تاریخ دقیق دهه دوم فاطمیه ۱۴۰۵ / سالروز شهادت حضرت زهرا (س) تعطیل رسمی اعلام شد؟

به گزارش اقتصادآنلاین، با پایان دهه نخست فاطمیه، عزاداران و عاشقان اهل‌بیت (ع) خود را برای برگزاری مراسم سوگواری دهه دوم فاطمیه آماده می‌کنند؛ ایامی که بر اساس روایت ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، به سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) اختصاص دارد. این مناسبت هر سال با برگزاری مجالس عزاداری در مساجد، حسینیه‌ها و هیئت‌های مذهبی گرامی داشته می‌شود و در آستانه فرارسیدن آن، تاریخ آغاز و پایان دهه دوم فاطمیه ۱۴۰۵ و روز شهادت حضرت زهرا (س) مورد توجه قرار گرفته است.

دهه دوم فاطمیه ۱۴۰۵ از چه روزی آغاز می‌شود؟

بر اساس تقویم سال ۱۴۰۵، دهه دوم فاطمیه از روز چهارشنبه ۲۰ آبان آغاز می‌شود و تا روز جمعه ۲۹ آبان ادامه خواهد داشت. این بازه زمانی در تقویم قمری با اول تا دهم جمادی‌الثانی سال ۱۴۴۸ مصادف است و در تقویم میلادی نیز از ۱۱ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ را در بر می‌گیرد.

در این میان، روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵، مصادف با سوم جمادی‌الثانی، سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) بر اساس روایت ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) است. به همین مناسبت، مراسم اصلی سوگواری در این روز در مساجد، حسینیه‌ها و هیئت‌های مذهبی برگزار می‌شود.

علت اختلاف در تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) چیست؟

درباره تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، روایت‌های متفاوتی در منابع تاریخی و حدیثی نقل شده است. بر اساس برخی روایات، فاصله رحلت پیامبر اکرم (ص) تا شهادت ایشان ۷۵ روز و بر اساس روایاتی دیگر ۹۵ روز بوده است. همین اختلاف در نقل‌های تاریخی موجب شده است که دو بازه زمانی جداگانه برای برگزاری مراسم عزاداری در نظر گرفته شود.

بر اساس روایت نخست، سیزدهم جمادی‌الاول، یعنی ۷۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، تاریخ مشهور شهادت حضرت زهرا (س) عنوان شده است. از همین رو، روزهای ۱۳ تا ۱۵ جمادی‌الاول به عنوان ایام فاطمیه اول شناخته می‌شوند.

در مقابل، روایت دوم فاصله شهادت حضرت فاطمه (س) تا رحلت پیامبر (ص) را ۹۵ روز می‌داند و سوم جمادی‌الثانی را تاریخ شهادت معرفی می‌کند. این روایت مبنای برگزاری مراسم دهه دوم فاطمیه قرار گرفته است.

روایت‌های ۷۵ و ۹۵ روز در کدام منابع شیعه آمده‌اند؟

هر دو روایت در منابع حدیثی و تاریخی شیعه بازتاب داشته‌اند. در کتاب الکافی اثر ثقةالاسلام کلینی، روایتی از امام صادق (ع) درباره مدت حیات حضرت فاطمه (س) پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) نقل شده که مبنای روایت ۷۵ روز قرار گرفته است.

در مقابل، در آثاری همچون دلائل‌الامامة و مسارّ الشیعة نیز گزارش‌هایی درباره شهادت حضرت زهرا (س) با فاصله ۹۵ روز از رحلت پیامبر (ص) وجود دارد. همین تفاوت در نقل‌های تاریخی موجب شده است که شیعیان در دو مقطع زمانی به برگزاری مراسم سوگواری بپردازند.

درباره علت شکل‌گیری این اختلاف، دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است. برخی توضیحات به تفاوت نسخه‌های خطی و شیوه ثبت و انتقال اعداد در متون قدیمی اشاره دارند؛ با این حال، نمی‌توان اختلاف موجود را صرفاً ناشی از شباهت واژه‌های هفتاد و نود در رسم‌الخط قدیمی دانست.

دهه فاطمیه چند روز است و چرا به آن دهه می‌گویند؟

ایام فاطمیه در مجموع به دو دوره عزاداری تقسیم می‌شود که هر کدام بر اساس روایت‌های مربوط به تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) شکل گرفته‌اند. فاطمیه اول بر مبنای روایت ۷۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، از دهم تا بیستم جمادی‌الاول و فاطمیه دوم بر اساس روایت ۹۵ روز، از اول تا دهم جمادی‌الثانی در نظر گرفته می‌شود.

