کد خبر 557396

خطر واکسن‌نزن‌ ها را جدی بگیرید!

از بین ۱۵‌میلیون و‌۷۰۰هزار ایرانی بالای ۵۰ سال واجد شرایط واکسیناسیون، ۳ میلیون و۹۲۰ هزار نفر واکسن نزده‌اند.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری، تاکنون گروه سنی بالای 50سال در سراسر کشور و برخی گروه‌های سنی پایین‌تر در مناطق خاص مثل استان‌های مرزی یا جزایر خلیج‌فارس برای تزریق واکسن فراخوانده شده‌اند که به‌گفته وزیر بهداشت، حدود 25درصد از بالای 50ساله‌ها  برای تزریق واکسن اقدام نکرده‌اند.

جمعیت گروه سنی بالای 50سال در کشور مطابق گفته سخنگوی ستاد ملی مبارزه با کرونا 15میلیون‌ و700هزار نفر است که حدود 3میلیون‌و920هزار نفر از آنها واکسن نزده‌اند. این عدد بی‌تردید با احتساب گروه‌های سنی پایین‌تر از 50سال – شامل برخی اقشار و مشاغل و همچنین مردم عادی در برخی مناطق خاص کشور- بیشتر هم می‌شود. این در حالی است که کرونای دلتا در کشور طغیان کرده و در هفته‌های اخیر، روزانه بین 600تا700 کشته به جای گذاشته است.

البته پرهیز از تزریق واکسن فقط مختص ایران نیست و در سایر کشورهای دنیا نیز گروه‌هایی هستند که در برابر برنامه واکسیناسیون عمومی کرونا مقاومت می‌کنند. در ایران اما به‌دلیل دسترسی نداشتن به واکسن کافی و سرعت نه چندان بالای واکسیناسیون، همچنان گروه‌های زیادی در صف هستند و به همین دلیل هنوز مسئله مخالفان واکسن به‌عنوان یک معضل یا دغدغه مطرح نشده است. این وضع اما دیر نخواهد پایید و احتمالا با فراخوان همه گروه‌های سنی، سیاستگذاران بهداشت و درمان، باید برای اقناع چند میلیون نفری که مایل به تزریق واکسن کرونا نیستند، فکری کنند.

مسئولان وزارت بهداشت درباره چرایی این مسئله پاسخی ندارند و می‌گویند که تحقیق جامعی در این‌باره نداشته‌اند چرا که فعلا درگیر واکسیناسیون متقاضیان هستند. در گزارشی میدانی با برخی افرادی که به‌رغم نوبتشان برای دریافت واکسن مراجعه نکرده‌اند صحبت و دلایل آنها را دسته‌بندی کردیم که در ادامه می‌خوانید:

 بی‌اعتماد به هر نوع واکسن

گروه اول کسانی هستند که از اساس و بدون هیچ منطق علمی با هرگونه واکسن مخالفند و معتقدند که واکسن‌ها بدتر بدن را در مقابل بیماری ضعیف می‌کنند. آنها معتقدند که پیشگیری می‌تواند آنها را در مقابل هرگونه بیماری ازجمله کرونا مقاوم و بی‌نیاز از واکسن کند. نیره 51ساله و همسر 53ساله‌اش جزو این گروه هستند که حتی 2فرزندشان را برای تزریق واکسن‌های فلج اطفال، هپاتیت، سرخک، سرخجه و... به مراکز درمانی نبرده‌اند و از این اقدام خود راضی‌اند. نیره در این‌باره می‌گوید: «پشت واکسن درمانی یک تجارت پرسود خوابیده و سرمایه‌گذاران در شیپور تبلیغات می‌دمند و ترس ایجاد می‌کنند تا واکسن‌هایشان فروش برود. من 2فرزند دارم که یکی 16سال و دیگری 25ساله است و در کودکی اجازه ندادم که هیچ واکسنی به آنها بزنند. الان هم هیچ مشکل جسمی ندارند و سالم هستند. درباره کرونا هم همین فکر را دارم. من حاضر نیستم جان خودم و خانواده‌ام را برای پر کردن جیب یک عده سرمایه‌دار به خطر بیندازم. برای همین تلاش می‌کنم با طب سنتی از بیماری پیشگیری کنم.» گروه دیگری هم هستند که معتقدند کشورهای خارجی واکسن‌هایی تولید می‌کنند که روی ژنتیک افراد اثر می‌گذارد و باروری آنها را دچار اختلال می‌کند. حسین یکی از کسانی است که با همین استدلال راضی به زدن واکسن نشده است؛ «اینکه کجا چنین چیزی را خوانده یا شنیده‌ام یادم نمی‌آید، اما در واتساپ و اینستاگرام زیاد درباره آن حرف می‌زنند. من یک فرزند دارم و می‌خواهم 2 فرزند دیگر هم داشته باشم. پس واکسنی را که نمی‌دانم داخل آن چیست، نمی‌زنم.» در این گروه علت‌های دیگر غیرمنطقی و علمی برای مقاومت در برابر واکسن کرونا وجود دارد که  می‌گویند سرچشمه آن بی‌اعتمادی به تولیدکنندگان واکسن است. قرار دادن میکروچیپ در واکسن‌ها، خاصیت سرطان‌زایی و تأثیر معکوس بر سلامت از استدلال‌های اشتباه دیگری است که این گروه می‌آورند و روی آن پافشاری دارند.

