اقتصاد ایران از التهاب افتاد

اقتصاد آنلاین /نفیسه زارع کهن- غلامرضا تاج گردون نماینده مجلس ونایب رییس کمیسیون برنامه و بودجه است .او پیش از این ‏سمت های گوناگونی در حوزه اقتصاد به ویژه در سازمان مدیریت و برنامه ریزی داشته است و در ‏دوره ای معاونت امور اقتصادی و هماهنگی برنامه و بودجه سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور را ‏عهده دار بوده است.‏ وی که هم اکنون نماینده گچساران در مجلس است در گفت و گوی اختصاصی که با "اقتصاد آنلاین ‏‏" انجام داده است عملکرد 100 روزه دولت در حوزه اقتصاد را مثبت ارزیابی کرده است. به گفته تاج ‏گردون در این صد روز گذشته مهم ترین معضل دولت در بخش اقتصاد دو آیتم رکود و تورم بود که ‏دولت توانست آنها را کنترل کند و در واقع طی این مدت اقتصاد از التهاب افتاد.به باور این استاد ‏دانشگاه دولت باید انضباط مالی و امنیت اقتصادی را بیشتر کند ضمن این که باید توجه ویژه ای به ‏محیط کسب و کار کرد.‏ آنچه در پی می آید مشروح گفت و گوی اقتصاد آنلاین با نایب رییس کمیسیون برنامه و بودجه ‏مجلس است.‏ ‏ ‏ -به باور شما دولت یازدهم در این سه ماه گذشته در حوزه اقتصاد چطور عمل کرده است؟ در این صد روز گذشته مهم ترین معضل دولت در بخش اقتصاد دو آیتم رکود و تورم بود بنابراین به نظر می ‏رسد کار مثبتی که دولت توانست در این سه ماه انجام دهد کنترل تورم بود و در واقع اقتصاد از التهاب ‏افتاد.گرچه نقش سیاست خارجی در این زمینه را نباید نادیده گرفت .در مورد رکود اقتصادی هم مقرراتی را ‏اصلاح کرد هرچند در صد روز نمی توان به تحقق کامل وبهبود شرایط فکر کرد.‏ ‏ -به نقاط مثبت عملکرد اقتصادی دولت اشاره کردید.به نظر شما نقاط ضعفی که در این مدت شاهد ‏بودید چه بود؟ اگر بخواهیم کمی تخصصی به این حوزه نگاه کنیم دولت در بخش اصلاح بودجه دستپاچگی کرد و اصلاحیه ‏را خیلی زود به مجلس داد.‏ ‏ -چطور؟ ‏ باید کمی جلوتر می رفتیم تمام نقاط ضعف بودجه شناخته می شد و متناسب با کمبودها و نقاط ضعف ‏اصلاحیه از سوی دولت ارائه می شد ، بنابراین باید دراین مورد دقت بیشتری از سوی دولت صورت می گرفت ‏چون مهم ترین معضل در چند ماه آینده کمبود منابع برای پرداخت یارانه هاست.اگر دولت اصلاح بودجه را با ‏تاخیر بیشتری به مجلس می داد بیشتر می شد به دولت کمک کرد. اما به هرحال مجلس بخشی را ‏دراختیارشان گذاشته است گرچه هنوز شورای نگهبان نظر نداده است، اما اگرنهایی شود شاید بتوانند تا ‏حدودی مسایل خود را حل کنند و تاپایان سال با همین اصلاحیه پیش بروند.‏ ‏ -آیا این مسئله را به دولت هم انتقال دادید و اعلام کردید که بهتر بود دیرتر اصلاحیه بودجه ‏فرستاده می شد؟ بله هم در مباحث مطرح کردیم و هم در جلسه بررسی و قبل از ارسال لایحه گفتیم ،اما به هرحال تشخیص ‏دولت بر این بود که اصلاحیه زودتر فرستاده شود.‏ ‏ -استدلال خاصی دراین زمینه داشتند؟ می خواستند با این اصلاحیه بودجه سال 93 را راحت تر ببندند.و معتقد بودند با مشخص تر بودن اعداد ‏راحت تر می تواننداین کار را انجام دهند.