روانشناسی ترامپ در مورد ایران چه می‌گوید؟ / خطرناک‌ترین هفته‌های او در راه است

واکنش «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا به شکست سنگینی که حزب او در انتخابات میان دوره ای متحمل شد، برای فردی که به خویشتنداری شهرت ندارد نسبتا سنجیده و کنترل شده بوده است. با این حال اکنون زمان مهار او فرا رسیده است؛ در غیر این صورت، ممکن است در آستانه وارد کردن ویرانی بی سابقه ای به جهان قرار گیرد. این نتیجه گیری دکتر «بندی ایکس لی»، روان پزشک و متخصص خشونت است که از زمان نخستین انتخاب ترامپ در سال ۲۰۱۶، درباره سلامت روانی او هشدار داده است. او که ویراستار کتاب پرفروش نیویورک تایمز با عنوان «مورد خطرناک دونالد ترامپ» است، در ماه آوریل گذشته یکی از ۳۶ متخصص برجسته سلامت روان در آمریکا بود که در واکنش به آنچه رفتارهای آشفته و خارج از کنترل ترامپ می دانستند، بیانیه ای صادر کردند و خواستار برکناری او از قدرت شدند.

در ادامه حتما بخوانید:

هشدار جدی واشنگتن‌پست / باتلاق در انتظار ترامپ

تهدید تازه ترامپ علیه ایران / اولتیماتوم تازه آمریکا

در یک رابطه خشونت آمیز، خطرناک ترین زمان برای یک زن، لحظه ای است که تلاش می کند شریک خشونت طلب خود را ترک کند. پس از انتخابات میان دوره ای، آمریکا نخستین گام ها را برای خروج از این رابطه برداشت و با بستن چمدان های خود، برای پشت سر گذاشتن ترامپیسم آماده شد. اکنون نوبت مرحله ای فرا رسیده است که هر فرد نجات یافته از چنین رابطه ای از آن هراس دارد؛ مجازات و واکنش خشونت آمیز طرف مقابل. لی هشدار داد که اگر ترامپ در این مقطع مهار نشود، ممکن است دست به هر اقدامی بزند.

«رابرت پیپ»، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و متخصص امنیت بین الملل، در پادکست «خاطرات یک مدیرعامل» گفت، با نزدیک شدن به ماه ژانویه و آغاز به کار هزاران سیاستمدار دموکرات، «در آستانه ورود به هشت هفته خطرناک ترین دوره زندگی خود هستیم».

پیپ گفت انتخابات میان دوره ای آمریکا سرنوشت دولت ترامپ را تعیین کرده است و خطرناک ترین زمان، دوره انتقال قدرت خواهد بود. او افزود: «این وضعیت را در ششم ژانویه دیدیم. بنابراین، آنچه در دوره انتقال قدرت رخ می دهد، به راحتی می تواند با جنگ ایران گره بخورد؛ زیرا رئیس جمهور ترامپ بارها و بارها وعده داده است که پس از انتخابات، تنش ها را تشدید خواهد کرد. اکنون هم که انتخابات به پایان رسیده است...»

ترامپ در نخستین حضور تلویزیونی حضوری خود پس از شکست انتخاباتی، حتی درباره انتخابات صحبت نکرد. او ۲۰ دقیقه خبرنگاران را در محوطه ساختمانی همراهی کرد که پیش تر بال شرقی کاخ سفید در آن قرار داشت و اکنون در حال ساخت تالاری بزرگ به جای آن است. ترامپ در این بازدید درباره تالاری که در حال احداث آن است صحبت کرد و گفت این مکان «امن ترین نقطه واشنگتن» خواهد بود.