مقاومت در برابر واکسن چینی

از گذشته ذهنیت بخشی از ایرانیان درباره محصولات چینی موجود در بازار چندان مطلوب نبوده و حالا این ذهنیت به واکسن چینی موجود در ایران نیز سرایت کرده است. واکسن سینوفارم چینی که به‌گفته سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا 67درصد واکسن موجود در ایران را تشکیل می‌دهد، از سوی گروهی از افراد فراخوان شده به واکسیناسیون مورد استقبال قرار نگرفت. شهرام محمدخانی، 64ساله از شهروندانی است که نمی‌خواهد واکسن چینی بزند. «من دید خوبی نسبت به اجناس چینی ندارم و همیشه هزینه بیشتری صرف می کنم که وسایل بهتری خریداری کنم. حالا چطور باید به واکسن چینی که تأثیر مستقیم روی سلامتم دارد، تن بدهم؟ واکسن آسترازنیکا هم برای من مضر است چون سابقه لختگی خون دارم. پس ناچارم فعلا واکسن نزنم تا واکسن مناسب شرایط من یا تولید یا وارد شود.»

از سویی برخی اخبار ضد‌ونقیض درباره واکسن‌ سینوفارم در روزهای گذشته به این بی‌رغبتی دامن زده و افراد بیشتری را بی‌تمایل کرده است. برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی روز پنجشنبه شایعاتی منتشر کردند مبنی بر اینکه واکسن سینوفارم وارد شده به ایران از نوع ووهان است که تأییدیه سازمان جهانی بهداشت را ندارد. خبری که البته مسئولان وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو آن را تکذیب کرده و اشتباه دانسته‌اند. این خبر در کنار اخبار مربوط به کم اثر بودن سینوفارم و ابتلای افراد پس از تزریق هر دو دوز این واکسن و حتی  شایعه مرگ برخی دیگر باعث شده افراد بیشتری از تزریق سینوفارم سر باز بزنند.

منتظران واکسن‌های بهتر

گروه دیگری که تاکنون به‌رغم فراخوان‌های عمومی برای دریافت واکسن کرونا به مراکز واکسیناسیون مراجعه نکرده‌اند، کسانی هستند که نسبت به کل واکسن‌های موجود در ایران دید خوبی ندارند؛ گروه دیگری هم هستند که منتظرند اثربخشی واکسن‌های تزریق شده در افراد جامعه را ببینند و بعد برای واکسیناسیون خود اقدام کنند. فرشته منتظری، معلم 51ساله‌ای است که هم از طریق آموزش و پرورش و هم به واسطه گروه سنی برای تزریق واکسن فراخوانده شده، اما تاکنون در این‌باره اقدام نکرده است. او می‌گوید: «من از ابتدای کرونا سایت سازمان جهانی بهداشت را مستمر پیگیری می‌کنم یا صحبت پزشکان در شبکه‌های اجتماعی را کامل گوش می‌دهم و متوجه شدم که تحقیقات درباره واکسن‌های موجود در دنیا هنوز کامل نشده و عوارض بلندمدت آنها مشخص نیست. پس با رعایت پروتکل‌ها در این مدت منتظر می‌مانم تا مطالعات پیرامون واکسن‌ها تمام شود. ضمن اینکه در اطراف خودم کم افرادی را ندیدم که بعد از زدن واکسن،‌ دچار بیماری کرونا شده اند.»

طاها میرزایی هم از بیماران سرطانی است که حاضر به زدن واکسن نشده است؛ «مطمئنم که تا یک سال آینده واکسن‌های بهتری تولید می‌شود که نگرانی نسبت به آنها کمتر باشد، تا آن موقع صبر می‌کنم.»

