کارخانه «آزمایش» جمع شد

نوشته شده توسط تحریریه اقتصادآنلاین در ۱۳۹۴/۱۲/۴ ساعت ۱۳:۲۰

هنوز هم در خانه اکثر خانواده‌های ایرانی حداقل یک محصول از کارخانه آزمایش وجود دارد، محصولاتی که روزگاری به دلیل ایرانی بودن و تولید داخل کشور با استقبال زیادی همراه شدند اما این برند پس از ۵۷ سال برای همیشه مُرد و با اخراج تمام کارگران خود این کارخانه در تهران و شیراز عملا به سوله هایی خالی شبیه نساجی مازندران و چیت سازی ری تبدیل شد.

شرکت آزمایش که به واسطه فعالیت‌های محسن آزمایش پیش از انقلاب پا گرفت تا سال 1358 روزگار خوبی داشت. در جای جای ایران نام آزمایش به واسطه تولید وسایل گرمایشی و سرمایشی تداعی رفاه و پیشرفت ایرانیان بود. روزگاری که گاز کشی‌ها در تهران و چند شهر دیگر پا گرفته بود و بخاری‌های کپسولی در بورس بودند؛ آزمایش نیز به سرعت مدل‌های متنوع خود را به بازار عرضه می‌کرد.بخاری، کولر و بخچال که از عمده تولیدات آزمایش به شمار می‌رفتند در آن روزها حرف اول را در هر خانه می‌زدند و فروش قابل توجهی داشتند. به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از اقتصاد ، کارخانه آزمایش در سال 1337،‌توسط محسن آزمایش که از دوران نوجوانی به کارهای کارگاهی علاقه داشت، پس از آتش سوزی کارخانه‌ اولی وی در همان محل کارخانه قدیمی بنا شد و تا سال 1358 نیز هر روز رونق داشت. اما روزهای پر رونق این کارخانه به بیش از دو دهه نکشید و پس از انقلاب اسلامی فروش محصولات برخلاف تنوع محصولات به افول رفت. 28 سال پیش محسن آزمایش به غربت رفت و پنج سال بعد در رباط مراکش از دنیا رفت. بسیاری از کارشناسان و فعالان صنعت لوازم خانگی بر این باورند که یکی از دلایل افول آزمایش عدم مدیریت کافی این شرکت پس از انقلاب بود چرا که نه تنها آمار بلکه سرمایه این شرکت نیز گویای توانایی تولید محصولات ایرانی طی دو دهه پیش از انقلاب است. سرمایه این شرکت که در روزهای ابتدای کار که ۳۰ میلیون ریال بود پس از 10 سال به 200 میلیون تومان افزایش یافت و روزهای شکوفایی آزمایش رقم خورد. هنگامی که مدیریت این شرکت رشد و توسعه آزامایش را به چشم دید، با پیش‌بینی تولید سالانه یک میلیارد ریال،‌ زمینی به مساحت ۱۸۵ هزار متر در کیلومتر ۱۰ جاده آبعلی، سه راه آزمایش خریداری کرد و کارخانه‌ای دیگر بنا شد. این بار محصولات نسبت به گذشت با تنوع بیشتری همراه بود، چندین نوع یخچال، کولر، آب‌گرم‌کن، تختخواب فلزی، بخاری و اجاق گاز نیز در کنار محصولات قبلی افزوده شد اما فروش دیگر مانند گذشته نبود. گسترش فعالیت‌ها و تولیدات آزمایش در زمان محسن آزمایش بیش از دو دهه به طول نیانجامید، چرا که در سال ۱۳۵۸ کارخانه‌های آزمایش مشمول بند د قانون حفاظت صنایع ایران شدند و محسن آزمایش یک سال پس از انقلاب و مصادره شدن اموالش به سوئیس مهاجرت کرد. پس از انقلاب آزمایش را چه کسانی مدیریت کردند؟ پس از چند سال نیز، سایر نهادهای دولتی و شبه دولتی همچون سازمان خصوصی سازی و صندوق بازنشستگی از سهام داران بزرگ این شرکت شدند و فعالیت‌های تولیدی شرکت تا اوایل سال ۱۳۸۰ تا حدی رونق داشت و کالاهای جدیدی مانند یخچال ساید بای ساید و فریزر بدون برفک به محصولات شرکت اضافه شد، اما بازار محصولات خارجی با این برند ایرانی یار نبود و آزمایش که به گفته بسیاری از کارشناسان به واسطه مدیریت نادرستش با ضعف کیفیت همراه شده بود را به تعطیلی کشاند. در همین سال‌ها مجموعه آزمایش از طریق بورس به بخش خصوصی واگذار شد. در آن زمان زیان انباشته شرکت حدود ۱۲.۵ میلیارد تومان بود. همچنین قیمت هر سهم از شرکت ۱۶۰ تومان بود که ارزش کل شرکت را برابر ۳۵ میلیارد تومان نشان می‌داد. در سال ۱۳۸۸ به دلیل بدهی‌های فراوان تعداد کارکنان واحد مرودشت آزمایش، از ۱۴۰۰ نفر به ۱۶۰ نفر کاهش یافت و کارخانه به حالت نیمه تعطیل درآمد. اما اکنون دیگر خبری از تولید کارخانه آزمایش نیست چرا که دیگر برند ایرانی آزمایش در میان حجم زیادی از محصولات لوازم خانگی مرده است. مهمترین دلیل مرگ آزمایش چه بود؟ در این باره نیز محمدرضا شهیدی، دبیر انجمن تولید کنندگان لوازم صوتی تصویری که سال‌های دوری از جمله اعضای هیات مدیره شرکت آزمایش بوده است می‌گوید که در سال‌های اخیر بسیاری از برندهای داخلی با مشکلاتی همراه شدند که این مشکلات بیش از پیش به نوسانات قیمت ارز در کشور مرتبط است. وی در گفت و گویی معتقد است: اگر سرمایه‌گذاران خارجی تمایل به حضور در ایران و احیای برندهای ایرانی را دارند بهتر است همان کارخانه‌های قدیمی را احیا کنند چرا که زمین، کارخانه و برخی تجهیزات هنوز موجود هستند. شهیدی مهمترین دلیل تعطیلی آزمایش را عدم مدیریت صحیح این کارخانه پس از رفتن مدیریت اولیه دانست و گفت: یکی از دلایل مربوط به سهامداری این مجموعه و دلیل دیگر تحت تأثیر عوامل بیرونی بود. مشکلی که از جهت سهمام داری این شرکت را درگیر خود کرد، نه خروج سرمایه و نه نبود تجهیزات و ماشین‌آلات بود، بلکه پس از خروج سهامدار اصلی این شرکت، دیگر آزمایش به روال قبلی خود نماند. وی افزود: درگیری برندهای لوازم خانگی در ایران دلایل متعددی دارد، یکی از این دلایل به فرآیند قیمت گذاری مرتبط است، به گونه‌ای که قیمت ارز در مدت 10 سال ثابت بوده است و ناگهان با تغییراتی همراه شده است. از این رو کالای خارجی که مدت زیادی با قیمت ثابتی وارد می‌شد، با تغییرات قیمتی همراه شد، اما بازهم این تغییرات در مقایسه با افزایش قیمت تمام شده کالای ایرانی قابل مقایسه نبود. قیمت تمام شده کالای ایرانی هرساله حدود 20 تا 25 درصد با قیمت تمام شده افزایش می‌یافت. نوسانات ارزی راه را برای افول باز کرد به گفته شهیدی، به همین دلیل به دلیل ثابت نگه‌داشته شدن قیمت دلار در این دهه، باعث شد تا این شرکت‌ها نیز در مقایسه با کالای خارجی از مسیر رقابت خارج شوند، چرا که اگر جنس خارجی 100 دلار بود و دلار نیز هزار تومان بود به مبلغ 100 هزار تومان وارد می‌شد، اما کالای ایرانی که می‌توانست با کالای خارجی رقابت کند، قیمت تمام شده بیشتری داشت. از این رو یکی از دلایل اصلی که نه تنها آزامایش، بلکه سایر برندها را درگیر خود کرد، نوسانات قیمت ارز بود. به گفته دبیر انجمن لوازم صوتی و تصویری، در آن زمان مکانیزم ارز شرایط را اینگونه کرده بود، چرا که وقتی قیمت ارز هرساله ثابت نگه داشته شده است اما ناگهان تغییر