روبیو علیه متحد فناوری ترامپ وارد میدان شد / ماجرای سقوط جنجالی مدیرعامل انویدیا

همزمان با افزایش نفوذ جنسن هوانگ، مدیرعامل شرکت انویدیا، بر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و جلب موافقت او برای فروش تراشه‌های هوش مصنوعی به چین، مخالفت مقام‌های امنیت ملی و جریان‌های تندرو در واشنگتن با این رویکرد شدت گرفت.

روزنامه واشنگتن‌پست نوشت: به گفته دو مقام سابق دولت آمریکا، برخی از مقام‌های امنیت ملی دولت ترامپ از نفوذ هوانگ بر رئیس جمهور ناراضی بودند و خواستار محدود کردن نقش او در تصمیم گیری‌های مربوط به چین بودند.

در نهایت، مداخله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا، در این ماجرا به نقطه عطفی در تضعیف جایگاه هوانگ تبدیل شد. روبیو با استناد به گزارشی از سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، یادداشتی برای ترامپ ارسال کرد و در آن درباره ارتباط هوانگ با زنی که مظنون به جاسوسی برای چین بود، هشدار داد.

به گفته فردی آگاه از این موضوع، روبیو با استفاده از گزارش سیا، یادداشتی مستقل تهیه کرد و مطالب مطرح شده در گزارش این سازمان اطلاعاتی را با لحنی قاطع‌تر و صریح‌تر بازتاب داد. این فرد به شرط ناشناس ماندن، به دلیل محرمانه بودن اطلاعات دستگاه‌های اطلاعاتی با رسانه‌ها گفت‌و‌گو کرد.

پس از انتشار گزارش‌هایی درباره محتوای یادداشت روبیو که یکی از نزدیک‌ترین متحدان ترامپ را هدف قرار داده بود، زنجیره‌ای از رویداد‌ها آغاز شد که در نهایت روز پنجشنبه به استعفای هوانگ انجامید.

هوانگ به داشتن رابطه نامشروع با یکی از مدیران اجرایی یک شرکت مشتری انویدیا اعتراف کرد و بابت آن عذرخواهی کرد. این زن از سوی جاسوسان آمریکایی مظنون به همکاری اطلاعاتی با چین بود. هیئت مدیره انویدیا نیز تحقیقاتی را درباره این موضوع آغاز کرد، اما هوانگ در نهایت پس از انتشار گزارش‌هایی درباره رابطه خارج از ازدواج دیگری با یکی از کارکنان زیردست خود استعفا داد.

ترامپ پس از استعفای هوانگ، او را «یک اسطوره» توصیف کرد که «کار فوق العاده‌ای انجام داده است».

روبیو در حاشیه نشست گروه هفت در پاریس که هفته گذشته برگزار شد، چندین بار از پاسخ دادن به پرسش خبرنگاران درباره نقش خود در اطلاع رسانی به کاخ سفید درباره روابط هوانگ خودداری کرد.

او در پاسخ به این پرسش که آیا اتهامات جاسوسی چین دیدگاهش را درباره مذاکره با پکن بر سر آینده هوش مصنوعی تغییر داده است، گفت: «نظام چین همواره در راستای منافع نظام چین عمل خواهد کرد و ایالات متحده نیز همواره در راستای منافع ایالات متحده عمل خواهد کرد. من برای مردم آمریکا کار می‌کنم.»

تضعیف نفوذ هوانگ و تقویت تندرو‌های ضدچین

کنار رفتن هوانگ پیروزی بزرگی برای کسانی به شمار می‌رود که مدت‌ها در تلاش بودند نفوذ او بر سیاست ترامپ در قبال پکن را محدود کنند. این اتفاق همچنین چرخشی چشمگیر در نبرد پشت پرده‌ای است که سال‌ها میان شرکت انویدیا و گروهی از مقام‌های واشنگتن جریان داشته است؛ مقام‌هایی که چین را تهدیدی برای امنیت نظامی و فناوری آمریکا می‌دانند.

مخالفان هوانگ در میان جریان تندرو ضدچین، شامل گروهی دوحزبی از مقام‌های دولتی، قانون گذاران و تحلیلگران اندیشکده‌ها، تراشه‌های انویدیا را دارایی راهبردی و حیاتی در رقابت میان دو کشور می‌دانند و معتقدند آمریکا باید کنترل سخت گیرانه‌ای بر دسترسی چین به این فناوری اعمال کند.

