ادعای نیویورک ‌تایمز درباره حمله آمریکا به ایران / ترامپ منتظر چیست؟

انتخابات در اسرائیل در هفته جاری نشان داد که نه ائتلاف راست افراطی به رهبری نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو، و نه بلوک اصلی مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، مقام ارشد نظامی پیشین اسرائیل، نتوانسته‌اند آرای کافی برای تشکیل دولت به دست آورند. این وضعیت زمینه‌ساز هفته‌ها بلاتکلیفی سیاسی خواهد شد. در ایالات متحده، به نظر می‌رسد دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای هفته آینده، دست‌کم برای به دست گرفتن کنترل مجلس نمایندگان، از موقعیت قدرتمندی برخوردار باشند. بااین‌حال، میزان دقیق پیروزی آن‌ها و اینکه آیا موفق به کسب اکثریت کرسی‌های سنا نیز خواهند شد یا خیر، تعیین می‌کند که آیا واقعاً می‌توانند در برابر سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از جمله جنگ علیه ایران، مانع‌تراشی کنند و ترمزی بر اجرای آن‌ها بگذارند یا خیر.

در ادامه حتما بخوانید:

خط‌ونشان سردار ابن‌الرضا برای دشمن / هشدار موشکی ایران به آمریکا

پیش‌بینی هولناک مشاور سازمان ملل / جنگ ایران و آمریکا در راه است

تهران انتظار دارد صرف‌نظر از اینکه چه کسی در اسرائیل یا کنگره آمریکا قدرت را در دست بگیرد، حملات بیشتری علیه ایران صورت گیرد. از سوی دیگر، مقام‌های ارشد ایرانی تمایل چندانی به پذیرش امتیازهایی که دولت ترامپ برای دستیابی به توافق صلح مطالبه کرده است، از خود نشان نداده‌اند. حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در گروه بین‌المللی بحران، درباره دولت ایران گفت: آن‌ها از چند هفته پیش انتظار دور تازه‌ای از جنگ را داشته‌اند و متناسب با آن، خود را آماده کرده‌اند.

محمد صالح صدقیان، مدیر مرکز عربی مطالعات ایران در تهران، گفت ایران از برکناری نتانیاهو از قدرت استقبال خواهد کرد. نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی امسال نقش مهمی در متقاعد کردن ترامپ برای حمله به ایران داشت و پیش از انتخابات نیز تلاش کرد حملات هوایی تازه‌ای علیه ایران ترتیب دهد. بااین‌حال، به گفته صدقیان، رهبران ایران معتقدند تغییر نخست‌وزیر احتمالاً تنها در کوتاه‌مدت تأثیرگذار خواهد بود و به تغییر بنیادی در سیاست‌های رژیم صهیونیستی منجر نخواهد شد.

وی افزود: سیاست‌های ایران و اسرائیل در قبال یکدیگر، صرف‌نظر از اینکه از دهه ۱۹۸۰ تاکنون چه دولتی در اسرائیل بر سر کار بوده، همواره ثبات و تداوم خود را حفظ کرده‌اند. هرگونه تغییری احتمالاً موقتی خواهد بود، نه راهبردی.

عزیزی نیز تاکید کرد که سناریوهای متعددی درباره چگونگی پیش رفتن تحولات پس از نتایج انتخابات اسرائیل وجود دارد، اما «نباید انتظار داشته باشیم که خصومت میان اسرائیل و ایران به‌طور بنیادی تغییر کند». حتی اگر آیزنکوت یا یکی دیگر از رهبران اپوزیسیون به قدرت برسد و اسرائیل را به‌جای جنگ تمام‌عیار، بار دیگر به سمت استفاده از روش‌های مخفیانه علیه ایران سوق دهد، باز هم ممکن است واکنش تهران به تشدید تنش‌ها منجر شود.

عزیزی افزود: تفکر راهبردی جمهوری اسلامی دستخوش تغییری چشمگیر شده است؛ تغییری که پیش از هر چیز با تمایل بیشتر به پذیرش ریسک و فاصله گرفتن از سیاست دیرینه صبر راهبردی همراه بوده است. در نتیجه، ایران همچنان ممکن است در پاسخ به عملیات غیرمستقیم اسرائیل، دست به اقدام نظامی مستقیم بزند.

در مورد ایالات متحده، رهبران ایران به‌خوبی آگاه‌اند که هزینه‌های جنگ، از جمله افزایش قیمت بنزین برای شهروندان آمریکایی، چه تأثیری بر محبوبیت ترامپ و چشم‌انداز حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای گذاشته است. به نظر می‌رسد ارزیابی آن‌ها این است که دستیابی ترامپ به توافق با ایران، از نظر سیاسی به سود او خواهد بود؛ موضوعی که می‌تواند در هرگونه مذاکره برای پایان دادن به جنگ، اهرم فشاری در اختیار تهران قرار دهد. در مقابل، ایران تاکنون هزینه‌های هنگفتی متحمل شده است، بی‌آنکه رهبران این کشور موضع خود را تغییر دهند.

