پایان کابوس ترافیک در غرب پایتخت | شمارش معکوس برای افتتاح یک پروژه بزرگراهی آغاز شد

احداث بزرگراه شمالی ـ جنوبی دوگاز که از تقاطع بزرگراه شهید خرازی در منطقه ۲۲ شهرداری تهران آغاز می‌شود و با عبور از تقاطع‌های بزرگراه شهید همدانی، آزادراه تهران ـ کرج و بزرگراه شهید لشگری به بلوار کرمان خودرو در منطقه ۲۱ می‌رسد، پس از سال‌ها توقف و مواجهه با معارضان متعدد، با پیگیری جدی مدیریت شهری دوره ششم وارد مرحله نهایی اجرا شده است. گام‌های نخست و سوم این پروژه در هفته‌های آتی و در آستانه سال تحصیلی جدید آماده بهره‌برداری خواهند بود.

این پروژه که اجرای آن از دهه ۹۰ شمسی کلید خورد، به‌دلیل وجود موانع گسترده و معارضان در ادوار مختلف مدیریت شهری، در اجرای محور ۳.۵ کیلومتری حدفاصل شمال بزرگراه شهید خرازی تا شمال بزرگراه لشگری ناکام مانده بود.

با این حال، از مرداد سال ۱۴۰۳ اجرای این پروژه توسط مدیریت شهری دوره ششم به‌طور جدی در دستور کار قرار گرفت و با رفع بخش قابل توجهی از معارضان، عملیات اجرایی در جبهه‌های مختلف سرعت چشمگیری گرفت. هم‌اکنون گام‌های اول و سوم به دلیل رفع زودهنگام معارضان، آماده بهره‌برداری در شهریورماه هستند، در حالی که گام دوم نیز با وجود چالش‌های معارضین، وارد فاز اجرایی شده است.

میراث جهادی در کارگاه‌های عمرانی

یکی از ابعاد کمتر دیده شده در این پروژه، فعالیت کارگاه‌های عمرانی در شرایط خاص بوده است. بزرگراه دوگاز که از میان مناطق ۲۱ و ۲۲ عبور می‌کند، در دوره‌ای که این مناطق به دلیل جایگیری اراضی نظامی زیر بیشترین فشار حملات موشکی دشمن قرار داشتند، شاهد فعالیت بی‌وقفه نیروهای اجرایی بود.

در آن روزهای سخت، نیروهای جهادی پروژه با کمترین امکانات و تکیه بر اراده عملیاتی، اجازه ندادند فعالیت عمرانی در هر سه جبهه کاری پروژه متوقف شود. تداوم فعالیت کارگاه‌های این پروژه در آن شرایط جنگی، به عنوان یکی از جلوه‌های استمرار فعالیت‌های عمرانی شهر تهران در برهه‌های دشوار تاریخی ثبت شده است.

فنی و ساختار؛ از پل‌های چندسطحی تا مدیریت آب‌های سطحی

پروژه بزرگراهی دوگاز مجموعه‌ای از عملیات پیچیده عمرانی و ترافیکی را شامل می‌شود. این طرح مشتمل بر مسیرهای بزرگراهی شمالی-جنوبی اصلی (رفت و برگشت)، کندروهای پیرامونی شرقی-غربی در محورهای شهید فهمیده و شهید خرازی، ۱۵ دستگاه پل، رمپ‌ها و لوپ‌های توزیع و هدایت ترافیک، زیرگذر، دیوارسازی و شبکه پیشرفته جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی است. این مجموعه اقدامات با هدف ایجاد یک محور شریانی ایمن و روان، کاهش نقاط برخورد ترافیکی و فراهم‌کردن دسترسی مناسب میان شبکه بزرگراهی و معابر پیرامونی طراحی و در حال اجراست.

جزئیات فازبندی؛ پیشرفت در گام‌های اول و سوم

گام نخست پروژه بزرگراه دوگاز به طول ۸۵۰ متر و عرض ۵۰ متر، حدفاصل بزرگراه شهید لشکری تا آزادراه شهید فهمیده قرار دارد. احداث تندرو و کندرو جنوبی آزادراه شهید فهمیده (حدفاصل وردآورد تا آفرینش ۵۵) به طول ۳۰۵۰ متر، احداث چهار دسترسی راستگرد و دو پل مجاور خیابان دارو پخش، از اقدامات کلیدی این بخش بوده است.

در ادامه، گام دوم پروژه شامل احداث محور اصلی دوگاز حدفاصل بزرگراه شهید فهمیده تا شهید همدانی به طول ۱.۸۵ کیلومتر در دستور کار قرار دارد.

همچنین احداث دسترسی‌های مورد نیاز به‌همراه کندرو شهید فهمیده از دیگر بخش‌های پیش‌بینی‌شده است که در نهایت پیوستگی شبکه دسترسی غرب تهران را تکمیل خواهد کرد. در نهایت، گام سوم پروژه به طول یک کیلومتر و عرض ۵۰ متر، حدفاصل بزرگراه شهید همدانی تا بزرگراه شهید خرازی را پوشش می‌دهد که در این بخش، کندروی جنوبی بزرگراه شهید خرازی به طول ۱۰۵۰ متر و چهار دسترسی راستگرد عملیاتی شده است.

تحول ترافیکی و کاهش زمان سفر

هدف غایی اجرای بزرگراه دوگاز، توزیع متوازن بار ترافیکی در پهنه غربی تهران و ایجاد اتصال ایمن میان مسیرهای شریانی است. با حذف نقاط برخورد ترافیکی و ایجاد تقاطع‌های غیرهمسطح، این پروژه زمینه کاهش محسوس زمان سفر و مصرف سوخت را فراهم می‌کند. از دیگر دستاوردهای ترافیکی این طرح، تکمیل زنجیره دسترسی‌های محلی به مراکز علمی، دانشگاهی و تحقیقاتی همجوار است. همچنین تفکیک ترافیک عبوری از ترافیک محلی در فازهای ۱ و ۳، ایمنی عبور و مرور را به‌شکل قابل‌توجهی ارتقا خواهد داد.

غلبه بر موانع ملکی و تأسیساتی

رفع معارضان ملکی و تأسیساتی، کلیدی‌ترین عامل شتاب‌گیری پروژه بوده است. در گام نخست پروژه، مجموعاً ۷۳٬۵۶۴ مترمربع از معارضان ملکی رفع شد که شامل اراضی بنیاد مستضعفان (۴۹٬۵۷۰ مترمربع)، دیوار شرکت روزدارو (۱۲٬۵۴۰ مترمربع) و اراضی تعاونی ارتش (۱۰٬۵۵۰ مترمربع) است. همچنین در گام سوم نیز اراضی شرکت آب و فاضلاب به مساحت ۴۰۸ مترمربع آزادسازی شد.

علاوه بر این، عملیات پیچیده رفع معارضان تأسیساتی شامل جابه‌جایی کابل‌های برق هوایی، تیرهای برق و روشنایی، لوله‌ها، پمپ‌ها و منهول‌های آب، دکل‌های مخابراتی، پست‌های برق فشار قوی، تابلوهای تبلیغاتی، کالورت‌ها و پل‌های عابرپیاده با موفقیت انجام شد تا مسیر برای تکمیل این شریان حیاتی هموار شود.

با اتمام این گام‌ها، بزرگراه دوگاز به عنوان یکی از بازوهای اصلی شبکه بزرگراهی غرب پایتخت، نقشی تعیین‌کننده در کاهش گره‌های ترافیکی تهران ایفا خواهد کرد.