اخبار ضد‌و نقیض که البته از سوی متخصصان و مسئولان وزارت بهداشت رد می‌شود درباره افراد واکسینه شده که دوباره کرونا گرفته یا فوت کرده‌اند نیز باعث تشدید ترس و خودداری عده‌ای از واکسیناسیون شده است. طاها می‌گوید: «بین افرادی که واکسن زده‌اند، کسانی را دیدم که بعد از دوز دوم فوت کرده‌اند یا دوباره به بدترین شکل مبتلا شده‌اند. این یعنی واکسیناسیون براساس فیزیولوژی هر فرد صورت نگرفته که باید اصلاح شود.»

مواجهه با مخالفان واکسن باید چگونه باشد؟

قطعا دلایلی از سوی مخالفان واکسیناسیون وجود دارد، اما موضوع آشکار این است که از بین 15میلیون‌و700هزار فراخوانده شده، 3میلیون‌و920هزار نفر برای تزریق واکسن اقدام نکرده‌اند؛ گروهی که در ادامه واکسیناسیون ممکن است تعدادشان بیشتر هم شود که به‌گفته متخصصان می‌تواند برای سلامت عمومی جامعه خطرآفرین باشد. در برخی کشورها مانند آمریکا سیاست‌های تشویقی برای افراد واکسینه نشده درنظر می‌گیرند. به گزارش ایندیپندنت، لری هوگان، فرماندار مریلند اعلام کرده بود: «هر کارمند دولت در این ایالت که واکسن بزند، ۱۰۰دلار پاداش می‌گیرد.» جیم جاستیس، فرماندار جمهوریخواه ویرجینیای غربی نیز گفته بود: «برای آنکه بتوان ویروس را «در نطفه» خفه کرد، به شهروندان ۱۶ تا ۳۶ساله آن ایالت درصورت تزریق واکسن، ۱۰۰دلار اوراق قرضه تعلق می‌گیرد.» تیم‌ یانکیز نیویورک با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: «حاضریم با دادن بلیت رایگان، مردم را به واکسن زدن تشویق کنیم. پس به ورزشگاه بشتابید، واکسن بزنید و یانکیز را تشویق کنید!»

مرتضی حق‌وردی، روانشناس اجتماعی و استاد دانشگاه درباره راهکارهای مواجهه با ایرانی‌های مخالف واکسیناسیون می‌گوید: «در ایران به‌دلیل بحران اقتصادی که دولت با آن روبه‌روست از یک‌سو و نرخ بالای تورم از سوی دیگر، تشویق‌های پولی ممکن یا اثرگذار نخواهد بود؛ بنابراین وزارت بهداشت باید از حالا که نرخ مخالفان دریافت واکسن زیاد نشده، برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام دهد.»

او در ادامه توضیح داد: «البته 25درصد جمعیت مخالف یا مردد در مقابل بیماری که کشتار آن زیاد است، باید مورد مطالعه جدی و فوری قرار بگیرند و طی صحبت با این افراد باید دلایل آنها را شنید و ثبت کرد و برای آن راه‌حلی اندیشید. اینکه منتظر بمانیم که واکسیناسیون تمام شود و بعد فکری به حال واکسینه نشده‌ها کنیم، غلط است؛ چون کار سخت‌تر خواهد شد.» حق‌وردی معتقد است که اقناع مخالفان واکسیناسیون در برابر کرونا باید از طریق مراکز مذهبی و مساجد مختلف در دستور کار وزارت بهداشت قرار گیرد؛ «از طریق مراکز مذهبی و مساجد، فعالان شبکه‌های مجازی، رادیو و تلویزیون و شبکه‌های فیلم خانگی باید این اقناع صورت بگیرد. باید به‌طور شفاف و دقیق با مردم درباره واکسن‌های موجود در ایران صحبت کرد و شرایط آینده بیماری را برای آنها شرح داد. همچنین اگر کسانی هستند که نسبت به برخی واکسن‌ها مقاومت دارند، دولت باید تنوع سبد واکسن را برای آنها بالا ببرد تا آنها نیز سریع‌تر واکسینه شوند.»

او اقناع از طریق چهره‌های معتبر علمی، هنری و ورزشی را یکی از راه‌های اقناع مخالفان یا افراد مانده بر سر دوراهی پیشنهاد کرد و گفت: « مردم نسبت به مسئولان بی‌اعتماد هستند و حتی صحبت‌های مدیران وزارت بهداشت   بر آنها اثری ندارد؛ بنابراین بهتر است که از چهره‌های شاخص علمی، روحانیت، هنرمندان و ورزشکاران خواست که جامعه مخاطب خود را تشویق به واکسیناسیون کنند یا از طریق ارائه خدمات رایگان در بخش‌های خصوصی و دولتی مانند ارائه رایگان بلیت مترو و اتوبوس یا بخشودگی بخشی از مالیات یا هزینه آب، برق، گاز این انگیزه را در افراد ایجاد کرد که واکسن بزنند.»

بیشتر بخوانید
ارسال نظر