می‌کند، این عواقب نیز به وجود می‌آید. اما آنچه ایجاد می‌شود این است که در این شرایط دیگر کسی کالای ایرانی را با قیمت افزایش یافته نمی‌خرد. به گونه‌ای که هرساله قیمت تمام شده ثابت می‌ماند و در مقابل هزینه‌ها روز به روز افزایش بود، لذا در این زمان نه تنها صنایع لوازم خانگی بلکه سایر صنایع نیز دچار مشکلاتی در پرداخت هزینه‌ها و تأمین منابع مالی شدند و بسیاری از منابع و تجهیزات صنایع مختلف در این مدت از بین رفتند. مرگ برندها در طول سال‌های اخیر تنها برای آزمایش ایجاد نشد، بلکه برندهایی همچون ارج،‌ ایران پویا و سیلورو غیره نیز در این مدت با مشکلات مالی مواجه شدند. وی معتقداست: یکی از دلایل اصلی مرگ برندها، واردات بی رویه و تثبیت قیمت ارز است که باعث شد روز به روز بر قیمت تمام شده تولیدات بیافزاید از این رو این افزایش قیمت‌ها باعث شد تا صنایع داخلی هر روز با مشکلاتی همراه شوند. کالای ایرانی توان رقابت با خارجی را ندارد شهیدی اظهار کرد: دلیل اینکه کالای ایرانی امکان رقابت با کالای خارجی را ندارد این است که قیمت تمام شده کالای ایرانی بیش از واردات کالای خارجی است، همچنین کیفیت کالای خارجی از کالای ایرانی بهتر است. اما اینکه کالای خارجی نسبت به کالای ایرانی ازکیفیت مطلوب‌تری برخوردار است به این دلیل است که قیمت تمام شده این محصولات هرساله تثبیت شده است، اما در داخل کشور، هرساله حدود 20 درصد به قیمت تمام شده تولیدات داخلی افزوده شده است. وی تصریح کرد: البته این مشکل مربوط به همه برندها است اما در رابطه با برند آزمایش باید گفت که یکی از دلایل شکست این شرکت، تغییرات مدیریتی در شرکت مذکور بود. در این میان هیچ یک از تجهیزات و ماشین‌آلات و سرمایه‌ها از شرکت خارج نشدند اما نبود توانایی مدیریت داخلی از مهمترین دلایل شکست این شرکت شد. به گفته این عضو انجمن لوازم صوتی و تصویری،‌ در صورتی که سرمایه‌گذاری به این بخش وارد شود و بخواهد در این بخش سرمایه گذاری کند، باید از ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانجات این چنینی صرف نظر کند. چرا که همه این تجهیزات حدود 40 سال عمر دارند و دارای زمین‌های گران‌قیمت هستند، البته به صرفه‌تر است که همین زمین‌ها و کارخانجات را برای احیای کار به دست گیرند زیرا ایجاد شرکت‌های جدید با امکانات جدید با هزینه‌هایبیشتری همراه خواهد بود. برندهای مرده توان احیا ندارند وی گفت: هیچ یک از برندهای از بین رفته توان احیای دوباره ندارند. این صنعت با صنعت خودروسازی قابل مقایسه نیست، از این رو با یک پنجم زمین این شرکت می‌توان شرکت را از نو ساخت، چرا که تکنولوژی پیشین به کار نمی‌آید و باید همگی این صنعت نوسازی شود. اکثر برندهای داخلی حداقل حدود 20 سال از تکنولوژی روز عقب هستند. اما اگر بخواهند با تجهیزات و تکنولوژی روز دنیا وارد شود، امکان رقابت و تولید وجود دارد. شهیدی تاکید کرد: در حال حاضر این کارخانه همانند سابق است و هیچ تغییر کاربری در محل کارخانه صورت نگرفته است. زمانی کارخانه آزمایش حدود 2500 کارگرداشت که امروز همه اخراج شده‌اند.
این مطلب برایم مفید است
۰ نفر این پست را پسندیده اند
ارسال نظر

