تنفس مصنوعی امید به اقتصاد ایران در ۶ ماه دوم ۱۴۰۵ | خاکی: نیمه دوم برای تولید آسان نخواهد بود | نجفی‌منش: اقتصاد هنوز رنگ رونق را ندیده است

مسیحا حیدریان؛ نیمه دوم سال برای ایرانیان با یک علامت سوال بزرگ آغاز شده است؛ از یک طرف، تورم، محدودیت‌های تجاری و نگرانی درباره تامین انرژی همچنان فشار می‌آورد و از طرف دیگر، احتمال توافق یا عدم توافق و ایجاد گشایش در روابط خارجی می‌تواند معادلات اقتصاد را تغییر دهد.

در این باره دو عضو اتاق ایران در گفت‌وگو با اقتصادآنلاین به بیان دیدگاه‌های خود درباره سناریوهای خوش‌بینانه و بدبینانه وضعیت اقتصاد کشور در نیمه دوم سال پرداختند.

محمد خاکی، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق ایران از دشواری تصمیم‌گیری بخش خصوصی در فضای فعلی می‌گوید و معتقد است ۲ سناریوی متفاوت برای نیمه دوم سال باید روی میز فعالان اقتصادی باشد؛ ادامه وضعیت فعلی با چشم‌اندازی سخت و دستیابی به توافق و گشایش تجاری با امکان بازیابی سریع اقتصاد.

زمستان سخت برای بخش خصوصی

خاکی با اشاره به تداوم رکود، افزایش تورم، محدودیت صادرات، کمبود مواد اولیه و نگرانی درباره تامین انرژی صنایع، گفت: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، بخش خصوصی نیمه دوم سال سختی را پیش رو خواهد داشت؛ اما در صورت دستیابی به توافق و ایجاد گشایش در تجارت خارجی، ظرفیت اقتصاد ایران برای بازیابی سریع بالاست.

وی درباره چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم سال و احتمال دستیابی به توافق، بیان کرد: بخش خصوصی ناچار است برای آینده سناریو‌های مختلفی ترسیم کند و برای هر وضعیت، برنامه مشخصی داشته باشد. فعالان اقتصادی امروز باید برای ادامه شرایط موجود، وضعیت نه جنگ و نه صلح و حتی احتمال وقوع جنگ، سناریو‌های جداگانه‌ای در نظر بگیرند.

شامخ هنوز در محدوده خنثی

عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران با اشاره به وضعیت شاخص‌های اقتصادی طی ماه‌های گذشته افزود: از اسفند سال گذشته تاکنون، بر اساس شاخص‌های اقتصادی موجود، شرایط دشواری بر اقتصاد حاکم بوده است. بسیاری از شاخص‌ها هنوز منتشر نشده و اطلاعات کاملی برای انجام محاسبات در اختیار فعالان اقتصادی نیست، اما شاخص مدیران خرید تا پایان مردادماه ۱۴۰۵، پس از گذشت پنج ماه از جنگ، همچنان در محدوده خنثی قرار دارد و اقتصاد کشور هنوز به مرحله رونق نرسیده است.

خاکی ادامه داد: از سوی دیگر، تورم افزایش پیدا کرده و در بسیاری از اقلام کالایی، به‌ویژه مواد غذایی و کالا‌های اساسی، حتی شاهد تورم‌های سه‌رقمی هستیم. وقتی این وضعیت را در کنار کمبود مواد اولیه و محدودیت‌های موجود در صادرات کالا‌های تولیدی ایران به بازار‌های هدف قرار می‌دهیم، تصویر چندان امیدوارکننده‌ای برای فعالان اقتصادی شکل نمی‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: از همین حالا درباره احتمال اعمال محدودیت در زمینه گاز مصرفی واحد‌های صنعتی از آبان‌ماه هشدار داده شده و به واحد‌ها اعلام کرده‌اند برای تامین سوخت جایگزین برنامه‌ریزی کنند. مجموع این عوامل، نشانه‌های خوبی برای فعالیت اقتصادی در نیمه دوم سال نیست.

«نه جنگ و نه صلح» تصمیم‌گیری را سخت کرده است

نایب‌رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق ایران با بیان اینکه پیش‌بینی آینده اقتصاد در شرایط فعلی بسیار دشوار است، گفت: ما می‌توانیم ریسک‌های اقتصادی را تا حد زیادی پیش‌بینی و حتی محاسبه کنیم، شرایط بازار‌های جهانی را تحلیل کنیم و برای بسیاری از متغیر‌های اقتصادی سناریو داشته باشیم، اما ریسک سیاسی قابل محاسبه نیست.

خاکی درباره دشواری پیش‌بینی ریسک‌های سیاسی افزود: ما نمی‌دانیم تصمیم طرف مقابل (آمریکا) در مقاطع مختلف چه خواهد بود و همین مسئله، فضای تصمیم‌گیری را برای بخش خصوصی بسیار دشوار کرده است. در وضعیت عدم قطعیت و نااطمینانی، تصمیم‌گیری اقتصادی بسیار سخت می‌شود.

