مراحل اعتراض به دهک‌بندی یارانه / با ورود به سامانه حمایت تغییر دهک دهید

به گزارش اقتصادآنلاین، از زمانی که دولت به طور جدی اجرای کالابرگ جدید الکترونیکی را قطعی کرده و زمان‌بندی واریز آن مشخص شده است، دغدغه اصلی مردم دیگر تنها “دریافت یارانه نقدی” نیست، بلکه “نحوه تخصیص و محاسبه دهک جدید” است. آیا با این تغییرات، یارانه نقدی قطع خواهد شد؟ آیا با وجود کارمند یا بازنشسته بودن، کالابرگ جدید به دست ما می‌رسد؟

این تغییر رویکرد، از تمرکز صرف بر “درآمد” (سیستم قدیمی دهک‌بندی) به سمت “هزینه و معیشت واقعی” (فرمول صدک‌بندی جدید)، برای بسیاری از خانوارها که پیشتر به دلیل یک افزایش درآمد اسمی کوچک از چرخه حمایت‌ها خارج شده بودند، یک فرصت جدید ایجاد کرده است. با این حال، این تحول بزرگ همراه با سردرگمی‌هایی نیز بوده است؛ از جمله تناقض در آمارها و لزوم مراجعه به سامانه «حمایت» برای اعتراض به دهک‌بندی و اطمینان از به‌روزرسانی صحیح وضعیت جدیدشان. برای بسیاری، این سامانه اکنون تنها راه ارتباطی برای اثبات نیازمندی واقعی به حمایت‌های دولتی است.

خداحافظی با دهک‌بندی سنتی و آغاز عصر کالابرگ الکترونیکی

ساختار توزیع حمایت‌های دولتی در ایران با اعلام جزئیات جدید طرح کالابرگ الکترونیکی، دچار دگرگونی اساسی شده است. این تحول، که با هدف افزایش عدالت و پوشش‌دهی مؤثرتر صورت گرفته، بر دو محور اصلی استوار است: گسترش پوشش کالابرگ و جایگزینی سیستم سنتی «دهک‌بندی» با یک «فرمول درآمد و هزینه واقعی» جدید.

موج جدید کالابرگ الکترونیکی: پوشش ۸۰ میلیون ایرانی

برخلاف یارانه نقدی که همواره محدود به دهک‌های خاصی بوده است، طرح کالابرگ الکترونیکی رویکردی جامع‌تر را در پیش گرفته است:

• افزایش چشمگیر مشمولین: تعداد دریافت‌کنندگان حمایت‌های کالابرگی از حدود ۷۰ میلیون نفر (مشمولین فعلی یارانه نقدی) به تقریباً ۸۰ میلیون نفر افزایش خواهد یافت.
• مبلغ واریزی: مبلغ ۴ میلیون تومان (۴۰ میلیون ریال) به ازای هر نفر، برای کلیه کسانی که تا پایان سال ۱۴۰۳ یارانه نقدی دریافت کرده بودند، واریز شده است.
• استثنای بزرگ (کارمندان و بازنشستگان): مهم‌ترین بخش این طرح، ورود تمام کارمندان دولت و بازنشستگان به فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ است، فارغ از اینکه در دهک درآمدی ۱۰ (بالاترین درآمد) قرار داشته باشند. این نشان می‌دهد که در طرح کالابرگ، وضعیت شغلی/بازنشستگی در اولویت قرار گرفته است.

وضعیت یارانه نقدی: حذف دهک‌های پردرآمد و تناقض‌ها

در مقابل گسترش کالابرگ، وضعیت یارانه نقدی دستخوش تغییرات جدی شده است:

• حذف دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰: طبق آخرین اطلاعات، یارانه نقدی صرفاً به دهک‌های یک تا هفت تعلق خواهد گرفت و دهک‌های پردرآمد (۸، ۹ و ۱۰) از دریافت یارانه نقدی حذف شده‌اند.
• تخمین جاماندگان: با توجه به اینکه حدود ۱۶ میلیون نفر یارانه نقدی دریافت نمی‌کنند، و هدف کالابرگ ۸۰ میلیون نفر است، تخمین زده می‌شود که حدود ۷ میلیون نفر (احتمالاً بخشی از دهک ۱۰ و افراد پردرآمد قدیمی) ممکن است در حال حاضر فاقد هر دو نوع حمایت باشند، مگر اینکه تحت پوشش کارمندان/بازنشستگان قرار گیرند.
• ابهام در اجرا: شواهدی از دریافت کالابرگ توسط برخی افراد دهک ۱۰ از طریق کدهای دستوری وجود دارد، که حکایت از عدم یکپارچگی کامل و انتقال داده‌های دو طرح در فاز اجرا دارد.

