بازدهی بازار‌ها در هفته‌ای که گذشت | سرمایه‌گذاران روی چه موضوعی قمار می‌کنند؟

گروه اقتصادی – مهدی صفائی: بازار‌های مالی در فاصله ۲۸ مرداد تا ۴ شهریور ۱۴۰۵ هفته‌ای صعودی را پشت سر گذاشتند؛ با این تفاوت که شدت رشد در بازار‌های مختلف یکسان نبود. در بازار داخلی، طلای ۱۸ عیار با رشد ۹.۱۳ درصدی در صدر قرار گرفت و پس از آن نقره، نیم‌سکه و سکه قرار گرفتند. شاخص کل بورس نیز ۷.۲۹ درصد و شاخص هم‌وزن ۶.۸۷ درصد رشد کردند.

در بازار جهانی، طلا ۲.۳۰ درصد، نقره ۳ درصد و مس ۱.۲۱ درصد افزایش قیمت داشتند. اما در بازار رمزارزها، رشد‌ها بسیار بزرگ‌تر بود؛ XRP با جهش ۴۱ درصدی در صدر جدول قرار گرفت و پس از آن سولانا با ۲۵.۰۲ درصد و اتریوم با ۲۴.۵۷ درصد قرار گرفتند.

در بازار ارز نیز دلار با وجود ثبت سطوح بالاتر در طول هفته، در پایان هفته نسبت به ۲۸ مرداد ۶.۵۷ درصد افزایش داشت و تا ساعت ۱۵ روی ۲۰۱ هزار تومان ایستاد.

طلا و دلار؛ پایان تفاهم ۶۰ روزه و سیگنال‌های جدید مذاکرات

طلای ۱۸ عیار از ۱۹ میلیون و ۷۵۹ هزار و ۴۰۰ تومان در ۲۸ مرداد به ۲۱ میلیون و ۵۶۲ هزار و ۶۰۰ تومان در ۴ شهریور رسید و در یک هفته ۹.۱۳ درصد رشد کرد.

این رشد را نمی‌توان تنها با افزایش قیمت طلای جهانی توضیح داد؛ چراکه طلای جهانی در همین بازه حدود ۲.۳۰ درصد افزایش داشته است؛ بنابراین بخش مهمی از رشد طلای داخلی، علاوه بر بازار جهانی، به افزایش نرخ دلار و انتظارات سیاسی در بازار داخلی مربوط می‌شود.

یکی از مهم‌ترین متغیر‌های اثرگذار بر بازار طلا و ارز در این هفته، پایان دوره ۶۰ روزه تفاهم ایران و آمریکا و ابهام درباره مرحله بعدی مذاکرات بود.

با نزدیک شدن به پایان این دوره، بازار ارز و طلا به اخبار مربوط به آینده مذاکرات حساس شد. در عین حال، دیروز ۴ شهریور نشانه‌هایی از پیشرفت در مسیر دیپلماسی دیده شد؛ رویترز گزارش داده که پاکستان از «پیشرفت قابل‌توجه» در گفت‌و‌گو‌های میانجی‌گرانه خبر داده و همزمان ایران و عمان در حال پیشبرد یک چارچوب موقت برای بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز هستند.

همین خبر‌ها باعث شده بخشی از فشار انتظاری از بازار ارز تخلیه شود. دلار که در جریان هفته تا حوالی ۲۰۴ هزار تومان پیشروی کرده بود، در ادامه عقب نشست و دیروز در محدوده ۲۰۱ هزار تومان قرار گرفت؛ بنابراین بازار ارز در حال حاضر در حال قیمت‌گذاری همزمان دو نیروی متضاد است: از یک طرف پایان تفاهم ۶۰ روزه و نگرانی از بازگشت فشار‌های سیاسی، و از طرف دیگر افزایش امید به ادامه مذاکرات و نزدیک شدن طرفین به یک راه‌حل دیپلماتیک.

نقره؛ دومین برنده بازار داخلی

نقره داخلی در این هفته ۸.۴۵ درصد رشد کرد و از ۴۲۱ هزار و ۳۸۰ تومان به ۴۵۶ هزار و ۹۸۰ تومان رسید.

نقره داخلی نیز مانند طلا از دو موتور همزمان برخوردار بوده است: افزایش قیمت جهانی و رشد دلار داخلی که در ادامه به اولین مورد پرداخته خواهد شد.

