پشت پرده بنبست عجیب برای انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل / طرح اضطراری روی میز قرار گرفت
اقتصادآنلاین: همزمان با نزدیک شدن به زمان کنارهگیری آنتونیو گوترش و ادامه اختلافات میان اعضای شورای امنیت، سناریوهای جایگزین برای جلوگیری از قفل شدن این نهاد بینالمللی در حال بررسی است.
رویترز نوشت: انتظار میرود شورای امنیت در این هفته رای گیری مخفی دیگری برای انتخاب دبیر کل بعدی داشته باشد، اما بعد از هشت دور رای گیری، تاکنون پنج کشور دارای حق وتو در شورای امنیت نتوانستهاند درباره جانشین گوترش توافق کنند.
به نوشته این خبرگزاری، مقامات در حال بررسی تدوین طرحهای احتیاطی در صورت کناره گیری گوترش در ۳۱ دسامبر (۱۰ دی) بدون انتخاب جانشین او هستند.
به گفته تحلیگران، ناکامی در انتخاب جانشین دبیرکل تا حدی نتیجه روند انتخاباتی طولانی و مبهمی است که بر پایه رای مخفی بنا شده است. این امر به خودی خود باعث کُندی و بن بستی شده است که انتظار میرود دبیرکل بعدی آن را حل کند. در سال ۲۰۱۶ شورای امنیت برای انتخاب گوترش ۶ دوره رای گیری کرد.
ناظران میگویند مسکوت ماندن روند کنونی، کاهش تمایل قدرتهای دارای حق وتو را برای مسامحه نشان میدهد؛ روندی که به ویژه با اقدامات دولت آمریکا برای به حاشیه راندن سازمان ملل و منزوی شدن خود این کشور به دلیل دخالتهای خارجی اش تشدید شده است.
رویترز افزود: کسی که در رقابت برای جانشینی گوترش پیروز میشود، سازمانی را از او به ارث میبرد که با مشکلات دشواری مواجه است: جنگهایی که این سازمان برای اعمال نفوذ در آنها با چالش مواجه است، کاهش کمکهای مالی آمریکا، کاهش نقش سیاسی این سازمان به ویژه با توجه به اقدام واشنگتن برای خارج شدن از دهها نهاد سازمان ملل و فشار فزاینده برای چابکتر، سریعتر و پاسخگوتر کردن سازمان.
در منشور سازمان ملل، درباره نحوه مدیریت این سازمان در صورت خلا رهبری چیزی مطرح نشده است. اما تاکنون هرگز دبیر کل سازمان ملل دوره خود را بدون جانشین تمام نکرده است.
در عصر هوش مصنوعی و رسانههای اجتماعی، فرایند انتخاب دبیر کل سازمان ملل همچنان در گذشته باقی مانده است. نامزدها اغلب ماهها برای جلب حمایت دولتهایشان با اعضای شورا لابی میکنند. سپس با یک سری نظرسنجیهای مخفی روبهرو میشوند که در آن اعضا به سه صورت «تشویق»، «منع» یا «عدم نظر» رای میدهند.
به محض این که یک نامزد پیشتاز شود، شورا در مورد قطعنامهای رای میدهد که آن نامزد را به مجمع عمومی ۱۹۳ عضوی توصیه میکند. این قطعنامه به حداقل ۹ رای از ۱۵ رای و بدون وتو از سوی یک عضو دائم نیاز دارد. سپس مجمع به صور رسمی دبیرکل را منصوب میکند. تاکنون مجمع، هرگز انتخاب شورا را رد نکرده است.
روسیه یکی از معدود اعضای شورای امنیت است که علنا به موضوع پایان مهلت انتخاب دبیر کل اشاره کرده است. کریل لاوینوف مقام ارشد وزارت خارجه روسیه هفته گذشته به خبرگزاری تاس گفت: معلوم نیست بعد از ۳۱ دسامبر چه اتفاقی رخ دهد.
برخی از گزینههای مورد بررسی تمدید موقت دوره گوترش یا معرفی یک مقام دیگر است.
دنیل سفران هون مقام سابق سازمان ملل گفت: اگر تا اول ژانویه دبیر کل نداشته باشیم کسی مسئولیت نخواهد داشت. چراغها روشن میماند و شورای امنیت و مجمع عمومی دستکم تا مدتی به نشستهای خود ادامه میدهد. اما این بیشتر شبیه یک نفتکش بزرگ است که کاپیتان آن میمیرد. مقام اول میتواند کارهای زیادی انجام دهد، اما کارهایی هستند که بدون دبیر کل نمیتوان انجام داد. نمیتوان قرارهای مهم گذاشت یا کاری در زمینه بودجه انجام داد.
در حال حاضر هشت نامزد برای تصدی سمت دبیرکلی رقابت میکنند. برخی نامزدها نیز در مراحل قبلی از رقابت کنار رفتهاند. رافائل گروسی از آرژانتین و ربکا گرینسپن از کاستاریکا در حال حاضر دو نامزد پیشتاز هستند. در صورت انتخاب گرینسپن، او میتواند نخستین زن و نخستین فرد یهودی باشد که ریاست سازمان ملل را بر عهده میگیرد.