مصطفی نجفی، تحلیلگری که گفته می‌شود به محسن رضایی نزدیک است، روز چهارشنبه در شبکه‌های اجتماعی نوشت که دولت ترامپ در روزهای منتهی به انتخابات میان‌دوره‌ای در پی دستیابی به توافق با ایران است—این در حالی است که جمهوری‌خواهان برای حفظ کنترل کنگره با رقابتی دشوار روبه‌رو هستند.

وی نوشت: آن‌ها می‌خواهند از این توافق به‌عنوان اهرمی برای تأثیرگذاری بر انتخابات استفاده کنند و اصرار دارند که امتیازدهی در موضوع هسته‌ای نیز بخشی از توافق پیش از انتخابات باشد؛ چیزی که تهران آن را نمی‌پذیرد. اگر طی دو روز آینده توافقی حاصل نشود، احتمالاً فضای حاکم در نخستین هفته پس از انتخابات به سمت تقابل و رویارویی تغییر خواهد کرد.

یک مقام ارشد آمریکایی و یک مقام ایرانی گفته‌اند که هفته گذشته جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نامه‌ای برای دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران محسن رضایی ارسال کرد و در آن پیشنهاد داد دور تازه‌ای از مذاکرات جامع صلح آغاز شود. خبرگزاری‌های ایران گزارش داده‌اند که روز جمعه هیئتی از قطر برای انجام گفت‌وگو وارد تهران شد. دوحه میان ایران و ایالات متحده نقش میانجی را ایفا کرده است.

این موج تازه فعالیت‌های دیپلماتیک در مقطعی بسیار مهم رخ می‌دهد. مقام‌های آمریکایی و افراد دیگری که در جریان رایزنی‌ها قرار گرفته‌اند، گفته‌اند ترامپ در حال بررسی این موضوع بوده که آیا حملات علیه ایران را از سر بگیرد یا خیر؛ حملاتی که احتمالاً ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای انجام شوند. به گفته این منابع، تل آویو و واشنگتن طرح‌های مشخصی برای حملات جدید تدوین کرده‌اند. بااین‌حال، موانع مهمی بر سر راه دستیابی ایران و آمریکا به توافقی نهایی وجود دارد که باید برطرف شوند.

مهرزاد بروجردی، کارشناس مسائل ایران در دانشگاه علم و فناوری میزوری، گفت: دو طرف همچنان بر سر چند موضوع حیاتی اختلافات عمیقی دارند؛ از جمله تنگه هرمز، کاهش یا لغو تحریم‌ها، نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و دامنه تعهدات هسته‌ای ایران. برداشت من این است که تهران راهبردی دو‌مسیره را دنبال خواهد کرد؛ به این معنا که از یک سو مذاکرات دیپلماتیک مقطعی و متناوب را پیش می‌برد و از سوی دیگر، هم‌زمان و تا حد توان خود را برای احتمال ازسرگیری درگیری‌های نظامی آماده می‌کند.

نجفی روز چهارشنبه در پیام خود در شبکه‌های اجتماعی نوشت که ایران پیش از موافقت با هرگونه توافق موقت، «بر تحقق هفت شرط خود پافشاری می‌کند».

مقام‌های ایرانی طی ماه گذشته بارها به این شروط اشاره کرده‌اند. آن‌ها این شروط را پیش‌نیاز آغاز مذاکرات جدید یا بازگشایی تنگه هرمز معرفی کرده‌اند.

نجفی در یک پیام صوتی به روزنامه نیویورک‌تایمز گفت که این شروط شامل موارد زیر است: لغو محاصره دریایی ایران از سوی ایالات متحده و رفع تحریم‌های مربوط به فروش نفت ایران؛ پایان دادن به جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان؛ آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران؛ و پذیرفتن مدیریت تنگه هرمز از سوی تهران.

نجفی گفت: ایران این موارد را به‌عنوان پیش‌شرط‌های بازگشایی تنگه هرمز به طرف آمریکایی ارائه کرده است. طرف آمریکایی ابتدا باید این پیش‌شرط‌ها را محقق کند و پس از آن، مذاکرات وارد مرحله اصلی خود خواهد شد.

او همچنین درباره چشم‌انداز دستیابی دو طرف به توافقی پایدار، بدبینی عمیق خود را ابراز کرد و گفت مقام‌های ایرانی هیچ اعتمادی به نیت‌ها یا وعده‌های آمریکا ندارند.

وی افزود: در اینجا، پیام‌هایی که میان ایران و ایالات متحده ردوبدل می‌شوند، با تردید و بدبینی عمیقی نگریسته می‌شوند. مسئله روابط ایران و آمریکا چنان پیچیده شده است که حتی اگر ایران با انجام مذاکرات هسته‌ای موافقت کند و امتیازهایی نیز بدهد، باز هم احتمال اینکه این کلاف سردرگم منازعه میان دو کشور به راه‌حلی معنادار برسد یا به توافقی پایدار منجر شود، بسیار اندک است.