  • ناشناس
    ۱۱ ۰

    افسوس و صد افسوس و هزار افسوس و ....

  • ناشناس
    ۹ ۰

    فقط تاسف!!!!
    ...

  • ناشناس
    ۱۰ ۰

    جالب با این همه ادعا کارخانه ها و مشاغل پشت سر هم تعطیل می شوند و مردم مظلوم هم بیکار بعد می گویند شایسته سالاری در مدیریت داریم زندگی مردم و سرنوشت مملکت شده بازیچه بی کفایتی افراد بی کفا یت .

  • ناشناس
    ۵ ۰

    واسه اینکه سود تو وارداته آقایونه

  • حسین عزیزی
    ۶ ۰

    تقریبا هر صنعتی بعد از انقلاب که به بخش دولتی و شبه دولتی سپرده شده همین وضعیت را دارا میباشد. مثل پیست های اسکی دیزین و توچال که 40 سال هست که قیمت تیکتهای خارجی را میگیرتد و چند برابر ظرفیت بلیط فروشی میکنند ولی هیچ گونه توسعه و نوسازی و خدمات مناسبی را ندارند و در کل همه ناراضی اند. اصل 44 هم که گل سر سبد گردید و شرکت های با نظارت حداقلی دولتی به شبه دولتی بدون نظارت تبدیل گردید. مثلا پتروشیمی ها و پالایشگاه ها که با حداکثر رانت و عدم شفافیت عمل مینمایند. خدا از مسببان خصولتی سازی نگذرد که بیشترین آسیب را به اشتغال و رشد اقتصادی وارد کردند

  • ناشناس
    ۶ ۰

    رو چه حسابی اموال این بنده خدا مصادره شد؟
    مگه دزدی کرده بود؟

    • ناشناس
      ۳ ۲

      سلام نكاتي در متن بالا بود كه بهتره يه توضيح كوچولو بدم ، هيچ ماشين الاتي به كارخانه مرودشت ارسال نشده بلكن ٤ سال پيش به ثمن بحث فروخته شده و پولش؟ نكته بعدي اجاره سوله ها كه حدود ٣٠٠ ميليونه كه بخش اعظم ان هر ماه براي سهامداره عمده كه متخلف بورس و فراري كه حكم هم براش صادر شده، ارسال ميشود.نكته بعدي اينكه ازمايش يكي از ده ها شركت اين هلدينگ ميباشد كه حدودا ٣٠٠٠ ميليارد ريال فقط به بانكها بدهي دارد، حالا بيمه و دارايي و اشخاص و شركتهاي ديگر بماند.هيچ مقام مسولي نيز وجود نداره كه پي گيري حق و حقوق سهامداران رو بكنه كه بالغ بر ١٠٠٠ نفر هستند، ضمنا ياداوري ميكنم كه شركت شخصي نيست و سهامي عام بوده و با لاپوشوني حسابرس قانوني و هيت مديره و مدير عامل در پي افزايش سرمايه و نابود كردن سهام سهامداران ميباشن.

  • ناشناس
    ۳ ۱

    به این میگن مرگ واقعی،

  • ناشناس
    ۷ ۵

    اون آقایی که خودشو عقل کل میدونست و قطعنامه ها را کاغذ پاره، کل صنعت مملکت را با خاک یکسان کرد و الان هم هیچ کسی ازش جواب نمیخواد!