‏ ‏ -به بحث هدفمندی یارانه ها وکمبودبودجه ای که برای پرداخت آن در پیش است اشاره ‏کردید.درباره پیشنهادی که مبنی بر حذف این دهک ها صورت گرفته بود چطور بود ؟آیا عملی بود؟ به نظر من دولت منابع برای پرداخت هدفمندی کم دارد در نتیجه باید جهت گیری اصلاح کامل دریافت ‏کنندگان یارانه ها را در برنامه کاری خود قرار دهد.یکسری مذاکرات هم میان دولت و مجلس دراین باره اتفاق ‏افتاد و درنهایت دولت تشخیص داد که فعلا دیان مورد اقدامی انجام ندهد. اما به باور من اگر این کار را آغاز ‏می کرد در بودجه سال 93 راحت تر می توانست سیاست گذاری انجام دهد و در اول سال دیگر تکلیف این ‏بحث مشخص بود. این اختلاف نظری بود که میان دولت و مجلس بود و مجلس درنهایت نظر دولت را پذیرفت ‏تا ببینیم چه پیش خواهد آمد.‏ ‏ -در حوزه های دیگر مثل انرژی ،نفت و گاز و یا حوزه پولی و مالی عملکرد اقتصادی دولت در این ‏‏100 روز چگونه بود؟آیا از نظر شما قابل قبول بوده است ؟ در حوزه انرژی بیشتر تابع مسایل بین المللی هستیم و مهم ترین بحث این است که بتوانیم بر اساس میزانی ‏که برای صادارت نفت مشخص شده است عمل کنیم فعلا که آن عدد محقق نشده است التبه رشد خوبی ‏داشته ایم و عدد محقق شده نزدیک به عددی است که در بودجه در نظر گرفته شده است. در بحث های دیگر ‏هم چون بیشتر بحث تابع مسایل بین المللی است نمی توان به طور مستقل به دولت و عملکرد آن نمره ‏داد. باید دید سیاست های بین المللی در این مورد چگونه اصلاح می شود و آنگاه آن را بررسی کرد.‏ به طور مثال در شرایط تحریم قطعا کار بانک مرکزی دشوار است و این موضوع در عرضه ارز و نرخ نیز ‏تاثیرگذار خواهد بود. هر چند امیدواریم که با اقدامات مثبتی که در حوزه سیاست خارجی صورت گرفته ‏تحریم ها کاهش یابد و بانک مرکزی شرایط بهتری برای مدیریت شناور بازار ارز داشته باشدو در این صورت ‏توان مدیریت نرخ ارز وجود دارد.‏ ‏ -در حوزه داخلی چطور ؟سیاست هایی که بانک مرکزی در پیش گرفته را چطور می بینید؟ مثلا ‏رییس‌کل بانک مرکزی از لزوم افزایش نرخ سود بانکی متناسب با تورم سخن گفته است.این ‏سیاست را چطور ارزیابی می کنید؟ ‏ متاسفانه نگاه دولت قبلی به بانک مرکزی قلک گونه بودو خواسته های دولت را بیشتر بر آورده می کرد و ‏شاهد تخلف و دور زدن قوانین بودیم که خوشبختانه در دولت جدید این رویه اصلاح شد و امیدواریم که ‏ادامه دار هم باشد.منتها به نظر می رسد باید به برخی نکات توجه بیشتری صورت بگیرد .همان طور که ‏گفتید طرح این مسئله که افزایش نرخ سود بانکی باعث کاهش تورم می شود به باور من نگاه درستی نیست ‏چرا که افزایش نرخ سود بانکی نمی‌تواند نرخ تورم موجود را در شرایط فعلی کاهش دهد‎.‎ ‏ -اما براساس قانون برنامه پنجم توسعه، شورای پول و اعتبار موظف است نرخ سود سپرده‌های ‏بانکی را بیش از نرخ تورم تعیین کند؟ در شرایط فعلی چنین اقدامی به صلاح نیست .