اختلاف و رقابت بر سر جانشینی در کاخ سفید | ونس یا روبیو؟
اقتصادآنلاین: دونالد ترامپ در نشست خبری کاخ سفید پس از سفر آسیایی خود، فرصتی غیرمنتظره برای نمایش رقابت میان چهرههای جمهوریخواه بر سر جانشینیاش فراهم کرد. جیدی ونس و مارکو روبیو که از مهمترین گزینههای احتمالی جمهوریخواهان برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ محسوب میشوند، در این نشست تلاش کردند وفاداری خود به ترامپ را به نمایش بگذارند. اما در نهایت، استیون میلر با تمجیدهای اغراقآمیز از رئیسجمهور توجهها را به خود جلب کرد.
گروه سیاسی؛ ترامپ در نشست خبری روز جمعه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۹ آبان ۱۴۰۵) در حالی مقابل خبرنگاران قرار گرفت که ونس و روبیو پشت سر او ایستاده بودند. این نشست که در ظاهر برای تشریح دستاوردهای سفر آسیایی رئیسجمهور آمریکا برگزار شده بود، عملاً به فرصتی برای سنجش موقعیت سیاسی دو چهره اصلی جمهوریخواهان در آستانه انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ تبدیل شد.
رقابت ونس و روبیو برای جلب حمایت ترامپ
فضای نشست خبری کاخ سفید یادآور نمایشنامه «شاه لیر» ویلیام شکسپیر بود؛ داستان پادشاهی سالخورده که از دخترانش میخواهد میزان علاقه و وفاداری خود را به او نشان دهند تا درباره تقسیم قلمرو پادشاهی تصمیم بگیرد. در این نشست نیز ترامپ در جایگاه پادشاهی قرار داشت که دو چهره سیاسی نزدیک به او برای جلب رضایت و حمایت سیاسیاش رقابت میکردند.
جیدی ونس بهطور گسترده یکی از گزینههای اصلی جمهوریخواهان برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ محسوب میشود، اما مارکو روبیو نیز در ماههای اخیر موقعیت خود را تقویت کرده است. در تازهترین نظرسنجی ملی کالج امرسون درباره نامزدهای احتمالی جمهوریخواهان، روبیو حتی در صدر قرار گرفته بود.
هر دو سیاستمدار در این نشست از نظر ظاهری نیز هماهنگی خود را با رئیسجمهور به نمایش گذاشتند؛ کتوشلوارهای مشابه، کراواتهای قرمز جنبش ماگا، نشان پرچم آمریکا و کفشهای چرمی همشکل. با این حال، نخستین آزمون آنها حدود ۹۰ دقیقه ایستادن پشت سر ترامپ و همراهی با سخنرانی طولانی او بود. ترامپ در بخشی از صحبتهایش به موضوع چالههای خیابان و آسفالت جادهها پرداخت و با توضیحاتی طولانی درباره تفاوت آسفالت جدید و قدیمی، از موضوع اصلی فاصله گرفت.

تلاش معاون رئیسجمهور و وزیر خارجه برای تمجید از ترامپ
ترامپ در جریان نشست، با شور و اشتیاق از استقبال شی جینپینگ رئیسجمهور چین در فرودگاه سخن گفت و این اتفاق را با رفتار دولت پیشین آمریکا مقایسه کرد. او همچنین با اشاره به سهم آمریکا، روسیه و چین از قدرت هستهای جهان، صحبت را به عموی خود، جان ترامپ، مهندس برق و استاد پیشین مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، کشاند و مدعی شد احتمالاً بهواسطه پیشینه علمی خانوادهاش از نظر ژنتیکی استعداد بالایی دارد.
ونس با اشاره به اینکه برخلاف دیگر اعضای هیئت آمریکایی در واشنگتن مانده بود، وضعیت خود را به شخصیت فیلم «تنها در خانه» تشبیه کرد؛ کودکی که خانوادهاش هنگام سفر کریسمس او را در خانه جا میگذارند.
در ادامه صحبتهای ترامپ درباره دستاوردهای سفر آسیاییاش، ونس خطاب به ترامپ گفت: «دلم برایتان تنگ شده بود، آقای رئیسجمهور» و سپس از او به دلیل دستیابی به توافقهای تجاری تاریخی و تغییر ساختار اقتصاد جهانی به نفع کارگران آمریکایی تمجید کرد.
روبیو نیز در سخنان خود به انتقادها از روابط نزدیک ترامپ با رهبران چین و روسیه پاسخ داد و از ضرورت گفتوگو میان قدرتهای هستهای دفاع کرد. او گفت: «این سه کشور بخش عمده سلاحهای هستهای موجود در این سیاره را در اختیار دارند. این تصور که این سه رهبر نباید بهطور منظم با یکدیگر گفتوگو کنند، نهتنها مضحک، بلکه خطرناک است.»