وی ادامه داد: به اعتقاد ما، ادامه وضعیت نه جنگ و نه صلح حتی می‌تواند از شرایط جنگی دشوارتر باشد. در دوران جنگ، فعال اقتصادی دست‌کم می‌داند با چه وضعیتی مواجه است و می‌تواند برای قراردادها، ریسک‌ها و فعالیت‌های خود تصمیم مشخصی بگیرد؛ اما در فضای مبهم و نامطمئن، برنامه‌ریزی بسیار دشوارتر می‌شود.

توافق می‌تواند مسیر اقتصاد را تغییر دهد

نایب‌رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق ایران درباره تاثیر احتمالی توافق بر اقتصاد کشور گفت: اگر در کوتاه‌مدت به توافقی برسیم، محاصره‌ها برداشته شود و شرایط تجارت خارجی به روال عادی بازگردد، اقتصاد ایران می‌تواند به سرعت خود را بازیابی کند.

وی درباره فرض توافق میان طرفین بیان کرد: کشور ظرفیت‌های بسیار خوبی دارد و فعالان اقتصادی نیز ظرفیت بالایی برای بازگشت به مسیر اصلی دارند. اگر امکان صادرات و واردات کالا و مواد اولیه فراهم شود و محدودیت‌های موجود کاهش پیدا کند، می‌توانیم با سرعت بیشتری خودمان را بازیابی کنیم و به ریل اصلی اقتصاد برگردیم.

خاکی در عین حال درخصوص احتمال توافق در کوتاه‌مدت اظهار کرد: توافق در کوتاه‌مدت بعید نیست، اما شرایط بسیار سختی وجود دارد. اعتماد میان دو طرف از بین رفته و واقعیت این است که پس از تجربه‌های گذشته، دیگر نمی‌توان با خوش‌بینی سابق به توافق نگاه کرد.

وی خاطرنشان کرد: ما باید همیشه در حالت آماده‌باش کامل باشیم، زیرا نمی‌توانیم روی طرف مقابل حساب قطعی باز کنیم. با وجود انتشار برخی خبر‌های مثبت، من احتمال توافق را بالا نمی‌دانم و اگر توافقی هم شکل بگیرد، به نظر می‌رسد موقتی و کوتاه‌مدت باشد.

سناریوی بخش خصوصی برای نیمه دوم سال

خاکی در جمع‌بندی چشم‌انداز نیمه دوم سال گفت: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، با توجه به تورم، محدودیت صادرات، کمبود مواد اولیه و مشکلات مربوط به انرژی، شرایط سختی پیش روی بخش خصوصی خواهد بود.

نایب رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق ایران تاکید کرد: اگر به سمت توافق حرکت کنیم و شرایط برای فعالیت اقتصادی، صادرات و واردات فراهم شود، به دلیل ظرفیت‌های موجود در کشور، امکان بازیابی سریع اقتصاد وجود دارد؛ بنابراین، چشم‌انداز نیمه دوم سال به‌شدت به مسیر تحولات سیاسی و میزان گشایش در روابط خارجی وابسته است.

نجفی‌منش: با تورم بالا در بخش تولید مواجه هستیم

محمدرضا نجفی‌منش، رئیس کمیسیون تسهیل کسب‌وکار اتاق تهران و عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران نیز در گفت‌و‌گو با اقتصادآنلاین درباره چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم سال بر ضرورت حفظ امید و تلاش برای رفع موانع تولید تاکید کرد و گفت که هیچ اتفاق مثبتی بدون پیگیری و اقدام رخ نمی‌دهد.

نجفی‌منش درباره چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم سال و احتمال دستیابی به توافق اظهار کرد: ما باید تلاش کنیم اقتصاد ایران به جایگاه شایسته خود برسد. اعتقاد به معجزه نداریم و برای رسیدن به شرایط مطلوب، باید تلاش کنیم.

نجفی‌منش افزود: در مسیر رسیدن به شرایط مطلوب، هم عزت ملی باید حفظ شود و هم اقتدار ایران در برابر جهانیان به چشم بیاید. از سوی دیگر، نباید اجازه دهیم تولید متوقف شود. باید با یک روش عاقلانه و مناسب، مسائل موجود را حل‌وفصل کنیم و هر کمکی از دست بخش خصوصی برمی‌آید، برای پیشبرد این روند انجام دهیم.

نجفی‌منش درباره نگاه بخش خصوصی به آینده اقتصاد ایران تا پایان سال بیان کرد: چیزی که ما را سرپا نگه می‌دارد، امید است. باید به آینده امیدوار باشیم و انتظار داشته باشیم موانع از سر راه برداشته شوند تا تولید و اقتصاد بتوانند در وضعیت نرمال به فعالیت خود ادامه دهند.

کمبود نقدینگی و مشکلات بانکی زیر فشار تولید

رئیس کمیسیون تسهیل کسب‌وکار اتاق تهران ادامه داد: امروز با تورم بالا در بخش تولید مواجه هستیم و کمبود نقدینگی نیز فشار زیادی به بنگاه‌ها وارد می‌کند. از طرف دیگر، مشکلاتی در زمینه همکاری بانک‌ها وجود دارد و این مسائل باید برطرف شود تا فعالیت اقتصادی بتواند به مسیر خود ادامه دهد.

وی خاطرنشان کرد: موانع زیادی بر سر راه تولید وجود دارد و باید برای رفع این موانع همت کنیم. هر اندازه این مشکلات برطرف شود، امکان حرکت اقتصاد به سمت شرایط عادی بیشتر خواهد شد.