از نگاه لی، این رفتار نشانه ای است از اینکه نتایج انتخابات و تصور بازنده بودن، آن قدر برای ترامپ دردناک است که حتی توان مواجهه با آن را ندارد. او گفت: احتمالا تالار بزرگ برای او مایه آرامش است؛ زیرا آنجا از امنیت و عشق صحبت می کند. لی معتقد است ترامپ در تمام عمر خود در جست وجوی چنین احساساتی بوده، اما از آنها محروم مانده است. او افزود: خشم واقعی او متوجه والدینش است که در دو سالگی نیازهایش را برآورده نکردند، اما این خشم در قالب انتقام از تمام جهان بروز می کند.

لی در گفت وگو با روزنامه ایندیپندنت گفت: از زمانی که ترامپ در ژانویه ۲۰۱۷ برای نخستین بار سوگند ریاست جمهوری یاد کرد، همواره نگران دسترسی نامحدود او به سلاح های هسته ای بوده است. او گفت: ترامپ به شدت جذب این سلاح ها می شود، بی آنکه پیامدهای استفاده از آنها را درک کند. از نظر او، این سلاح ها فقط بمب هایی بزرگ تر هستند. با این حال، هیچ سناریویی وجود ندارد که در آن استفاده از سلاح هسته ای به پایان فاجعه بار زندگی، آن گونه که می شناسیم، منجر نشود. اگر ترامپ مهار نشود، ممکن است اکنون، در شرایطی که از شکست خود در برابر ایران خشمگین است و برای نجات تصویرش از برچسب بازنده به هر اقدامی متوسل می شود، به استفاده از این سلاح ها سوق پیدا کند.

لی گفت از آنجا که ترامپ در واکنش اولیه خود به نتایج انتخابات، آرام و همراه بود و در تماس تلفنی با استودیوی شبکه فاکس نیوز به مجریان گفت تصور می کند می تواند در بسیاری از مسائل با دموکرات ها همکاری کند، آمریکا فرصت زمانی محدودی برای واکنش و مهار او در اختیار دارد؛ فرصتی که می تواند بدون پیامدهای فوری، برای کنترل رفتار او مورد استفاده قرار گیرد.

او افزود: در این مرحله، روش درست مدیریت او این است که محدودیت ها همچنان اعمال شوند تا زمانی که اهدافش واقع بینانه تر شوند؛ سپس باید او را به سمتی هدایت کرد که از دستاوردهای کوچک احساس رضایت کند.

لی گفت: شاید متوجه شده باشید که او به ستایش و تحسین دیگران همان قدر نیاز دارد که دیگران به اکسیژن نیاز دارند. نتیجه این وضعیت آن است که اطرافیانش بیش از اندازه با او مدارا می کنند، با احتیاط و ملاحظه با او رفتار می کنند.

لی معتقد است بخشی از وجود ترامپ ممکن است حتی در سطح ناخودآگاه باور داشته باشد که نه او و نه جمهوری خواهانی که از او پیروی می کنند، در واقع شایسته پیروزی نبوده اند. به گفته او، ترامپ برای جبران این احساس دردناک، تصویری از خود ساخته که گویی شکست ناپذیر است.

او افزود: این موضوع همچنین ریشه شکل گیری توهمات است؛ وقتی مواجهه با واقعیت بیش از اندازه تحمل ناپذیر باشد، فرد به خودش و دیگران دروغ می گوید و در نهایت خودش نیز دروغ هایش را باور می کند.

ترامپ نتایج انتخابات میان دوره ای را به همراه «جی دی ونس» معاون رئیس جمهور، «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه و اعضای ارشد تیم خود در اتاق شرقی کاخ سفید دنبال کرد. گزارش ها حاکی است که او آن شب را با گلایه از مشاورانش سپری کرد و مدعی شد آنها آمار و ارقام نادرستی در اختیارش گذاشته بودند. اطرافیان ترامپ با گفتن آنچه او مایل به شنیدنش است، موقعیت خود را حفظ می کنند. با این حال، لی می گوید ترامپ در شرایط کنونی کمتر احتمال دارد آنها را به دلیل ارائه اطلاعاتی که تصور می کردند او خواهان شنیدنش است، سرزنش کند و بیشتر به دنبال دریافت همان نوع اطلاعات و رفتار از سوی آنها خواهد بود.