به نظر من در واقع بانک مرکزی باید با اصلاح نحوه تزریق ‏منابع ارزی به جامعه، سفارش‌هایی که از دولت می‌گیرد و نیز کاهش اعطای خط اعتباری به دولت، میزان ‏سپرده بانک‌ها را در جهت تحقق بکارگیری سپرده‌ها در تولید افزایش دهد‎.‎ در واقع نقدینگی موجود در جامعه ‏ناشی از یک جریان پولی بین بانک مرکزی و دولت است و این ربطی به اقتصاد واقعی جامعه ندارد که بانک ‏مرکزی بخواهد از طریق افزایش نرخ سودبانکی آن را جبران کند‎.‎‏ بنابراین به نظر می رسد بانک مرکزی باید ‏ابزارهای کنترل نرخ تورم را به درستی و در زمان خود استفاده کند و در شرایط فعلی افزایش نرخ سود بانکی ‏نمی‌تواند ابزاری مناسب باشد.‏ ‏ -در سخنانتان به تاثیر سیاست خارجی در حوزه اقتصاد اشاره کردید. به باور برخی کارشناسان حوزه ‏اقتصاد دیپلماسی و سیاست خارجی چندان تاثیری در حوزه اقتصاد ندارد.‏ قطعا سیاست خارجی به آرامش اقتصاد کمک کرده است اما دربسیار ی مسایل تاثیری ندارد.مثلا اصلاح ‏سیاست های گمرکی و اصلاح تعرفه ها هیچ ربطی به مسایل خارجی ندارد و این ها سیاست گذاری های ‏داخلی است و همین ها هم به اقتصاد آرامش داده است. سیاست خارجی و تاثیر ان در اقتصاد در یکی دو ماه ‏آثارخود را نشان نمی دهد ولی قطعا تنش ها کم تر شده است و به خصوص در حوزه بازرگانی آثار مثبتی هم ‏داشته است.‏ ‏ -به عنوان نایب رییس کمیسیون برنامه بودجه و فردی که دستی در اقتصاد دارد چه توصیه هایی ‏می توانید به دولت داشته باشید تا اقداماتی را انجام دهد که بتواندنتایج ملموس تری را هم شاهد ‏باشد ؟ ‏ به نظر می رسد دولت باید انضباط مالی خود را بیشتر کند البته اقداماتی انجام داده است ،اما باید بیشتر از ‏این ها باشد. سیاست هایش باید از امنیت بیشتری برخوردار باشد و تجار و بازرگانان و کسانی که در بازار ‏اقتصادی هستند باید احساس کنند که سیاست های دولت ثبات دارد. چرا که اگر سیاست های دولت متغیر ‏باشد افراد هم نمی دانند که چه باید بکنند.لذا بیش از هر چیز اقتصاد ما و فعالان اقتصادی ما نیاز به امنیت ‏اقتصادی دارند. امنیت هم اقتصادی هم مسایل بین المللی نیست قوانین و اجرای آن هاست و مواردی هست ‏که دولت باید در باره آن ها کمک بکند. همان طور که خود رییس جمهور هم گفتند مهم ترین مسئله ای که ‏باید به ان توجه کردمحیط کسب و کار است .تنزل رتبه ایران در محیط کسب و کار علامت بسیار بدی است ‏این علامت بد با سایر آیتم ها مثل بالابودن نرخ بیکاری و رکود بسیار خطرناک هستند؛ لذا اگر دولت بتواند ‏محیط کسب و کار را بهبود ببخشد تاثیر بسیار زیادی در شاخص های دیگر اقتصاد خواهد داشت.‏ به نظر من دولت باید هدف گذاری کند یعنی این که در جاهایی که نقطه ضعف مشخص است (مثل کسب و ‏کار) عدد گذاری کند و رتبه ما را بهبود ببخشد ،اگر این کار را نکند فعالین اقتصادی پس می زنند و عقب ‏گرد خواهند کرد .لذا اگر دولت دراین زمینه ها کار کند موفق تر خواهد بود.‏ ‏ -و به عنوان سوال آخر اگر بخواهید به عملکرد صد روزه دولت در حوزه اقتصاد نمره بدهید چه نمره ‏ای می دهید؟ سیستم من نمره دهی نیست .اما رتبه ‏A‏ را در حوزه عملکرد اقتصاد ایران در 100 روز به دولت می دهم.‏