آغاز بزرگ‌ترین عملیات اخراج افغان‌ها / فهرست بازگشت اجباری آماده شد

به گزارش اقتصادآنلاین، دولت دونالد ترامپ در حال آماده‌سازی مقدمات اخراج بیش از ۱۵۰ مهاجر افغان از خاک ایالات متحده است؛ اقدامی که می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های اخراج دسته‌جمعی شهروندان افغانستان از آمریکا تبدیل شود.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، مقام‌های آمریکایی ده‌ها مهاجر افغان را در ایالت لوئیزیانا بازداشت کرده‌اند و قصد دارند آنها را به خارج از کشور منتقل کنند. نخستین پرواز اخراج نیز ممکن است در روزهای آینده و احتمالاً از اوایل دوشنبه انجام شود.

شان ون‌دیور، رئیس سازمان «افغان ایواک»، اعلام کرده است که شماری از افراد مشمول این تصمیم، پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ و خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، ناچار به ترک کشور خود شده‌اند. به گفته او، برخی از این مهاجران فرزندان و اعضای خانواده افرادی هستند که در کنار نیروهای آمریکایی خدمت کرده‌اند و اکنون در صورت بازگشت به افغانستان با خطر انتقام‌جویی طالبان مواجه خواهند شد.

ون‌دیور با هشدار درباره پیامدهای این تصمیم، از کنگره آمریکا خواسته است قانونی برای اعطای وضعیت موقت حفاظت‌شده به افغان‌های ساکن ایالات متحده تصویب کند تا امکان اخراج اجباری آنها متوقف شود.

مسیر بازگشت اجباری افغان‌ها از آمریکا مشخص شد

یکی از پیچیدگی‌های اجرای این تصمیم، نبود روابط دیپلماتیک میان واشنگتن و حکومت طالبان است. به همین دلیل، آمریکا امکان سازمان‌دهی مستقیم پروازهای اخراج به افغانستان را ندارد. یک مقام آمریکایی به نیویورک‌تایمز گفته است که قرار است مهاجران موردنظر ابتدا به پاکستان منتقل شوند.

فعالان حقوق بشری معتقدند استفاده از پاکستان به‌عنوان کشور واسطه، راهی برای عبور از محدودیت‌هایی است که تاکنون مانع بازگرداندن اجباری پناهجویان آسیب‌پذیر افغان به افغانستان شده بود. این در حالی است که انتقال این افراد به پاکستان نیز تضمینی برای امنیت آنها نخواهد بود؛ زیرا اسلام‌آباد خود سیاست گسترده‌ای برای اخراج پناهندگان افغانستانی در پیش گرفته است.

پیش از این نیز دولت‌های آمریکا موارد محدودی از بازگرداندن شهروندان افغان را اجرا کرده بودند؛ اما این اقدامات عمدتاً شامل افرادی می‌شد که با اتهامات کیفری سنگین، از جمله اتهامات مرتبط با تروریسم، روبه‌رو بودند. تفاوت اقدام جدید، گستردگی احتمالی آن و قرار گرفتن گروهی از مهاجران آسیب‌پذیر در فهرست اخراج است.

سیاست مهاجرتی ترامپ و افزایش نگرانی درباره سرنوشت افغان‌ها

دولت ترامپ طی دو سال گذشته محدودیت‌های بیشتری برای مهاجرت شهروندان افغانستان، از جمله افرادی که در جریان جنگ با نیروهای آمریکایی همکاری کرده‌اند، اعمال کرده است. همچنین شماری از مهاجران افغان به کشورهای آفریقایی منتقل شده‌اند.

ترامپ اقدامات سخت‌گیرانه خود در زمینه مهاجرت و اخراج اتباع خارجی را بخشی از برنامه تأمین امنیت داخلی آمریکا معرفی می‌کند؛ با این حال، سازمان‌های حقوق بشری نسبت به نقض حقوق قانونی مهاجران، محدود شدن آزادی بیان و افزایش ناامنی برای اقلیت‌ها هشدار داده‌اند.

پاکستان؛ مقصد نخست مهاجران افغان در مسیر اخراج

هم‌زمان با برنامه دولت آمریکا، پاکستان نیز روند اخراج گسترده پناهندگان افغان را دنبال می‌کند. دولت اسلام‌آباد از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۲.۷ میلیون شهروند افغانستان را اخراج کرده یا به بازگشت به کشورشان واداشته است.

مقام‌های پاکستانی حضور مهاجران افغان را تهدیدی برای امنیت ملی این کشور می‌دانند و سیاست بازگرداندن آنها را یکی از ابزارهای فشار بر حکومت طالبان قرار داده‌اند. اسلام‌آباد کابل را به پناه دادن به گروه‌های مسلحی متهم می‌کند که حملاتی را در خاک پاکستان انجام می‌دهند؛ اتهامی که مقام‌های حکومت افغانستان آن را رد کرده‌اند.

پاکستان اعلام کرده است که قصد دارد تمام مهاجران افغان باقی‌مانده در خاک خود را نیز اخراج کند؛ جمعیتی که حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود. این سیاست شامل افرادی با وضعیت‌های مختلف اقامتی است و حتی دارندگان مجوزهای قانونی نیز از پیامدهای آن در امان نمانده‌اند.

اخراج پزشکان افغان از پاکستان؛ فشار تازه بر مهاجران

دامنه محدودیت‌های پاکستان در ماه‌های اخیر به متخصصان افغان نیز رسیده است. مقام‌های این کشور ویزای شماری از پزشکان و متخصصان حوزه سلامت افغانستان را که برای گذراندن دوره‌های تخصصی به پاکستان مهاجرت کرده بودند، لغو کرده یا از تمدید آن خودداری کرده‌اند.

در پی این تصمیم، صدها پزشک افغان شغل خود را از دست داده‌اند و با احتمال اخراج از پاکستان روبه‌رو هستند.

زین‌الله نیازمند، جراح قلب افغان شاغل در شهر لاهور، معتقد است دولت پاکستان با گسترش روند اخراج به پزشکان، فشار بر حکومت افغانستان را افزایش داده است. ویزای اقامت او سال گذشته لغو شده و اکنون این پزشک به همراه همسر و دختر سه‌ساله‌اش در معرض خطر اخراج قرار دارد.

به این ترتیب، در شرایطی که دولت آمریکا برای اخراج گروهی از مهاجران افغان برنامه‌ریزی می‌کند، پاکستان نیز سیاست بازگرداندن اجباری پناهندگان را ادامه می‌دهد؛ وضعیتی که نگرانی‌ها درباره سرنوشت افرادی را افزایش داده است که در صورت بازگشت به افغانستان ممکن است با تهدیدهای امنیتی و انتقام‌جویی مواجه شوند.