جنگ ایران؛ چالش سیاسی ونس در مسیر انتخابات ۲۰۲۸
یکی از مهمترین لحظات نشست زمانی رقم خورد که خبرنگاری از ترامپ پرسید با توجه به حضور معاون رئیسجمهور و وزیر خارجه در کنار او، کدامیک را رئیسجمهور مناسبتری برای دوران پس از خود میداند. ترامپ بدون پاسخ مستقیم از کنار این سؤال عبور کرد؛ ونس چهرهای جدی به خود گرفت و روبیو لبخند زد.
اما پرسش بعدی خبرنگار، ونس را در موقعیت دشوارتری قرار داد. خبرنگار از او پرسید آیا جنگ ایران ارزش از دست دادن کرسیهای سنا را داشته است؟
ونس در پاسخ، ضمن تأکید بر هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، مسئولیت تصمیمگیری درباره جنگ را متوجه رئیسجمهور دانست و گفت: «فکر میکنم رئیسجمهور کسی است که تصمیم را میگیرد و رئیسجمهور گفته است که اگر به گذشته برگردد، دوباره همین کار را انجام خواهد داد. دیدگاه من این است که هدف و وظیفه من، حمایت از رئیسجمهور ایالات متحده است.»
این پاسخ نشاندهنده موقعیت دشوار ونس در مواجهه با جنگ ایران است. او از یک سو باید از تصمیم ترامپ حمایت کند و از سوی دیگر، در شرایطی که جنگ میتواند هزینههای سیاسی قابلتوجهی برای جمهوریخواهان داشته باشد، نمیتواند بدون ملاحظه تمام مواضع رئیسجمهور را تکرار کند.
با نزدیکشدن به انتخابات ۲۰۲۸، نحوه مواجهه ونس با پیامدهای جنگ ایران میتواند به یکی از موضوعات مهم در ارزیابی موقعیت سیاسی او تبدیل شود.
ورود استیون میلر؛ رقیب غیرمنتظره ونس و روبیو
در حالی که رقابت اصلی میان ونس و روبیو جریان داشت، استیون میلر از نزدیکترین متحدان ایدئولوژیک ترامپ و چهرههای محوری کاخ سفید، ناگهان توجهها را به خود جلب کرد.

ترامپ با اشاره به میلر گفت: «قدرتمندترین مرد جهان همین حالا در این اتاق حضور دارد.» میلر نیز پشت تریبون قرار گرفت و با لحنی پرشور از عملکرد رئیسجمهور دفاع کرد. او گفت: «آنچه رئیسجمهور ترامپ طی دو سال گذشته به دست آورده، بسیار فراتر از دستاوردهای هر رئیسجمهور دیگری در تاریخ آمریکا بوده است.»
او در ادامه پیشبینی کرد که دو سال آینده، با وجود تمام دستاوردهای دوره فعلی، «بزرگترین دو سال در تاریخ آمریکا» خواهد بود.
ترامپ که از این تمجیدهای اغراقآمیز استقبال کرده بود، بار دیگر پشت تریبون قرار گرفت و با اعلام «خبر فوری»، در حالی که به ونس و روبیو اشاره میکرد، خطاب به میلر گفت: «او از این دو نفر بهتر بود. میخواهی برای ریاستجمهوری نامزد شوی؟»
این اظهارنظر در قالب شوخی مطرح شد، اما فضای نشست را از رقابت دوجانبه ونس و روبیو فراتر برد و نشان داد ترامپ حتی از وارد کردن دیگر متحدانش به معادله نامزد آینده جمهوریخواهان نیز ابایی ندارد.
ترامپ و نمایش رقابت بر سر جانشینی
ترامپ در پایان نشست خبری، از میزبانی مسابقات سازمان UFC در محوطه جنوبی کاخ سفید در ژوئن ۲۰۲۶ یاد کرد؛ اشارهای که با فضای رقابتی نشست تناسب داشت.
به نظر میرسد رئیسجمهور آمریکا قصد دارد در دو سال باقیمانده از دوره خود، رقابت بر سر جانشینیاش را به یکی از نمایشهای سیاسی مهم حزب جمهوریخواه تبدیل کند. ونس و روبیو همچنان دو گزینه مطرح این رقابت هستند، اما رفتار ترامپ نشان میدهد که او فعلاً تمایلی به تعیین جانشین ندارد و ترجیح میدهد چهرههای نزدیک به خود را برای جلب حمایت و تأییدش در رقابت نگه دارد.