تا همین اواخر، به نظر می‌رسید روابط نزدیک هوانگ با ترامپ در این مناقشه به او برتری داده است، اما اکنون مخالفان او در واشنگتن آماده‌اند از این فرصت برای تغییر جهت سیاست‌های کلان آمریکا و اتخاذ رویکردی سخت‌گیرانه‌تر در قبال چین استفاده کنند.

در کنگره آمریکا، تندرو‌های ضدچین در تلاش هستند محدودیت‌های جدیدی را درباره دسترسی چین به تراشه‌ها در یک لایحه مهم دفاعی بگنجانند؛ لایحه‌ای که امیدوارند تا پایان سال جاری میلادی به تصویب برسد.

جان مولینار، نماینده جمهوری خواه ایالت میشیگان و رئیس کمیته منتخب مجلس نمایندگان آمریکا در امور چین که مدت هاست با شرکت انویدیا اختلاف نظر دارد، گفت کنگره باید قانونی را برای محدود کردن بیشتر مبادلات تراشه پیش ببرد و از مدیران جدید انویدیا خواست امنیت ملی را در اولویت قرار دهند.

به گفته یکی از مقام‌های سابق که در زمینه سیاست‌گذاری تراشه‌ها فعالیت داشته و همچنان با این صنعت در ارتباط است، بسیاری از اعضای تیم امنیت ملی ترامپ با دیدگاه رئیس جمهور درباره صادرات تراشه موافق نبودند. این مقام سابق که برای جلوگیری از پیامد‌های حرفه‌ای احتمالی نخواست نامش فاش شود، رابطه هوانگ با ترامپ را به در اختیار گذاشتن «یک بمب هسته‌ای» برای مقام‌های دولتی تشبیه کرد.

او گفت: «آن‌ها می‌خواستند نفوذ جنسن بر رئیس جمهور را از بین ببرند.»

رایان فداسیوک، پژوهشگر ارشد بنیاد نوآوری آمریکا، نیز گفت هوانگ شخصا نقش بسیار بزرگی در ترویج دیدگاه انویدیا درباره حفظ تعامل و گشودگی در برابر چین در واشنگتن ایفا کرده بود؛ نقشی که دیگر ایفا نخواهد کرد.

اختلاف بر سر صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی به چین

برای چندین دهه، تراشه‌های رایانه‌ای انویدیا عمدتا برای پردازش و نمایش تصاویر گرافیکی در بازی‌های ویدئویی استفاده می‌شدند و موضوعی مرتبط با امنیت ملی به شمار نمی‌رفتند. اما از نگاه بسیاری از مقام‌های واشنگتن، این وضعیت با آغاز رونق هوش مصنوعی و شکل گیری رقابت جدید میان آمریکا و چین تغییر کرد؛ رقابتی که مقام‌های دولت جو بایدن معتقد بودند می‌تواند قدرت نظامی و اقتصادی دو کشور را دگرگون کند.

هوانگ دیدگاه متفاوتی داشت و استدلال می‌کرد شرکت‌های تولیدکننده تراشه باید بتوانند به فروش محصولات خود در بازار چین ادامه دهند و با وابسته کردن شرکت‌های چینی به سامانه‌های آمریکایی، در نهایت به نفع ایالات متحده عمل کنند.

پس از آنکه دولت بایدن محدودیت‌های صادراتی را تشدید کرد، دولت ترامپ سال گذشته میلادی مجوز فروش یکی از قدرتمندترین تراشه‌های انویدیا به چین را صادر کرد؛ تصمیمی که در ازای آن، بخشی از درآمد حاصل از فروش به دولت آمریکا اختصاص می‌یافت.

در ماه دسامبر، زمانی که ترامپ اعلام کرد صادرات نسل جدیدی از تراشه‌ها را تایید کرده است، هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، گفت این توافق میان هوانگ و رئیس جمهور نهایی شده است.

لوتنیک در گفت‌و‌گو با شبکه سی ان بی سی گفت: «این چهره برجسته فناوری آمریکا با رئیس‌جمهور تاجرمسلک آمریکا وارد گفت‌و‌گو شد و هر دو به این نتیجه رسیدند که در شرایط کنونی، این تصمیم درستی برای این موضوع خاص است.»

