هشدار غیرعلنی به کشورهای منطقه | ایران چگونه برای جنگ دوباره آماده می‌شود؟

گروه سیاسی: ایران در حال تقویت استحکامات دفاعی خود، بسیج نیرو‌های وفادار به حکومت و تهدید به واکنشی گسترده‌تر و شدیدتر علیه آمریکا و متحدان این کشور در خلیج فارس است؛ اقداماتی که هم‌زمان با آمادگی تهران برای حملات احتمالی آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای و تلاش برای بازداشتن واشنگتن از انجام این حملات صورت می‌گیرد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی به نقل از منابع آگاه خود مدعی شده که مقام‌های ایرانی در اظهارات علنی و گفت‌و‌گو‌های خصوصی با مقام‌های منطقه هشدار داده‌اند که اگر آمریکا حملات تازه‌ای را آغاز کند، جمهوری اسلامی دامنه درگیری‌ها را در سراسر خاورمیانه بیش از پیش گسترش خواهد داد.

براساس این گزارش تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند که ایران در حال تقویت مواضع حساس خود، از جمله تأسیسات هسته‌ای و مناطق مرزی است تا این نقاط در برابر حملات مقاومت بیشتری داشته باشند. دولت همچنین در حال آماده‌سازی ایرانیان برای ازسرگیری جنگ است؛ به‌طوری‌که نیرو‌های شبه‌نظامی را برای خواندن داستان‌های جنگی برای کودکان مهدکودک‌ها اعزام می‌کند، دوره‌های آموزشی تیراندازی با موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب را تبلیغ می‌کند و تجمعات گسترده‌ای برگزار می‌کند.

ایران توان محدودی برای دفاع در برابر حملات جنگنده‌های پیشرفته آمریکایی، بمب‌افکن‌های ارتفاع‌بالا یا موشک‌های کروز دارد؛ موضوعی که انگیزه این کشور را برای تلاش در جهت بازداشتن آمریکا از حمله از طریق تهدید افزایش می‌دهد. لحن تهاجمی تهران همچنین توجه‌ها را از وخامت فزاینده شرایط اقتصادی ایرانیان منحرف می‌کند؛ وضعیتی که در پی تشدید تحریم‌های آمریکا و اعمال فشار بر شرکت‌های هواپیمایی برای خودداری از پرواز به ایران، و در نتیجه سخت‌تر شدن محاصره این کشور، وخیم‌تر شده است.

«سنم وکیل»، مدیر برنامه خاورمیانه در اندیشکده چتم‌هاوس لندن، گفت: «قرار گرفتن در وضعیت جنگی در شرایط کنونی به سود آنها بوده است؛ زیرا در جبهه‌های متعدد دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی بن‌بست ایجاد شده است. با وقوع جنگی تازه، جمهوری اسلامی می‌تواند راهی برای خروج از بن‌بستی پیدا کند که خود را در آن گرفتار کرده است.»

تهدید ایران به گسترش جنگ در خلیج فارس

به گفته افرادی که از هشدار‌های مطرح‌شده اطلاع دارند، برخی مقام‌های ایرانی در تلاش برای بازداشتن آمریکا از حمله احتمالی، تلویحاً گفته‌اند که نیرو‌های ایران ممکن است به خاک کشور‌های همسایه نفوذ کنند. محسن رضایی، مقام ارشد امنیت ملی ایران، روز یکشنبه گفت تهران ممکن است امارات متحده عربی را هدف قرار دهد؛ کشوری که از اواخر بهار تاکنون تا حد زیادی از حملات در امان مانده است. او همچنین به مراکز داده و کابل‌های اینترنتی در سراسر منطقه اشاره کرد.

به گفته برخی از این افراد، تهران جداگانه به مقام‌های کشور‌های عربی هشدار داده است که در صورت ازسرگیری درگیری‌ها، ممکن است اهدافی در منطقه، از جمله تأسیسات نفتی عربستان سعودی، را هدف حمله قرار دهد. چنین اقدامی تهدیدی را که عربستان از سوی شبه‌نظامیان حوثیِ مورد حمایت ایران در یمن با آن روبه‌روست، تشدید خواهد کرد؛ حوثی‌ها آخر هفته گذشته به فرودگاه بین‌المللی پایتخت عربستان حمله کردند.

ارتش آمریکا نیز خود را برای احتمال ازسرگیری درگیری‌ها آماده می‌کند. روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که سومین گروه ضربتی ناو هواپیمابر و یک یگان دیگر از نیرو‌های اعزامی تفنگداران دریایی در حال حرکت به سوی خاورمیانه هستند. همچنین، پنتاگون در حال بررسی اعزام تجهیزات بیشتر پدافند هوایی و مهمات به پایگاه‌های منطقه است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هفته گذشته حمله به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر را منتفی دانست؛ با این حال، او علناً احتمال حمله به سایت هسته‌ای کوه کلنگ ایران را مطرح کرده است. مقام‌های آمریکایی نیز گفته‌اند ارتش در حال آماده‌سازی مجموعه‌ای از گزینه‌ها برای حملات تازه است.