او گفت: یک فرد سالم ممکن است از کسانی که حقیقت را به او نگفته اند عصبانی شود، اما دونالد ترامپ چنین فردی نیست. او اطرافیانش را کسانی خواهد دید که در دوران رنج و ناراحتی، زخم هایش را التیام داده اند. خشم او زمانی متوجه آنها خواهد شد که دیگر نتوانند او را آرام کنند.

در همین حال در دنیای واقعی، دموکرات ها کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست گرفتند، برای نخستین بار در بیش از ۳۰ سال گذشته در تمام رقابت های ایالتی تگزاس، از انتخابات سنا تا معاونت فرمانداری، پیروز شدند و در ایالت های به شدت جمهوری خواهی مانند کانزاس و کارولینای جنوبی نیز به پیروزی رسیدند. این نتایج بدترین شکست انتخاباتی جمهوری خواهان در انتخابات میان دوره ای طی یک نسل را رقم زد. اکنون این پرسش مطرح است که آیا ابعاد گسترده این شکست، احساس شرمساری و انزوای پس از آن، ترامپ را شکننده تر و رفتارهایش را غیرقابل پیش بینی تر خواهد کرد؟

لی در پاسخ به ایندیپندنت گفت: این وضعیت می تواند به هر دو شکل پیش برود. ما واقعا با فرصت زمانی بسیار محدودی روبه رو هستیم؛ فاصله میان زمانی که سازوکارهای دفاعی او تضعیف شده و زمانی که دوباره خود را بازیابی می کند تا با شدت بیشتری دست به حمله بزند.

لی درباره اینکه این رفتار خطرناک ممکن است چه شکلی به خود بگیرد، گفت تمام نشانه ها به خاورمیانه اشاره دارند. او افزود: ایران پایگاه های موشکی زیرزمینی دارد که گفته می شود بمب های متعارف قادر به نابودی آنها نیستند. البته سطح غنی سازی اورانیوم ایران به اندازه ای نیست که بتوان از آن برای ساخت سلاح هسته ای استفاده کرد، اما واقعیت ها اهمیتی ندارند.

اکنون افراد حاضر در حلقه نزدیک به ترامپ باید تصمیم بگیرند که آینده سیاسی آنها در نزدیک شدن و همراهی با رئیس جمهوری زخم خورده و شکست خورده نهفته است یا در فاصله گرفتن از او. انتصاب «استیون میلر»، طراح سیاست های جنجالی ضد مهاجرتی دونالد ترامپ، به جای «سوزی وایلز» در سمت رئیس دفتر کاخ سفید، به عنوان نشانه ای تلقی شده است که ترامپ در پشت درهای بسته هیچ تمایلی به پذیرش شکست و عقب نشینی ندارد. اگر چیزی تغییر کرده باشد، او در حال تشدید مواضع خود است.

مهار ترامپ، آن گونه که لی خواستار آن است، مستلزم آن است که هنوز به اندازه کافی افراد بالغ و عاقل در اطراف او حضور داشته باشند تا پیش از آغاز به کار کنگره جدید، با استفاده از ابزارهایی مانند چاپلوسی، فراهم کردن پیروزی های کوچک و حتی یک یا دو دور بازی گلف، حواس مردی را که ممکن است از خشم و احساس تحقیر منفجر شود، پرت کنند.

با این حال، انتصاب میلر به جای وایلز، نشانه روشنی است از اینکه ترامپ در دوره پایانی ریاست جمهوری خود قصد ندارد از شدت برنامه های سیاسی اش بکاهد. برعکس، ممکن است سیاست های او هرچه بیشتر به سمت مواضع سخت گیرانه تر حرکت کند و در این مسیر، وفاداران جنبش «ماگا» بیش از گذشته پاداش بگیرند.