تغییر دهک بندی یارانه

بزرگترین تحول ساختاری، پایان دادن به سیستم قدیمی دهک‌بندی است که همواره به دلیل عدم دقت و نادیده‌گرفتن هزینه‌های واقعی زندگی مورد انتقاد بود.

• مبنای جدید: ملاک اصلی برای دریافت حمایت‌ها، دیگر دهک درآمدی نخواهد بود، بلکه “فرمول صدک‌بندی” جایگزین آن شده است.
• شاخص‌های پیچیده‌تر: این فرمول جدید، علاوه بر درآمد خالص خانوار، هزینه‌های واقعی زندگی شامل اجاره مسکن و حمل و نقل را نیز می‌سنجد.
• عدالت جغرافیایی: نکته کلیدی این است که این فرمول، تفاوت هزینه‌های زندگی بین کلان‌شهرها (مانند تهران) و شهرهای کوچک را لحاظ می‌کند. این امر جلوی حذف ناعادلانه خانوارهای پردرآمد اسمی در شهرهای گران را می‌گیرد.
• تغییر مدیریت: پیگیری‌هایی برای واگذاری مدیریت این فرآیند از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به سازمان هدفمندی یارانه‌ها در جریان است تا توزیع عادلانه‌تر صورت پذیرد.

اعتراض به دهک‌بندی: راهنمای ورود به سامانه حمایت

با تغییرات صورت گرفته، اگر خانوارها مشمول دریافت کالابرگ جدید نشده‌اند یا وضعیت دهک‌بندی نقدی آن‌ها به اشتباه محاسبه شده است، سامانه حمایت تنها مرجع رسمی برای پیگیری و اعتراض است.

آدرس سامانه: https://hemayat.mcls.gov.ir/

اطلاعات مورد استفاده در سامانه: این سامانه بر اساس بانک اطلاعاتی «پایگاه رفاه ایرانیان» عمل می‌کند که شامل اطلاعات اقتصادی خانوارها از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ است. این اطلاعات شامل جزئیات تراکنش‌های بانکی (خرید با کارت، انتقال وجه، پایا، ساتنا و کارت به کارت)، وضعیت درآمد، مالکیت خودرو و کد بورسی است که مستقیماً بر دهک درآمدی فرد تأثیر می‌گذارد.

مراحل ورود و اعتراض به دهک‌بندی یارانه

1. ورود به سامانه حمایت به نشانی ذکر شده.
2. انتخاب گزینه «ورود به سامانه».
3. ثبت اطلاعات: کد ملی سرپرست خانواده و شماره حسابی که یارانه به آن واریز می‌شده است (حتی اگر واریز قطع شده باشد).
4. تکمیل اطلاعات خانوار (تک‌نفره یا چند نفره).
5. وارد کردن کد امنیتی و انتخاب گزینه ورود.
6. تکمیل رضایت‌نامه دسترسی به اطلاعات دارایی و مالی خانواده (این گام برای محاسبه مجدد دهک ضروری است).
7. پس از تکمیل، افراد می‌توانند وضعیت دهک جدید خود را مشاهده و در صورت لزوم، اعتراض خود را ثبت کنند.

تغییر رویکرد دولت از دهک‌بندی به فرمول درآمد و هزینه واقعی، گامی مهم به سوی عدالت توزیعی است. در حالی که دهک‌های پایین‌تر شاهد پوشش گسترده‌تر کالابرگ خواهند بود، خانوارهایی که به دلیل درآمد اسمی بالا حذف شده بودند، اکنون با ورود کارمندان و بازنشستگان به لیست کالابرگ، شاهد یک تحول در نحوه حمایت‌ها هستند. موفقیت این طرح در گرو شفاف‌سازی شاخص‌های دقیق “فرمول صدک‌بندی” و اطمینان از به‌روزرسانی صحیح اطلاعات در سامانه حمایت است.