به گفته دو مقام سابق وزارت بازرگانی آمریکا که برای جلوگیری از پیامد‌های حرفه‌ای احتمالی نخواستند نامشان فاش شود، یکی از منصوبان ترامپ در اداره این وزارتخانه که مسئول صدور مجوز‌های صادراتی است، روند بررسی و صدور مجوز‌های مربوط به درخواست‌های انویدیا برای صادرات تراشه را تسریع کرده بود.

پرونده روابط شخصی و استعفای مدیرعامل انویدیا

هیئت مدیره انویدیا اعلام کرد تحقیقاتی را درباره احتمال به خطر افتادن امنیت شرکت در پی رابطه هوانگ با این فرد آغاز کرده است. این هیئت در بیانیه‌ای تاکید کرد که همچنان به توانایی‌های مدیریتی او اعتماد دارد.

با این حال، چند روز بعد، روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد که هوانگ رابطه خارج از ازدواج دیگری نیز با یکی از مدیران اجرایی انویدیا داشته است. پس از انتشار این گزارش، هیئت مدیره جلسه‌ای تشکیل داد تا درباره آینده مدیریتی او تصمیم گیری کند و هوانگ پس از آن استعفا داد.

ترامپ که از زمان نخستین دیدارش با هوانگ در سال ۲۰۲۵ روابط نزدیکی با مدیرعامل انویدیا برقرار کرده بود، همچنان از او حمایت کرد. ترامپ به خبرنگاران گفت با هوانگ صحبت کرده و او نمی‌دانسته زنی که با وی رابطه داشته، مظنون به جاسوسی برای چین است.

با این حال، حتی پیش از استعفای هوانگ نیز مخالفان او در واشنگتن ابراز امیدواری کرده بودند که نفوذ وی به شدت کاهش یابد.

تلاش کنگره برای محدودیت‌های جدید علیه چین

سال گذشته، قانون گذاران طرحی را مطرح کردند که بر اساس آن، شرکت‌های تولیدکننده تراشه موظف می‌شدند پیش از صادرات محصولات خود به چین، تایید کنند که قادر به تامین سفارش‌های مشتریان آمریکایی هستند.

در جریان بررسی این طرح، الیزابت وارن، سناتور دموکرات ایالت ماساچوست، در بیانیه‌ای اعلام کرد هوانگ در جلساتی غیرعلنی با سناتور‌های کلیدی جمهوری خواه دیدار کرده و برای مخالفت با این قانون لابی گری کرده است. این طرح به تصویب نرسید.

در همین حال، شماری از قانون گذاران آمریکایی در تلاش هستند سه طرح قانونی جدید را در چارچوب لایحه سالانه بودجه دفاعی این کشور به تصویب برسانند. حامیان این طرح‌ها اکنون، با کنار رفتن هوانگ و در شرایطی که روسای جمهوری خواه کمیته‌های کنگره قصد دارند او را برای ارائه توضیحات درباره روابطش به جلسه استماع احضار کنند، می‌گویند بیش از گذشته به تصویب آنها امیدوار شده‌اند.

این سه طرح با هدف محدود کردن دسترسی چین به فناوری‌های پیشرفته تراشه، شامل محدودیت بر صادرات پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی، الزام به استفاده از فناوری‌های شناسایی و ردیابی قاچاق در تراشه‌ها و محدود کردن دسترسی چین به تجهیزات ساخت تراشه هستند.

ترامپ تاکنون هرگز اجازه فروش پیشرفته‌ترین تراشه‌های انویدیا، موسوم به «بلک ول»، به چین را نداده است.

جیم بنکس، سناتور جمهوری خواه ایالت ایندیانا، گفت زمان آن رسیده است که کنگره خلا‌های قانونی را برطرف و تجارت غیرقانونی در بازار سیاه را متوقف کند. او افزود قاچاق تراشه، استفاده از خریداران صوری و دسترسی از راه دور به این تراشه‌ها برای مدت طولانی بدون برخورد جدی ادامه داشته است.

بنکس در بیانیه‌ای گفت: «نخستین تعهد انویدیا باید به مشتریان آمریکایی و امنیت آمریکا باشد. کنگره چندین طرح قانونی آماده برای بستن این خلاء‌ها در اختیار دارد و اکنون بیش از هر زمان دیگری امیدوارم که این طرح‌ها به تصویب برسند.»