ترامپ ونس را از پرونده ایران کنار گذاشت / آینده سیاسی معاون رئیس‌جمهور آمریکا چه می‌شود؟

شبکه خبری MSNOW در گزارشی به تصمیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای خارج کردن جی‌دی ونس، معاون خود، از مسئولیت مذاکرات با ایران پرداخت و نوشت: این تصمیم نه‌تنها تلاش‌های ونس برای پایان دادن به جنگ را ناکام گذاشته بلکه ممکن است بر چشم‌انداز سیاسی او برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ نیز تأثیر بگذارد.

پل والدمن، روزنامه‌نگار و نویسنده آمریکایی، در این گزارش نوشت: یک روز پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، جی‌دی ونس در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که دلیل شکست جمهوری‌خواهان، جنگ بوده و هر گفت‌وگوی صادقانه‌ای درباره مسیر پیش رو باید از همین نقطه آغاز شود.

در روز‌های پس از این اظهارات نیز گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه ونس در تلاش است مذاکرات با ایران را از سر بگیرد و مسیر دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ را هموار کند.

با این حال، دونالد ترامپ روز پنجشنبه سرانجام به این تحرکات واکنش نشان داد و در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که از معاون خود خواسته است تمام تمرکزش را بر آنچه «فساد گسترده و جرائم» در شهر‌ها و ایالت‌های تحت مدیریت دموکرات‌ها خواند، معطوف کند.

والدمن این اظهارات را به معنای پایان مسئولیت ونس در مذاکرات با دولت ایران برای خاتمه دادن به جنگ دانست.

ترامپ در ادامه پیام خود مدعی شد که آمریکا دیگر به توافق با ایران نیازی ندارد و دوران دستیابی به چنین توافقی گذشته است. او همچنین با اشاره به ادعای خود درباره در اختیار داشتن صد‌ها میلیارد دلار از پول ایران و کنترل تنگه هرمز، موضع واشنگتن را تشریح کرد.

این گزارش می‌افزاید که کنار گذاشتن ونس از مسئولیت مذاکرات ایران، در نگاه نخست ممکن است فرصتی برای فاصله گرفتن او از پیامد‌های سیاسی جنگ و تقویت موقعیتش برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ باشد، اما تصمیم ترامپ نشان می‌دهد که جدا کردن نام معاون رئیس‌جمهور از این جنگ آسان نخواهد بود.

ونس و متحدانش طی ماه‌های گذشته تلاش کرده‌اند با انتشار گزارش‌هایی درباره مخالفت‌های پشت‌پرده او با جنگ، این تصویر را تقویت کنند که وی تنها مقام ارشد دولت ترامپ بوده که دشواری‌های این درگیری برای آمریکا را از ابتدا پیش‌بینی کرده است.

نویسنده با اشاره به اینکه دشواری براندازی نظام سیاسی ایران و اهرم‌های این کشور در تنگه هرمز از مدت‌ها پیش شناخته شده بود، معتقد است مخالفت با جنگ لزوماً به پیش‌بینی خارق‌العاده‌ای نیاز نداشت.

والدمن همچنین می‌نویسد که ونس تا همین هفته گذشته در تلاش بود از طریق برقراری ارتباط با بخش‌هایی از دولت ایران، راه‌حلی دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ پیدا کند. اگر او موفق به این کار می‌شد، می‌توانست در رقابت‌های انتخاباتی ۲۰۲۸ خود را نه‌تنها تنها مقام ارشد دولت ترامپ که با جنگ مخالفت کرده بود، بلکه فردی معرفی کند که به آن پایان داده است.

با این حال، این تلاش‌ها با یک محدودیت اساسی روبه‌رو بود: ونس تنها می‌توانست درباره شرایطی مذاکره کند که دونالد ترامپ با آن موافق باشد.

این گزارش با اشاره به تغییر مواضع ترامپ درباره شرایط پایان جنگ می‌افزاید که رئیس‌جمهور آمریکا ظاهراً تمایلی ندارد در برابر توقف برنامه هسته‌ای ایران، تضمین عبور آزاد کشتی‌ها از تنگه هرمز و قطع ارتباط ایران با گروه‌های هم‌پیمان منطقه‌ای، امتیاز قابل‌توجهی به تهران بدهد.

