نااطمینانی سیاسی، تصمیم‌های اقتصادی را به تعویق انداخت | یک اتفاق سیاسی می‌تواند اقتصاد ایران را تغییر دهد؟

مسیحا حیدریان؛ چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ با توجه به نااطمینانی‌های سیاسی، محاصره دریایی ایران و مسدود بودن تنگه هرمز، شفاف و روشن نیست. اکنون چشم همه فعالان اقتصادی و مردم ایران به تنش‌های سیاسی و نتایج آن دوخته شده است.

در این وضعیت مبهم، فعالان بخش خصوصی برای تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری، تولید و توسعه کسب‌وکار با دشواری بیشتری روبه‌رو هستند و طبیعتا نااطمینانی می‌تواند برنامه‌ریزی بلندمدت را به تعویق بیندازد. همچنین، بهبود روابط دیپلماتیک و تغییر انتظارات اقتصادی نیز می‌تواند بر مسیر آینده اقتصاد کشور اثر قابل توجهی بگذارد.

در ادامه حتما بخوانید:

اقتصاد ایران در سال آینده چه مسیری را طی می‌کند؟ / پیش‌بینی تازه صندوق بین‌المللی پول منتشر شد

روایت همتی از وضعیت اقتصاد ایران / ادعای فروپاشی واقعیت ندارد

در این باره حسین وثوقی، نایب‌رئیس کمیسیون خدمات فنی مهندسی و احداث اتاق ایران در گفت‌وگو با اقتصادآنلاین با اشاره به دشواری پیش‌بینی وضعیت اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ گفت: پیش‌بینی اقتصاد ایران بدون دسترسی به اطلاعات کامل سیاسی، دیپلماتیک و نظامی امکان‌پذیر نیست. از آنجا که اقتصاد کشور به‌شدت به سیاست وابسته است و نفت سهم مهمی در ساختار اقتصادی ایران دارد، تحلیل‌های اقتصادی به‌تنهایی نمی‌توانند تصویر کاملی از آینده ارائه دهند.

وی درخصوص پیش‌بینی وضعیت اقتصادی کشور در چندماه آینده افزود: تحلیلگران اقتصادی معمولا بر اساس داده‌های در دسترس و اطلاعات اقتصادی موجود، سناریوهای احتمالی را بررسی می‌کنند؛ اما اطلاعات مربوط به تحولات نظامی، مذاکرات دیپلماتیک و تصمیم‌گیری‌های پشت پرده سیاسی در دسترس عموم قرار ندارد. به همین دلیل، هر پیش‌بینی اقتصادی باید با در نظر گرفتن محدودیت اطلاعات و احتمال تغییر شرایط انجام شود.

وثوقی با ارزیابی چشم‌انداز کوتاه‌مدت اقتصاد ایران خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط فعلی سیاسی، انتظار نمی‌رود وضعیت اقتصادی کشور تا پایان سال شرایط مناسبی داشته باشد. به همین علت، فعالان اقتصادی و خانواده‌ها باید در مدیریت منابع مالی و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی احتیاط بیشتری به خرج دهند و تا روشن‌تر شدن چشم‌انداز کشور از تصمیم‌های پرریسک خودداری کنند.

نااطمینانی اقتصادی، سرمایه‌گذاری و تولید را به تعویق می‌اندازد

نایب‌رئیس کمیسیون خدمات فنی مهندسی و احداث اتاق ایران با اشاره به تفاوت افق برنامه‌ریزی در بخش‌های مختلف اقتصاد اظهار کرد: فعالان صنعت احداث، پیمانکاران ساختمانی و سرمایه‌گذاران این حوزه برای تصمیم‌گیری به چشم‌اندازی دست‌کم دو تا سه‌ساله نیاز دارند. بدون برخورداری از چنین افقی، امکان برنامه‌ریزی دقیق برای اجرای پروژه‌ها، تخصیص منابع و سرمایه‌گذاری بلندمدت کاهش پیدا می‌کند.

وثوقی درباره برنامه‌ریزی برای پیشبرد اهداف اقتصادی اظهار کرد: تولیدکنندگان هم برای تصمیم‌گیری درباره تولید کالا و محصولات کشاورزی به چشم‌اندازی روشن‌تر از وضعیت بازار و اقتصاد نیاز دارند. در شرایطی که آینده تقاضا، هزینه‌های تولید و تحولات اقتصادی مشخص نیست، بسیاری از فعالان اقتصادی ترجیح می‌دهند برای اتخاذ تصمیم‌های جدید منتظر شفاف‌تر شدن وضعیت بمانند.