تلاش‌های دو طرف برای تقویت توان رزمی خود نشان می‌دهد که با گذشت بیش از هفت ماه از جنگ، هیچ‌یک از طرفین احساس نمی‌کند که ناچار است از درگیری‌ای دست بکشد که تا حد زیادی در بن‌بست قرار گرفته است.

در عوض، هر دو طرف می‌کوشند این بن‌بست را به سود خود بشکنند. آمریکا کارزار فشار اقتصادی خود را تشدید کرده و با موفقیت فزاینده‌ای نفتکش‌ها را از تنگه هرمز عبور می‌دهد.

افزایش حملات دریایی و تهدید زیرساخت‌های اقتصادی

ایران حملات خود به کشتی‌ها در منطقه خلیج فارس را افزایش داده است. به گزارش سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، نهادی وابسته به نیروی دریایی سلطنتی این کشور، دست‌کم سه کشتی تجاری در آخر هفته گذشته، در داخل تنگه هرمز و اطراف آن، هدف حمله قرار گرفتند. روز یکشنبه، حمله پهپادی در نزدیکی عمان باعث آتش‌سوزی در نفتکش اماراتی «پترو دلفین» شد و در پی آن، دو ملوان هندی مفقود شدند.

حمله موشکی شبه‌نظامیان حوثی به فرودگاه ریاض در روز شنبه، دست‌کم ۱۳ کشته و صد‌ها زخمی بر جای گذاشت. این حمله مرگبارترین حمله منفرد علیه آمریکا یا متحدان این کشور در خلیج فارس در جریان درگیری‌های مرتبط با جنگ ایران بود.

این حملات آسیب‌پذیری اهداف اقتصادی مهم منطقه را برجسته کرد؛ اهدافی که در صورت تصمیم ترامپ به ازسرگیری جنگ ممکن است در معرض حمله قرار گیرند.

به گفته برخی از افرادی که از هشدار‌های مطرح‌شده اطلاع دارند، دولت ایران همچنین به میانجی‌ها گفته است که قصد دارد نیرو‌های آمریکایی را با شدت بیشتری هدف قرار دهد؛ از جمله از طریق تلاش برای غرق کردن ناو‌های جنگی آمریکا در خاورمیانه و کشتن خدمه آن‌ها.

در جریان حملات شهریور ماه، موشک‌های ایران تا نزدیکی ناو‌های جنگی آمریکا رسیدند. هفته گذشته، پنتاگون ۱۲ فروند بمب‌افکن «بی-۱» را از یک پایگاه نظامی در بریتانیا جابه‌جا کرد؛ اقدامی که به نگرانی‌ها درباره برنامه‌ریزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای حمله پهپادی مربوط می‌شد.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، درگیری مستقیم میان آمریکا و ایران از اواخر تیر ماه، زمانی که ترامپ برنامه‌های مربوط به تشدید گسترده درگیری‌ها را متوقف کرد، تا حد زیادی به حالت تعلیق درآمده است. یکی از دلایل این تصمیم، نگرانی درباره ذخایر موشک‌های رهگیر مورد نیاز برای دفاع از اهداف مختلف در سراسر منطقه بود.

بازسازی توان موشکی و تقویت حفاظت از تأسیسات هسته‌ای

ایران از وقفه ایجادشده برای بازسازی تأسیسات تولید موشک و پهپاد و تجدید ذخایر تسلیحاتی خود استفاده کرده است. 

ایران همچنین حفاظت پیرامون تأسیسات هسته‌ای و دیگر پناهگاه‌های مرتبط با حوزه امنیتی را تقویت کرده است. بر اساس تصاویر ماهواره‌ای شرکت «ونتور» که مؤسسه علوم و امنیت بین‌الملل، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در واشنگتن، آنها را تحلیل کرده است، ایران ماه گذشته اقدامات پدافند غیرعامل، از جمله ایجاد توده‌های موقت خاکی در اطراف سایت هسته‌ای کوه کلنگ و تأسیسات نطنز، انجام داد تا هرگونه تلاش نیرو‌های زمینی برای نفوذ و حمله را دشوارتر کند.

بهنام بن‌طالب‌لو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، اندیشکده‌ای مستقر در واشنگتن، گفت: «جمهوری اسلامی، هم در گفتار و هم در عمل، به‌طور فعال خود را برای جنگ بعدی آماده می‌کند. از این منظر، اقدامات حکومت هم کارکرد بازدارندگی دارند و هم بخشی از برنامه‌ریزی برای جنگ هستند.»