  • dana
    ۷ ۰

    سرنوشتی که گریبانگیر اکثر صنایع داخلی شد ؛ ؛ کفش ملی با ۱۲ هزار کارگر ؛ ارج با همان تعداد و و و فقط سوء مدیریت ؛ و بس

  • امیر
    ۹ ۱

    نه تنها صنعت جدیدی برای مردم نیاوردیم بلکه همان
    صنایعی را هم که قبلا ایجاد شده بود به تعطیلی
    کشاندیم.!!!!!!!

  • دلواپس ...
    ۷ ۰

    واقعا غم انگیزه ،،، شرکتهای تولید کننده ی لوازم خانگی خارجی در ایران هر روز بیشتر جون میگیرن و ایرانیاشون میمیرن ، متاسفانه همونجور که در متن ذکر شده عدم مدیریت صحیح باعث میشه که وضع صنعت ما اینجوری بشه ، سی سال پیش کره ای ها تو ایران کارگری میکردند و الان دارن با تخصصشون هم تو بازار و هم تو کارخانجات جولان میدن ، این مدیران تا وقتی سر کارن خوابن و یا خودشون رو به خواب میزنن و وقتی بیدار میشن که کاری ازشون برنمیاد ، امیدوارم روزی برسه که منافع یه مملکتون رو با جیبشون گره نزنن و از پارتی بازی و باند بازی و ... دست بردارن تا مردم ما به جایگاهشون برسن ...

  • ناشناس
    ۵ ۰

    قلبم گرفت

  • ناشناس
    ۶ ۰

    بدجوری حالم گرفته شد

  • محمد
    ۴ ۰

    باعث تاسف فراوان است که صنایع ایرانى این چنین از دور خارج مى شوند

  • ناشناس
    ۲ ۰

    قانون خفاظت صنایع ایران!

  • ارسلان
    ۲ ۰

    knowhow. این کلمه جادویی نیست. این کلمه پایه و اساس هر صنعتی است که در حال رشد. اگ داریش پیروزی. نداری ورشکستی. چطوری بذستش میاری؟ از این طریق که چندتا نابغه بکار میگیری که برایت محصول با دانش بروز تولید کنند. اگر انجام ندادی باختی. knowhow.knowhow.knowhow باز هم knowhow. در صنعت فرش دستباف کسی میتونه به ما چیزی یاد بده؟ بله! خیلی گران است. چون زمان تولید اش بالا است. دست مزد بالاست. مالیات بالاست. کیبه ما یاد داد چیکار کتیم: رغبای خارجی با ماشین الات تند و سریع فرش بافی. چرا چون انها چی دارند؟ knowhow. حالا هی زانو ها را بغل بزنیم و نسبت به خودمون احساس ترحم کنیم. ایران و ایرانی بجمب که داره دیر میشه. اگر نابغه نداری. از خارج بخر. پول خوب بده بهش. ماشین بنز بزار زیر پاش. اونم تا وقتی که توانمندیشو عرضه می کنه. همه اینها بدون managment صحیح بی حاصل میماند. به پیش دوستان هنوز دیر نشده.
    میدانستید که صاحبان تاتا موتورز و فولاد سازی میتال هندی از نوادگان ایرانیانی هستند که پس از حمله اعراب به هند کوچ کردند؟ و المان ها به دنبال همین قوم پارس میگردند برای پرورش نسل نابغه بعدی؟

  • ارسلان
    ۱ ۰

    یک چیز دیگه یادم افتاد: تحقیق و توسعه. در داخل شرکتهای خصوصی. خرج بر میداره. ولی الزامیست. المانهاامسال 34 میلیارد یورو در صنعت خودرو سازی در سال 2016 و در داروسازی 5.1 میلیارد در سال 2014 بوده. ایالات متهده در سال 2011 جمعآ 429 میلیارد دلار و چین 207 میلیارد دلار و زاپن 148 میلیارد دلار المان 97 میلیارد دلار و کره جنوبی 59 میلیارد دلار و فرانسه 53 میلیارد دلار و انگلیس 39 میلیارد دلار و روسیه 35 میلیارد دلار تایوان 26 میلیارد دلار و ایتالیا 26 میلیارد دلار در تحقیق و توسعه سرمایه گذاری کردند. و میبینید که جای گاهشان در کجاست.

