازار جواهرات سرد می‌شود و حتی بانک‌های مرکزی محتاط‌تر عمل می‌کنند؛ وضعیتی که بازار فلزات گران‌بها را از کارکرد اصلی خود دور می‌کند.

پایان ماجرا کجاست؟

به‌نظر می‌رسد این چرخه زمانی متوقف می‌شود که بازیگران سفته‌باز متوجه شوند عملاً در حال معامله با خودشان هستند و متقاضی واقعی در بازار باقی نمانده است. تا آن زمان، بازار طلا همچنان اسیر نوسانی خواهد بود که بیش از هر چیز، از خودش تغذیه می‌کند.