البته روزهای اصلی عزاداری در هر یک از این دو دوره، سه روز است؛ به این ترتیب که فاطمیه اول از ۱۳ تا ۱۵ جمادی‌الاول و فاطمیه دوم از سوم تا پنجم جمادی‌الثانی برگزار می‌شود. در واقع، بازه‌های ده‌روزه با هدف فراهم کردن فرصت بیشتر برای برگزاری مراسم سوگواری و مجالس مذهبی در نظر گرفته شده‌اند و به همین دلیل به این مناسبت‌ها عنوان «دهه فاطمیه» داده می‌شود.

از سوی دیگر، فاصله میان دو تاریخ مشهور شهادت حضرت زهرا (س)، یعنی ۱۳ جمادی‌الاول و سوم جمادی‌الثانی، حدود ۲۰ روز است. بنابراین، اطلاق عنوان دهه به هر یک از این دو دوره، به معنای برگزاری عزاداری به مدت ۲۰ روز متوالی یا ۴۰ روز نیست؛ بلکه هر دهه به‌صورت مستقل و در بازه زمانی مشخصی برگزار می‌شود.

آیا ۲۲ آبان ۱۴۰۵ به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س) تعطیل رسمی است؟

جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵، مصادف با سوم جمادی‌الثانی و سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) بر اساس روایت ۹۵ روز است. این روز در تقویم رسمی کشور به عنوان مناسبت شهادت حضرت زهرا (س) و تعطیل رسمی درج شده است.
با این حال، سایر روزهای دهه دوم فاطمیه تعطیل رسمی نیستند و فعالیت ادارات، سازمان‌ها و مراکز آموزشی در این روزها مطابق روال معمول ادامه خواهد داشت؛ مگر آنکه تصمیم جداگانه‌ای درباره تعطیلی در منطقه‌ای خاص اعلام شود.

تعطیلی سالروز شهادت حضرت زهرا (س) چه زمانی به تقویم رسمی ایران افزوده شد؟

حضرت فاطمه زهرا (س) به دلیل جایگاه والای معنوی و مذهبی در میان مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، از احترام و منزلت ویژه‌ای برخوردار است و سالروز شهادت ایشان همواره با برگزاری مراسم سوگواری، مجالس عزاداری و آیین‌های مذهبی در سراسر کشور گرامی داشته می‌شود. با توجه به اهمیت این مناسبت و جایگاه حضرت زهرا (س) در فرهنگ و اعتقادات شیعیان، موضوع تعطیل رسمی شدن روز شهادت ایشان در سال ۱۳۷۸ و دوران ریاست‌جمهوری سیدمحمد خاتمی مطرح شد. بر اساس روایت سیدمحمدعلی ابطحی، رئیس دفتر رئیس‌جمهور وقت، پیشنهاد تعطیل رسمی شدن سوم جمادی‌الثانی از سوی آیت‌الله حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعه، در دیدار با خاتمی مطرح شد و پس از آن، رئیس‌جمهور دستور پیگیری این موضوع را صادر کرد.

در ادامه، دولت لایحه‌ای برای اضافه شدن این مناسبت به تعطیلات رسمی کشور به مجلس شورای اسلامی ارائه داد. این لایحه در ۲۵ مرداد ۱۳۷۸ در مجلس به تصویب رسید و پس از تأیید شورای نگهبان، سوم جمادی‌الثانی به عنوان روز تعطیل رسمی کشور تعیین شد. به این ترتیب، سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) بر اساس روایت ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، در فهرست تعطیلات رسمی کشور قرار گرفت تا فرصتی برای برگزاری گسترده‌تر مراسم عزاداری و بزرگداشت مقام و سیره ایشان فراهم شود.

تقویم کامل دهه اول و دوم فاطمیه در سال ۱۴۰۵

ایام فاطمیه در سال ۱۴۰۵ در دو بازه زمانی جداگانه برگزار می‌شود. تاریخ آغاز و پایان هر دو دوره در تقویم شمسی، قمری و میلادی به شرح زیر است:

دهه اول فاطمیه:

- تاریخ شروع: چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۱۰ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ و ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶
- تاریخ پایان: شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۲۰ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ و ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶

دهه دوم فاطمیه:

- تاریخ شروع: چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، برابر با اول جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ و ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶
- تاریخ پایان: جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵، برابر با دهم جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ و ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶

بر این اساس، دهه دوم فاطمیه ۱۴۰۵ از چهارشنبه ۲۰ آبان آغاز می‌شود و روز جمعه ۲۹ آبان به پایان می‌رسد. مهم‌ترین مناسبت این دوره نیز سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) در روز جمعه ۲۲ آبان خواهد بود.