۵۳ درصد سدها همچنان خالی است / خطر قطعی آب جدی شد؟

حجم آب موجود در مخازن کشور تا این تاریخ ۲۴ میلیارد و ۶۴۰ میلیون متر مکعب ثبت شده که اگرچه نسبت به سال قبل ۳۱ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۷ درصد افزایش یافته، اما با نگاهی به ظرفیت کل، مشخص می‌شود که ۵۳ درصد از ظرفیت سد‌های کشور همچنان خالی مانده است.

بر پایه آخرین آمار‌های منتشر شده تا تاریخ ۲۸ شهریور سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، اگرچه میزان ورودی آب به مخازن سد‌ها و ارتفاع بارش‌ها نسبت به سال گذشته رشد چشمگیری داشته است، اما این بهبود نسبی، هنوز نتوانسته است شکاف عمیق ذخایر استراتژیک کشور را پر کند. در حالی که ورودی آب به مخازن ۱۱ درصد بالاتر از میانگین ۱۰ ساله است، گزارش‌ها حاکی از آن است که بیش از نیمی از ظرفیت کل سد‌های کشور (۵۳ درصد) همچنان بدون آب باقی مانده است. این تضاد میان ورودی آب و ذخیره موجود، هشداری جدی برای امنیت آبی مناطق پرتنشی همچون تهران و البرز است.

در ادامه حتما بخوانید:

وضعیت بحرانی آب در تهران / سدهای پایتخت به نیاز مردم پاسخ می‌دهد؟

قطعی آب در پاییز و زمستان در راه است؟ / سخنگوی صنعت آب هشدار داد

طبق بررسی‌های آماری، میزان ورودی آب به مخازن سد‌ها تا ۲۸ شهریور ماه جاری، بالغ بر ۴۷ میلیارد و ۱۷۰ میلیون متر مکعب بوده است. این رقم نشان‌دهنده بهبود ۶۴ درصدی نسبت به سال گذشته و افزایش ۱۱ درصدی نسبت به متوسط میانگین ۱۰ ساله است.

با این حال، این ورودی‌ها هنوز نتوانسته‌اند ذخیره موجود را به سطح مطلوب برسانند. حجم آب موجود در مخازن کشور تا این تاریخ ۲۴ میلیارد و ۶۴۰ میلیون متر مکعب ثبت شده که اگرچه نسبت به سال قبل ۳۱ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۷ درصد افزایش یافته، اما با نگاهی به ظرفیت کل، مشخص می‌شود که ۵۳ درصد از ظرفیت سد‌های کشور همچنان خالی مانده است.

بررسی دقیق سد‌های حیاتی تامین‌کننده آب شرب و کشاورزی استان‌های تهران و البرز، تصویری نگران‌کننده را ترسیم می‌کند. در این میان، تنها سد امیرکبیر وضعیت مطلوبی دارد و ۴ سد دیگر در شرایط منفی قرار گرفته‌اند.

به طوری که سد امیرکبیر با ذخیره ۱۴۰ میلیون متر مکعب، با ۳۶۷ درصد بهبود نسبت به سال گذشته و ۱۸ درصد بیشتر از میانگین ۱۰ ساله، در شرایط مطلوبی قرار دارد.

سد لار، اما روز‌های خوبی سپری نمی‌کند، این سد با وجود اینکه نسبت به سال گذشته ۸۳ درصد بهبود داشته، اما با ۴۴ میلیون متر مکعب ذخیره، تنها ۵ درصد ظرفیت آن پر شده و نکته نگران‌کننده، قرارگیری این سد در وضعیت ۴۳ درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله است.

سد طالقان با ۴۳ درصد پرشدگی، اگرچه ۳ درصد نسبت به سال گذشته بهبود یافته، اما همچنان ۳۱ درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله خود ذخیره دارد.

سد لتیان با ۴۴ درصد پرشدگی، در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله، ۲۷ درصد کمتر از سطح مطلوب خود قرار دارد.

وضعیت سد ماملو در بدترین شرایط قرار دارد؛ این سد با تنها ۱۳ درصد پرشدگی، ۷۳ درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله خود آب ذخیره کرده است.

بررسی ریزش‌های جوی از اول مهر سال گذشته تا ۲۷ شهریور سال آبی جاری حاکی از آن است، ارتفاع کل بارش کشور ۲۴۱.۸ میلی‌متر ثبت شده است. این میزان اگرچه نسبت به سال گذشته (۱۴۹.۳ میلی‌متر) رشد قابل توجهی داشته، اما همچنان با میانگین بلندمدت (۲۴۵.۵ میلی‌متر) فاصله دارد.

این عدم توازن در توزیع بارش‌ها باعث شده است که علیرغم پربارانی در برخی نقاط، یک‌سوم مناطق کشور همچنان با مشکل کم‌آبی مواجه باشند. آمار‌های منطقه‌ای نشان می‌دهد استان‌های قم و تهران در صدر استان‌های با کمترین میزان بارش قرار دارند و استان‌های مرکزی، سیستان و بلوچستان، یزد، اصفهان، سمنان، قزوین، البرز، چهارمحال و بختیاری و همچنین گیلان، همگی در وضعیت تنش آبی قرار گرفته‌اند.

به هر روی نتایج آماری نشان می‌دهد که بهبود ورودی‌ها لزوماً به معنای رفع بحران ذخایر نیست. فاصله میان میزان بارش‌های فعلی و میانگین ۱۰ ساله، در کنار وضعیت بحرانی سد‌های تهران (به‌ویژه لار و ماملو)، نشان‌دهنده ضرورت بازنگری در مدیریت مصرف و بهره‌برداری از منابع آبی است. با توجه به اینکه ۵۳ درصد ظرفیت سد‌ها خالی است، مدیریت بحران در سال‌های آتی نیازمند نگاهی فراتر از انتظار از بارش‌ها خواهد بود.