چنین خواسته‌هایی برای ایران پذیرفتنی نیست چراکه تهران در مقابل خواستار پایان تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و دریافت منابع مالی برای بازسازی خسارات ناشی از حملات شده است.

نویسنده تأکید می‌کند که برخلاف ادعای ترامپ مبنی بر بی‌نیازی آمریکا از توافق با ایران، راهکار مذاکره‌شده تنها مسیر پایان دادن به جنگ است. به باور او، منظور واقعی ترامپ از این اظهارات آن است که واشنگتن قادر به دستیابی به توافق با تهران نیست و در نتیجه، نمی‌توان انتظار داشت جنگ در آینده نزدیک پایان یابد.

این گزارش همچنین به تحولات سیاسی داخلی آمریکا اشاره می‌کند و می‌نویسد دموکرات‌ها که به‌زودی کنترل کنگره را در دست خواهند گرفت، در حال بررسی راه‌هایی برای قطع بودجه جنگ هستند؛ در حالی که ترامپ همچنان بر موفقیت عملیات نظامی آمریکا تأکید دارد.

والدمن با اشاره به اظهارات اخیر ترامپ درباره پایان یافتن مؤثر توان نظامی ایران و تداوم وضعیت موجود، پیش‌بینی می‌کند که جنگ ممکن است در آینده قابل پیش‌بینی در وضعیتی بلاتکلیف باقی بماند؛ وضعیتی که در آن، اگرچه درگیری‌های نظامی گسترده متوقف شده، نیرو‌های آمریکایی همچنان در منطقه مستقر هستند و تنگه هرمز نیز صحنه محاصره دریایی آمریکا و حملات پراکنده ایران به کشتیرانی خواهد بود.

در چنین شرایطی، با وجود عبور نفت از تنگه هرمز تحت حفاظت نظامی آمریکا، قیمت سوخت، گازوئیل و کود شیمیایی همچنان در سطحی غیرقابل‌قبول باقی مانده است.

نویسنده در بخش دیگری از گزارش خود تأکید می‌کند که حتی اگر پیش از آغاز رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ توافقی حاصل شود، جنگ ایران همچنان بر رقابت‌های درون‌حزبی جمهوری‌خواهان سایه خواهد انداخت؛ همان‌گونه که جنگ عراق تا انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ همچنان یکی از موضوعات مهم رقابت‌های سیاسی آمریکا بود.

دونالد ترامپ در جریان رقابت‌های مقدماتی انتخابات ۲۰۱۶ مدعی شده بود که همواره با جنگ عراق مخالف بوده است؛ ادعایی که صحت آن محل تردید بود. به همین ترتیب، ممکن است برخی فرمانداران جمهوری‌خواه بتوانند ادعا کنند که در جنگ ایران نقشی نداشته‌اند، اما اعضای کنگره و به‌ویژه مقام‌های دولت ترامپ که از این جنگ حمایت کرده‌اند، به‌سادگی نمی‌توانند از پیامد‌های سیاسی آن فاصله بگیرند.

این تحلیلگر با اشاره به گزارش واشنگتن‌پست درباره احتمال نامزدی ونس در انتخابات ۲۰۲۸ و گزارش سی‌ان‌ان درباره بررسی جدی احتمال انصراف او از این رقابت‌ها، می‌نویسد که هنوز نمی‌توان درباره تصمیم نهایی معاون رئیس‌جمهور آمریکا اظهارنظر قطعی کرد. ونس با وجود تلاش برای فاصله گرفتن از ترامپ، همچنان در نگاه رأی‌دهندگان به‌عنوان چهره‌ای وابسته به رئیس‌جمهور آمریکا شناخته خواهد شد و جنگ ایران نیز تا سال ۲۰۲۸ و پس از آن، بخشی از کارنامه سیاسی او باقی خواهد ماند.