  • حمزه
    ۳ ۰

    چند روز پیش به محل کارخانه در سه راه ازمایش رفتم .واقعا دردناک است قطعه قطعه کردن سوله های کارخانه و اجاره دادن ان .واقا احسنت به مسعولین کشورم ...

  • پرهام
    ۲ ۰

    الان یه نفر اومده با اسم آزمایش کالا میفروشه از اسمش میخواد خداتومن پول به جیب بزنه مملکت هم که هرکی هر کیه کسی کاریش نداره

  • abolfazl
    ۲ ۰

    حیف آزمایش

  • از کارکنان شرکت آزمایس
    ۵ ۰

    اگر در گذشته اندکی گندم وارد میشد بعضی ادعا میکرد کشاورزی مار ابه توپ بستند اما حالا تا دسته بیل کلنگ از چین دارد وارد میشود کسانیکه با عث شدند شرکت مانند آزمایشها به چنین روزی بیفتن عنوان چه دارد هر کسی هم اعتراض کند میشود آن کسی که قانون را قبول ندارد و نهایت میشود کشوری با 20 میلیون بیکار 10 میلیون معتاد و مسئولینی با حقوق میلیاردی چه چیزی از سربلندی آزمایشها مانده باید فکری کرد

    • ناشناس
      ۰ ۰

      کسی خبر از اجاره دادن ازمایش داره توش دارن چیکار میکنن

  • محسن
    ۲ ۱

    من هم دراین شرکت کارگری کردم ازسال 63تا65 والان متاسف شدم که چرااین شرکت تولیدی برچیده شد!

  • ناشناس
    ۱ ۰

    متاسفم

  • حسین قنبری
    ۱ ۰

    تولید قبل از انقلاب بیشتر از الآن بود

  • ناشناس
    ۰ ۰

    خدا لعنت کنه آخرین مدیرعامل حیله گروخبیسش که با زدوبند شرکت روورشکست کردفروخت سهمش روگرفت معتمدرضایی بوزینه

  • اکبر
    ۰ ۰

    سلام
    پدر من چند روز.پیش از یکی از فروشگاه ها یخچال آزمایش خریده بعد از خرید یخچال بعضی ها بهمون گفتند که کارخانه ازمایش که شروع به کار نکرده به همین دلیل ما رو ترسوند یعنی فروشنده سرمون کلاه گذاشته؟ پس این یخچال محصول کدوم جهنم دره ایه؟

  • ناشناس
    ۰ ۰

    بااین‌اوصافی‌که‌درباره‌آزمایش‌گفته‌شدسر‌سهامدارانش‌چه‌آمد‌ووضع‌سهامشان‌چه‌شد‌وبه‌جیب‌چه‌کسی‌رفت‌من‌یکی‌ازهمان‌سهام‌دارها‌هستم‌که‌اگرچه‌جزیی‌ولی‌سهامی‌دارم‌که‌از‌پدر‌مرحومم‌به‌من‌رسید‌ونمی‌دانم‌چه‌بلایی‌سرسهامم‌آمده‌وبه‌جیب‌چه‌کسی‌رفته‌هم‌من‌وهم‌خواهروبرادرانم‌راضی‌نیستیم‌واین‌حق‌آلناسی‌است‌که‌به‌گردن‌عاملین‌ورشکستگی‌آزمایش‌وبالا‌کشیدن‌سهام‌چون‌منیست

  • Ahmad
    ۰ ۰

    اولا شرکت یا همان کارخانه آزمایش در مرودشت فارس هست و خود بنده دو بار در زمان بعد از جنگ به آنجا رفتم و بهترین تولیدات داشت و همچنین کارخانه کمپرسور یازی نکی تبریز که کمپرسور یخچال و فریزر خانگی تولید می کرد ولی بی تدبیری از زمان ریاست محمد خاتمی اکثر این کارخانه ها را تعطیل کرد و دوما چرا نوشته اید در تهران بوده ؟