هشدار وزیر ارتباطات: نمی‌توان از هوش مصنوعی گفت و ارتباط جهانی را قطع کرد/ اینترنت طبقاتی را قبول ندارم

سید ستار هاشمی در نشست صمیمانه با خبرنگاران به مناسبت روز خبرنگار، با قدردانی از نقش رسانه‌ها در نقد و مطالبه‌گری، اظهار کرد: نقدهای سازنده رسانه‌ها در مسیر توسعه ارتباطات کشور برای وزارت ارتباطات ارزشمند است و این وزارتخانه از ادامه این تعامل و گفت‌وگو استقبال می‌کند.

دسترسی برابر به اینترنت، مطالبه‌ای برای همه شهروندان

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در ادامه با اشاره به شرایط ویژه‌ای که کشور طی ماه‌های اخیر تجربه کرده است، گفت: در دو سال گذشته اتفاقاتی در کشور رخ داد که شاید اگر پیش از آن درباره وقوعشان صحبت می‌شد، باورپذیر نبود؛ اما کشور در شرایط دشوار و درگیر جنگ تحمیلی و پیامدهای آن شد و همین موضوع، مسیر برنامه‌های توسعه‌ای در حوزه ارتباطات را تحت تأثیر قرار داد.

هاشمی با بیان اینکه در این شرایط، توقعات از کیفیت مطلوب خدمات ارتباطی تا حدی کاهش یافت و اولویت به حفظ اصل دسترسی به اینترنت رسید، افزود: با وجود همه محدودیت‌ها و فشارها، تلاش شبانه‌روزی برای بازگشت اینترنت انجام شد و البته اگر پایمردی دکتر پزشکیان رئیس‌جمهوری و میدان‌داری دکتر عارف معاون اول رئیس‌جمهوری نبود این امر محقق نمی‌شد.

وی تصریح کرد: دولت چهاردهم از ابتدا بر این باور بوده است که اینترنت باید به‌صورت یکسان و برابر در اختیار آحاد مردم قرار گیرد، چرا که دسترسی به اینترنت، یک حق عمومی برای همه شهروندان است.

وزیر ارتباطات با رد دیدگاه‌هایی که دسترسی به اینترنت را صرفاً برای گروه‌های خاصی مانند دانشجویان، استادان یا پژوهشگران ضروری می‌دانند، اظهار کرد: در دنیای امروز نمی‌توان گفت اینترنت فقط برای گروه محدودی مورد نیاز است؛ دانش‌آموخته‌ای که قصد فعالیت پژوهشی دارد، یک کسب‌وکار، یک کارگر، یک نجار، یک خانم خانه‌دار و هر شهروند دیگری می‌تواند به اینترنت نیاز داشته باشد.

هاشمی ادامه داد: حتی در حوزه هوش مصنوعی نیز نمی‌توان از توسعه این فناوری سخن گفت اما الزامات آن را نادیده گرفت. به‌عنوان کسی که حدود سه دهه در حوزه هوش مصنوعی فعالیت داشته‌ام، تأکید می‌کنم که قطع ارتباطات جهانی عملاً به معنای کنار گذاشتن بخش مهمی از مسیر توسعه هوش مصنوعی است.

شبکه ملی اطلاعات رقیب اینترنت نیست

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تأکید بر اینکه توسعه شبکه ملی اطلاعات و ارتقای کیفیت اینترنت بین‌الملل دو مسیر متضاد نیستند، گفت: وزارت ارتباطات به‌هیچ‌عنوان قائل به جایگزینی یکی با دیگری نیست و همزمان تقویت شبکه داخلی و ارتباطات بین‌الملل را دنبال می‌کند.

وی افزود: کسانی که دوگانه «اینترنت و شبکه ملی اطلاعات» را مطرح می‌کنند، هم به شبکه ملی اطلاعات آسیب می‌زنند و هم موجب تشویش افکار عمومی می‌شوند. شبکه ملی اطلاعات باید شبکه‌ای باشد که با نگاه اقتصادی و در فضای رقابتی، خدمات باکیفیت و شایسته‌ای به مردم ارائه دهد و بتواند سهم خود را از بازار به دست آورد.

هاشمی با اشاره به رشد برخی سکوهای داخلی در شرایط دسترسی برابر کاربران به اینترنت، گفت: زمانی که امکان دسترسی برای همه شهروندان فراهم باشد، سکوهای داخلی نیز می‌توانند در فضای رقابتی رشد کنند. رشد بیش از ۱۰ درصدی پیام‌رسان «بله» در چنین شرایطی نمونه‌ای از این ظرفیت است.