وی با هشدار درباره پیامدهای تداوم نااطمینانی بر فعالیت بنگاه‌ها تاکید کرد: انتظار فعالان اقتصادی برای روشن شدن شرایط ممکن است به رکود و کاهش تولید منجر شود. وقتی سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان از چشم‌انداز آینده اطمینان کافی نداشته باشند، تصمیم‌گیری درباره توسعه فعالیت‌ها و ورود به پروژه‌های جدید را به تعویق می‌اندازند. در نتیجه، این مسئله می‌تواند بر سطح فعالیت اقتصادی کشور اثر منفی بگذارد.

نقش انتظارات تورمی در نوسان قیمت دلار و طلا

عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران با اشاره به نوسانات اخیر بازارهای دارایی گفت: بخشی از افزایش قیمت دلار و طلا از شرایط واقعی بازار و محدودیت عرضه ارز تاثیر می‌گیرد، اما بخش دیگری از این نوسانات ناشی از انتظارات تورمی و برداشت فعالان اقتصادی از آینده است.

وی درباره روند صعودی قیمت طلا و ارز توضیح داد: زمانی که مردم و فعالان بازار چشم‌انداز روشنی از آینده اقتصاد نداشته باشند و احتمال افزایش قیمت‌ها را جدی بدانند، انتظارات آن‌ها می‌تواند بر رفتار معاملاتی و تصمیم‌های اقتصادی اثر بگذارد. بنابراین، تغییر قیمت‌ها در بازار ارز و طلا را نمی‌توان فقط با عوامل عرضه و تقاضای فعلی توضیح داد و انتظارات شکل‌گرفته درباره تحولات آینده نیز در این روند نقش دارند.

وثوقی با تاکید بر اهمیت مواضع سیاسی داخلی و خارجی در شکل‌گیری انتظارات اقتصادی اظهار کرد: ارزیابی فعالان اقتصادی از آینده کشور تا حد زیادی از اخبار و موضع‌گیری‌های سیاسی تاثیر می‌پذیرد. اگر نشانه‌های سیاسی به‌گونه‌ای باشد که مردم و فعالان اقتصادی به بهبود شرایط در آینده امیدوار شوند، انتظارات نیز می‌تواند تغییر کند و چشم‌انداز کوتاه‌مدت اقتصاد بهبود یابد.

توافق سیاسی می‌تواند مسیر بهبود اقتصاد ایران را هموار کند

نایب‌رئیس کمیسیون خدمات فنی مهندسی و احداث اتاق ایران با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی ایران تاکید کرد: اگرچه چشم‌انداز کوتاه‌مدت اقتصاد کشور با ابهام همراه است، اما نباید ظرفیت‌های بلندمدت ایران را نادیده گرفت. کشور از منابع گسترده زیرزمینی و روزمینی برخوردار است و موقعیت جغرافیایی آن در یکی از مناطق راهبردی جهان، ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه ترانزیت و لجستیک ایجاد کرده است.

وی در ادامه توضیح درباره ظرفیت‌های ایران اظهار کرد: ایران به دلیل قرار گرفتن در مسیرهای مهم ارتباطی و تجاری، از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی برخوردار است. استفاده موثر از این ظرفیت‌ها به شرایط مدیریتی، نحوه سیاست‌گذاری و امکان گسترش تعاملات خارجی وابسته است.

نایب‌رئیس کمیسیون خدمات فنی مهندسی و احداث اتاق ایران با اشاره به تاثیر احتمالی گشایش‌های دیپلماتیک بر اقتصاد کشور خاطرنشان کرد: اگر افق‌های تازه‌ای در حوزه دیپلماسی ایجاد شود و نشانه‌های بهبود روابط سیاسی تقویت شود، اقتصاد ایران می‌تواند در مدت‌زمان کوتاهی روند بازیابی را آغاز کند. ظرفیت‌های موجود در کشور امکان بازسازی اقتصادی را فراهم می‌کند، اما بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها به فراهم شدن زمینه‌های مناسب مدیریتی و سیاسی وابسته است.

وثوقی در جمع‌بندی چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ تاکید کرد: ارزیابی شرایط فعلی، احتیاط در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی را ضروری می‌کند؛ اما بهبود چشم‌انداز دیپلماسی و افزایش شفافیت درباره آینده کشور می‌تواند انتظارات فعالان اقتصادی را تغییر دهد و زمینه را برای بازگشت سرمایه‌گذاری و تقویت فعالیت‌های تولیدی فراهم کند.