سکه؛ رشد کمتر از طلا، اما همچنان قدرتمند

نیم‌سکه با افزایش از ۱۰۰ میلیون تومان به ۱۰۸.۴ میلیون تومان، ۸.۴ درصد رشد کرد. سکه امامی نیز از ۱۹۸.۰۲ میلیون تومان به ۲۱۳.۹۹ میلیون تومان رسید و بازدهی ۸.۰۶ درصدی را ثبت کرد. ربع‌سکه هم با رشد ۵.۰۵ درصدی از ۵۵.۵ میلیون تومان به ۵۸.۳ میلیون تومان رسید.

نکته قابل توجه این است که هر سه قطعه سکه رشد کردند، اما رشد آنها از طلای ۱۸ عیار کمتر بود. این مسئله نشان می‌دهد رشد این هفته عمدتاً از افزایش ارزش طلای پایه و رشد دلار تغذیه شده و در عین حال رفتار حباب سکه نیز در تمام قطعات یکسان نبوده است.

از طرف دیگر، حساسیت سکه به اخبار سیاسی بسیار بالاست. اگر اخبار مذاکرات به سمت توافق پایدار حرکت کند، کاهش انتظارات تورمی و افت دلار می‌تواند در ادامه بر سکه فشار وارد کند؛ اما در صورت شکست مذاکرات یا افزایش تنش، همین بازار می‌تواند سریعاً با رشد تقاضای احتیاطی مواجه شود.

بورس؛ رشد بیش از ۷ درصدی شاخص کل

شاخص کل بورس تهران در فاصله ۲۸ مرداد تا ۴ شهریور از ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار و ۶۸۶ واحد به ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار و ۵۷۶ واحد رسید و ۷.۲۹ درصد افزایش یافت.

شاخص هم‌وزن نیز از یک میلیون و ۶۸۶ هزار و ۹۲۲ واحد به یک میلیون و ۸۰۲ هزار و ۷۷۳ واحد رسید و ۶.۸۷ درصد رشد کرد.

این رشد در ادامه روند قدرتمند مردادماه اتفاق افتاده است. همان‌طور که در گزارش قبلی نیز اشاره شد، بورس در مردادماه تحت تأثیر افزایش تقاضا، ورود نقدینگی و کاهش مقطعی ریسک سیاسی عملکرد بسیار قدرتمندی داشت.

در هفته مورد بررسی، فضای سیاسی همچنان یکی از متغیر‌های مهم بازار بود. افزایش امید به ادامه مذاکرات از یک سو می‌تواند ریسک سیستماتیک بازار سهام را کاهش دهد و از سوی دیگر، با ایجاد چشم‌انداز بهتر برای تجارت خارجی، فروش صادراتی، واردات مواد اولیه و دسترسی شرکت‌ها به منابع مالی، به سودآوری بنگاه‌ها کمک کند.

البته توجه به این نکته ضروری است که توافق سیاسی لزوماً برای تمام صنایع بورس اثر یکسانی ندارد. شرکت‌های صادرات‌محور ممکن است از کاهش نرخ دلار اثر منفی بگیرند، اما کاهش ریسک تحریم، کاهش هزینه مبادلات و بهبود دسترسی به بازار‌های خارجی می‌تواند برای بسیاری از صنایع مزیت ایجاد کند.

رشد همزمان شاخص کل و هم‌وزن نشان می‌دهد صعود بازار در این هفته نیز صرفاً به چند نماد بزرگ محدود نبوده است.

فلزات گران‌بها

در بازار جهانی، نقره از ۶۶.۵۴ دلار به ۶۸.۵۳۸ دلار افزایش یافت و ۳ درصد رشد کرد. این فلز همچنان از تقاضای سرمایه‌ای برای فلزات گرانبها و همچنین کاربرد‌های صنعتی خود بهره می‌برد. قیمت نقره در هفته قبل نیز رشد قدرتمندی داشت و در کنار طلا تحت تأثیر نگرانی‌های مالی آمریکا و تقاضای دارایی‌های امن قرار گرفته بود.

اونس جهانی طلا در هفته مورد بررسی، تغییرات مثبت و بیش از ۲.۳۰ درصدی را تجربه کرد. افزایش تقاضا از سمت بانک‌های مرکزی و کاهش احتمال افزایش نرخ بهره، از مهم‌ترین دلایل این افزایش قیمت به حساب می‌آیند.

قیمت مس جهانی نیز از ۱۴ هزار و ۲۱۰ دلار به ۱۴ هزار و ۳۸۲ دلار رسید و در هفته ۱.۲۱ درصد افزایش یافت.

