به‌روزرسانی شاخص‌های خودروی فرسوده؛ تبدیل تهدید به فرصت

اول آنکه شایسته مردم ایران نیست که خودروهای بی‌کیفیت و با استانداردهای چند دهه پیش دنیا را استفاده کنند و لازم است تدبیری اساسی در این بخش صورت گیرد که به مثابه یک جراحی بزرگ است حتی اگر به تعطیلی دو خودروساز بزرگ ایرانی منجر شود.

دوم اینکه لازم است با انواع و اقسام روش‌های حمایتی از ورشکستگی خودروسازان ایرانی جلوگیری نمود و با تصویب قوانین مورد نیاز و اختصاص تسهیلات، یارانه و ... هرگونه احتمال از کار بیکار شدن کارگران و متخصصان داخلی صنعت خودرو را به صفر رساند.

در این میان به نظر می‌رسد راهکار میانه‌ای وجود دارد که می‌تواند راهگشا باشد و آن هم تغییر در شاخص‌های فرسودگی خودرو است. آنچه تاکنون مرسوم بوده این است تعداد سال‌های استفاده از خودرو، ملاک فرسودگی خودروهاست، در حالی‌که می‌تواند شاخص‌های جدید براساس استانداردهای روز دنیا ملاک فرسودگی باشد: از جمله میزان آلایندگی هوا، ایمنی بالا (اعم از ترمز ABS، کیسه هوا، سیستم‌های هشداردهنده و ...)، به این صورت که هر خودرویی که از آلایندگی بیشتر از حد مجاز برخوردار است، فرسوده محسوب شود ولو این‌که یک سال از سن خودرو گذشته است! هر خودرویی که کیسه هوا یا ترمز ABS ندارد، خودروی فرسوده محسوب شود ولو این‌که کمتر از 10 سال از عمر آن گذشته است و ...

طبیعی است برای جایگزینی این‌گونه خودروها لازم است به سراغ خودروهای روز خودروسازان بزرگ دنیا باید رفت (که برخی از آنها در حال حاضر شرکای تجاری خودروسازان داخلی هستند). در گام اول زمینه مونتاژ داخلی خودروهای روز دنیا در هر یک از خودروسازان داخلی فراهم شود و برای بلندمدت نیز انواع طرح‌های سرمایه‌گذاری و تولید مشترک به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شوند که شرکای خارجی خودروسازان داخلی متعهد شوند فناوری موردنیاز را نیز منتقل نمایند.

با توجه به اقبال گسترده خودروسازان خارجی به ایران، فرصت مناسبی برای پیشنهاد انواع مختلف طرح‌های سرمایه‌گذاری ایجاد شده و به دلیل اشتیاق زایدالوصف این خودروسازان، ایران به راحتی می‌تواند از فرصت پیش‌آمده استفاده نموده و صنعت خودروسازی را از رکود فعلی خارج سازد.

بدیهی است بالغ بر 80درصد مالکان خودروهای سواری در ایران که خودروهای آنها در حال حاضر از استانداردهای روز دنیا برخوردار نیست، از تعویض خودروهای فعلی خود با خودروهای روز دنیا -البته مشروط به پرداخت مابه‌التفاوت منطقی- استقبال خواهند نمود که این مهم با استفاده از همان مکانیزم‌های حمایتی دولت از خودروسازان محقق خواهد شد. در عین حال هیچ نیازی به افزایش تعرفه واردات و ابزارهای این‌چنینی برای حمایت از تولید داخلی وجود نخواهد داشت.

به عبارت دیگر همان تسهیلاتی که مقرر شده است دولت به خودروسازان اختصاص دهد، به جای این‌که صرف ادامه تولید محصولات فعلی خودروسازان شود (که به زعم اکثر قریب به اتفاق صاحب‌نظران فاقد کیفیت و ایمنی لازم است)، صرف جایگزینی خودروهای از رده خارج (آلاینده، فاقد ایمنی و ...) با خودروهای روز دنیا خواهد شد و بدین ترتیب در کوتاه‌مدت از بخش عمده‌ای از تبعات جانی و مالی ناشی از کیفیت پایین خودروهای داخلی کاسته خواهد شد.