تلاش آمریکا و غرب برای ایجاد انزوای دیپلماتیک؛ چرا لغو دعوت عراقچی به داووس اهمیت دارد؟

به گزارش اقتصادآنلاین، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران ابتدا طبق اعلام برگزارکنندگان مجمع جهانی اقتصاد در فهرست مقامات حاضر در اجلاس بود. اجلاسی که هر سال در شهر کوچک داووس سوئیس برگزار می‌شود.

با اعلام خبر دعوت عراقچی، اما موجی از واکنش‌ها به راه افتاد تا سرانجام تصمیم برگزارکنندگان این اجلاس تغییر کند. دعوت از عراقچی لغو شد و صفحه مجمع جهانی اقتصاد با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به وقایع مرتبط با اعتراضات در ایران نوشت: «وزیر امور خارجه ایران در داووس حضور نخواهد یافت.»

لغو دعوت در میانه ادعاهای مذاکره

لغو دعوت از عراقچی در حالی رخ داد که برخی ادعا‌ها درباره احتمال برگزاری نشست میان او و استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ مطرح شده بود. ادعا‌هایی که البته از سوی آمریکا تکذیب شد. آن هم در حالی که زمزمه‌هایی درباره برقراری ارتباط میان دو طرف از طریق کانال‌هایی شنیده می‌شد.

در چنین فضایی، لغو دعوت واکنش عراقچی را برانگیخت. او هم با انتشار پستی در صفحه خود نوشت که «مجمع جهانی اقتصاد حضور من در داووس را بر اساس دروغ‌ها و فشار‌های سیاسی اسرائیل و ماموران و حامیان آن رژیم در آمریکا لغو کرد.» عراقچی افزود که «طنز غم انگیز آن است که نسل کشی فلسطینیان توسط اسرائیل و کشتار دسته جمعی ۷۱۰۰۰ انسان بیگناه باعث نشد که مجمع جهانی اقتصاد دعوت از مقامات اسرائیلی را لغو کند.» در مقابل، اما لغو دعوت از عراقچی با استقبال برخی مقامات آمریکایی همراه شد.

چرا داووس مهم است؟

لغو دعوت از وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران امر بی‌سابقه‌ای نیست. سال ۹۸ نیز در پی اعتراضات آبان ماه و وقایع مرتبط با آن، مجمع جهانی اقتصاد مانع حضور محمدجواد ظریف وزیر خارجه وقت جمهوری اسلامی ایران شد. اما ظریف سال بعد در این مجمع شرکت کرد. با این همه تفاوت، این بار تلاش آمریکا و کشور‌های اروپایی برای ایجاد انزوای دیپلماتیک گسترده‌تر علیه جمهوری اسلامی ایران است. در هفته‌های اخیر رسانه‌های بزرگ و کوچک غربی نیز تحولات ایران را در صدر اخبار و گزارش‌های خبری و تحلیلی خود قرار داده‌اند. موضوعی که نشان می‌دهد فشار سیاسی و رسانه‌ای قرار نیست به زودی از میان برود.

شرکت یا عدم شرکت در داووس از این جهت اهمیت دارد که کشور‌ها و مقامات مختلفی در این اجلاس سالیانه حضور دارند. به طور مثال، سال گذشته حدود ۳۰۰۰ نفر از ۱۳۰ کشور در این اجلاس شرکت کردند و ۱۶۰۰ شرکت (۴۵ درصد از آمریکا) در آن حضور داشتند. ۳۵۰ مقام دولتی شامل ۶۰ رئیس دولت نیز مشارکت کردند؛ بنابراین حضور در این رویداد فرصتی برای تبیین دیدگاه‌ها و برنامه‌های هر کشور به ویژه در حوزه اقتصادی و سیاسی است.

تلاش برای اجماع‌سازی ادامه دارد؟

پیش از ماجرای اجلاس داووس، آمریکا تلاش کرده بود تا با برگزاری جلسه فوری شورای امنیت سازمان ملل، علیه جمهوری اسلامی ایران دست به اجماع‌سازی بزند. تلاشی که با همراهی کشور‌های اروپایی و دیگر متحدان آنها همراه شد. در این میان روسیه و چین به عنوان دو کشور نزدیک به جمهوری اسلامی از مواضع دیپلمات‌های ایرانی دفاع کردند.

پیش از این نشست نیز پارلمان اروپا ورود دیپلمات‌های جمهوری اسلامی ایران را به این نهاد ممنوع کرده بود. موضوعی که با واکنش عراقچی و روسیه همراه شد. با این همه شواهد نشان می‌دهد که این رویه همچنان تداوم خواهد داشت. چراکه این کشور‌ها عزم خود را برای فشار رسانه‌ای و سیاسی جزم کرده‌اند.

 این در حالی است که حتی پیش از این تحولات نیز، هجمه‌های علیه پرونده هسته‌ای بالا گرفته بود و آمریکا و غرب، خواهان ازسرگیری بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سایت‌های هسته‌ای و بمباران‌شده ایران بودند. اما وزیر خارجه با رد این ادعاها گفته بود که ایران در شرایطی که آمریکا خواسته‌های خود را دیکته نکند حاضر به مذاکره خواهد بود. 

در چنین وضعیتی، به نظر می‌رسد که مناسبات ایران و غرب همچنان رو به کاهش خواهد داشت و اجماع‌سازی جهانی علیه جمهوری اسلامی ایران ادامه خواهد داشت. در مقابل سیاست فشار حداکثری آمریکا و تلاش برای انزوای دیپلماتیک، جمهوری اسلامی ایران به دنبال حفظ همراهی روسیه و چین و اجماع‌سازی با کشور‌های منطقه است. اما باید دید که توزان قوا در این روابط پیچیده به کدام سو سنگین‌تر خواهد شد.