وی تأکید کرد: تجربه نشان داده است که انحصار در هر حوزه‌ای، از صنعت خودرو گرفته تا فناوری، به زیان توسعه است و نخستین بخشی که در شرایط انحصاری آسیب می‌بیند، تحقیق و توسعه است؛ چرا که تحقیق و توسعه حوزه‌ای پرهزینه است و در نبود فضای رقابتی، انگیزه سرمایه‌گذاری در آن کاهش پیدا می‌کند.

وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: وزارت ارتباطات تمام توان خود را برای تقویت زیرساخت‌های شبکه در هسته و لایه دسترسی در داخل کشور و همچنین توسعه ارتباطات بین‌الملل به کار خواهد گرفت.

مخالفت وزارت ارتباطات با سلب اختیارات دولت در تنظیم‌گری فضای مجازی

هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود درباره طرح موسوم به «طرح انتظام‌بخشی فضای مجازی» نیز گفت: وزارت ارتباطات نظرات معاونت‌های مختلف را به‌صورت تفصیلی درباره این موضوع دریافت و اعلام کرده است و نسخه جدید طرح نیز در صورت ارائه، بررسی خواهد شد.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ اختیارات قانونی دولت در حوزه تنظیم‌گری فضای مجازی، افزود: دلیلی ندارد اختیارات دولت در این حوزه در جای دیگری قرار گیرد؛ چرا که چنین رویکردی می‌تواند با اصول متعدد قانون اساسی در تعارض باشد.

وزیر ارتباطات ادامه داد: در نظام حکمرانی، نمی‌توان تصمیم‌هایی اتخاذ کرد که مسئولان آن در برابر مردم پاسخگو نباشند. تصمیم‌ها باید بر مبنای ادله و منطق اتخاذ و به‌صورت شفاف با مردم در میان گذاشته شود و مسئولیت آن نیز پذیرفته شود.

هاشمی با تأکید بر اهمیت سرمایه اجتماعی گفت: اگر تصمیم‌ها بدون شفافیت و پاسخگویی اتخاذ شوند، در ادامه شاهد فرسایش سرمایه اجتماعی خواهیم بود.

وی با اشاره به ضرورت تأمین امنیت در شرایط جنگی و حساس کشور اظهار کرد: هیچ‌کس در اهمیت امنیت تردیدی ندارد و همه نسبت به شرایط امنیتی و جنگی کشور دغدغه داریم؛ اما باید توجه داشته باشیم که در دنیای امروز، زندگی بدون ارتباطات جهانی امکان‌پذیر نیست.

وزیر ارتباطات با اشاره به ظرفیت‌های اقتصاد دیجیتال کشور افزود: اکوسیستم اقتصادی و فناورانه ایران بخشی از یک اکوسیستم بزرگ جهانی است و بسیاری از سکوها، شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌های ایرانی ظرفیت رقابت بالایی در عرصه بین‌المللی دارند. این ظرفیت‌ها باید تقویت شوند، نه اینکه از ارتباط با جهان محروم شوند.

هاشمی همچنین با اشاره به ضرورت اعتماد به مردم گفت: مردم ایران در مقاطع مختلف، از دفاع مقدس تا شرایط دشوار اخیر، نشان داده‌اند که از ظرفیت بالایی برای همراهی، مدیریت بحران و حفظ ثبات کشور برخوردارند. باید این سرمایه اجتماعی را دید و به آن اعتماد کرد.

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به موضوع جنگ شناختی و تهدیدات فضای مجازی، بر اهمیت تولید محتوای اثرگذار تأکید کرد و گفت: یکی از موضوعاتی که همواره مورد تأکید رهبر شهید انقلاب نیز قرار داشت، اهمیت اثرگذاری در فضای مجازی و توجه به محتوا بود.

وی افزود: تجربه برخی رویدادهای مهم اخیر نشان داد که اگر محتوای مناسب و اثرگذار تولید و در بسترهای مختلف منتشر شود، می‌تواند افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد. بر اساس گزارش‌های تحلیلی ارائه‌شده درباره فضای رسانه‌ای مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب، جهت‌گیری محتوایی در برخی سکوهای خارجی از جمله اینستاگرام، در مجموع به نفع کشور بود.

هاشمی تأکید کرد: حضور در فضای مجازی و استفاده از ظرفیت سکوهای مختلف به معنای رها کردن عرصه نیست؛ بلکه باید با تولید محتوای مناسب، اثرگذاری و روایت‌گری مؤثر، از ظرفیت این فضا برای منافع ملی استفاده کرد.

وی در پایان با قدردانی از خبرنگاران و رسانه‌ها خاطرنشان کرد: وزارت ارتباطات خود را نیازمند نقد، پرسش و دیدگاه‌های رسانه‌ها می‌داند و تلاش خواهد کرد این ارتباط و گفت‌وگو را بیش از گذشته تقویت کند.