مس در هفته گذشته تحت تأثیر ترکیبی از عوامل عرضه و تقاضا قرار داشت. تهدید تعرفه‌ای آمریکا برای مس تصفیه‌شده باعث شده حجم زیادی از فلز به سمت آمریکا حرکت کند و موجودی بازار‌های خارج از آمریکا کاهش یابد. به گزارش رویترز؛ همین جابه‌جایی موجودی‌ها باعث تشدید نگرانی درباره کمبود موضعی مس در برخی بازار‌ها شده است. همزمان، تقاضای چین و اختلالات عرضه در برخی تولیدکنندگان نیز از قیمت حمایت کرده‌اند. در نتیجه، رشد ۱.۲۱ درصدی مس را باید بیشتر یک رشد بنیادی و ناشی از شرایط عرضه و تقاضای جهانی دانست، نه یک حرکت سفته بازانه.

رمزارزها؛ جهش کم‌سابقه آلت‌کوین‌ها

اگر قرار باشد تنها یک بازار را به عنوان شگفتی‌ساز هفته انتخاب کنیم، بدون تردید بازار رمزارز‌ها انتخاب می‌شود. XRP با رشد ۴۱ درصدی از ۱ دلار به ۱.۴۱ دلار رسید و فاصله محسوسی با سایر دارایی‌های مورد بررسی ایجاد کرد. پس از XRP، سولانا با رشد ۲۵.۰۲ درصدی از ۷۷.۳۴ دلار به ۹۶.۶۹ دلار رسید و اتریوم نیز با افزایش ۲۴.۵۷ درصدی از ۱،۹۷۰ دلار به ۲،۴۵۴ دلار رسید. بیت‌کوین نیز از ۶۵،۱۰۰ دلار به ۷۸،۳۰۵ دلار رسید و ۲۰.۲۸ درصد افزایش یافت. BNB هم با رشد ۱۴.۹۹ درصدی به ۶۹۸ دلار رسید. این ارقام نشان می‌دهد که حرکت صعودی هفته فقط به بیت‌کوین محدود نبوده و سرمایه با شدت بیشتری به سمت آلت‌کوین‌ها حرکت کرده است.

در مورد بیت‌کوین، افزایش تقاضای نهادی و ورود مجدد سرمایه به ETF‌ها از عوامل مهم تقویت بازار بوده است. گزارش‌های بازار نیز در روز‌های اخیر از افزایش تقاضای نهادی و تقویت روند صعودی بیت‌کوین خبر داده‌اند.

اما رشد ۴۱ درصدی XRP نشان می‌دهد که در این مرحله، بازار وارد فاز ریسک‌پذیری بالاتر شده است. در شرایطی که بیت‌کوین صعود می‌کند، معمولاً بخشی از سرمایه در ادامه حرکت به سمت آلت‌کوین‌هایی می‌رود که نوسان و ریسک بیشتری دارند. داده‌های هفته گذشته بازار نیز XRP را یکی از مهم‌ترین محرک‌های موج اخیر آلت‌کوین‌ها معرفی کرده‌اند.

جمع‌بندی؛ هفته‌ای که همه دارایی‌ها رشد کردند

نکته کلیدی این هفته، اما در بازار ارز و طلا رقم خورد. پایان دوره ۶۰ روزه تفاهم، در ابتدا ریسک سیاسی را برای بازار افزایش داد و به رشد دلار تا محدوده ۲۰۴ هزار تومان کمک کرد؛ اما در ادامه، اخبار مربوط به پیشرفت مذاکرات و نزدیک شدن طرفین به یک راه‌حل دیپلماتیک، بخشی از این فشار را تخلیه کرد و دلار به حدود ۲۰۱ هزار تومان برگشت.

در همین شرایط، طلا همچنان رشد کرد؛ زیرا علاوه بر دلار داخلی، طلای جهانی نیز در سطوح بالایی قرار دارد. طلای جهانی در هفته پیش، بیش از ۵ درصد رشد کرده بود و همچنان تحت حمایت تقاضای امن، نگرانی‌های مالی آمریکا و انتظارات مربوط به سیاست پولی قرار داشت.

در نتیجه، بازار‌ها اکنون در یک نقطه حساس قرار دارند: هرچه احتمال توافق و کاهش تنش میان ایران و آمریکا بیشتر شود، فشار کاهشی بر دلار و به تبع آن بخشی از بازار طلا و سکه افزایش خواهد یافت؛ در مقابل، همین اتفاق می‌تواند با کاهش ریسک سیستماتیک، به نفع بورس تمام شود. اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، این معادله می‌تواند به سرعت معکوس شود؛ بنابراین مهم‌ترین متغیر برای هفته آینده، نه صرفاً قیمت دلار یا طلای جهانی، بلکه سرنوشت مذاکرات و نحوه عبور بازار از پایان تفاهم ۶۰ روزه خواهد بود؛ موضوعی که در حال حاضر فعالان بازار‌ها به‌وضوح در حال قمار روی آن هستند.