ناگفته‌هایی که رییس‌جمهور فاش نکرد | از اختلاف‌نظر درباره جنگ تا فیلترینگ اینترنت | جنگ و توسعه همزمان میسر نیست

گروه سیاسی، امیرمحمد حسینی: پس از دو سال، رییس‌ دولت چهاردهم دوباره روبه‌روی خبرنگاران نشست. خبرنگارانی که بدون هیچ‌گونه وسیله الکترونیکی برای پوشش این رویداد، در نشست خبری حاضر شده بودند و مسعود پزشکیان قرار بود به سوالات انباشته‌شده آنها پاسخ دهد. هرچند که بعد از دو سال، باز هم فرصت طرح سوال به بیش از دو سوم رسانه‌های حاضر در نشست نرسید و تعداد زیادی از پرسش‌ها بی‌پاسخ ماند.

پزشکیان در این نشست با ادبیات خاص خود، توضیحاتی درباره شرایط کشور به ویژه اقتصاد پس از جنگ به رسانه‌ها ارائه داد. او از وجود اختلاف‌نظر درباره آتش‌بس و اجماع بر سر یادداشت تفاهم گفت و از اینکه بنا نبود اینترنت به شرایط قبل از جنگ بازگردد و نمی‌توان در شرایط جنگی انتظار کاهش تورم و رفع ناترازی‌های اقتصادی را داشت.

هم جنگ و هم توسعه، میسر نیست!

جان کلام رییس‌ دولت چهاردهم درباره اقتصاد در نشست این خبر بود که خسارت‌های جنگ تاکنون، بیش از کل بودجه‌ای است که دولت برای سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته بود. او در سراسر این نشست تاکید داشت که نمی‌توان هم ادامه جنگ را طلب کرد و هم خواستار کاهش تورم و حل چالش‌های اقتصاد بود.

پزشکیان این را خطاب به رسانه‌هایی مثل صداوسیما گفت که با اشاره به معیشت مردم و افزایش نرخ تورم به نوعی از عملکرد دولت در زمینه اقتصاد انتقاد داشتند. رسانه‌هایی که اغلب مخالف مذاکره و تفاهم نیز هستند، اما همزمان شرایط اقتصادی کشور را طوری نقد می‌کنند که انگار جنگی در کار نبوده است. پزشکیان یک رباعی هم نقل کرد تا منظور خود را بهتر برساند: «هم یار طلب کنی و هم سر خواهی، آری خواهی ولی میسر نشود.»

رییس‌‎جمهور حتی در بخش‌هایی از این نشست، آشکارا گفت که دولت برای ساخت دوباره وزرشگاه دوازده‌هزار نفری پول ندارد و این کار باید توسط مردم یعنی همان بخش خصوصی انجام شود. البته او همزمان تاکید داشت که مجموعه دولت به دنبال بهبود شرایط اقتصادی و اصلاحات است.

اختلاف‌نظر بر سر پایان جنگ

اختلاف‌نظر وجود داشت، اما در نهایت اجماع بر پذیرش یادداشت تفاهم شکل گرفت. این بخش دیگری از سخنان رییس‌جمهور درباره مذاکره و تفاهم با آمریکا بود. به گفته پزشکیان، فرماندهان نظامی و مسئولان امنیتی کشور موافق یادداشت تفاهم بوده‌اند و هیچکس بهتر از آنها از توان کشور برای جنگیدن آگاه نیست.

پزشکیان گفت که شرایط نه جنگ نه صلح نباید ادامه پیدا کند و جنگ نیز مطلوب نیست. برآیند سخنان او در نشست خبری در کنار دیگر موضع‌گیری نشان می‌دهد که پزشکیان خواستار تفاهم با آمریکا برای پایان جنگ است.

او تاکید کرد که در نهایت برای پایان جنگ باید توافق کرد و بهترین زمان برای توافق، اکنون است؛ چراکه ایران اکنون می‌تواند از موضع اقتدار مذاکره و توافق کند. پیش از این نشست هم پزشکیان در پستی در شبکه ایکس بر یادداشت تفاهم با آمریکا، ضرورت احیای آن و وادارکردن آمریکا به رعایت بند‌های تفاهم تاکید کرده بود.

با این همه پزشکیان در ادامه سخنانش گفت که با وجود همه نظرها، در نهایت رهبری است که تصمیم نهایی را می‌گیرد و دیگران موظف به اجرای آن هستند. 

کدام ناگفته‌ها؟

یکی از عبارت‌های پرتکرار در سخنان رییس دولت، ناگفته‌ها بود. ناگفته‌هایی که پزشکیان می‌گفت نمی‌تواند بسیاری از آنها را بگوید. او می‌گفت حالا می‌فهمد که چرا امام علی (ع) حرف‌هایش را در چاهی می‌گفت. البته او به روشنی توضیح نداد که چه حرف‌های مگویی وجود دارد که حتی رییس‌جمهور هم نمی‌تواند آن را بیان کند. یا اینکه اگر این سخنان بیان شود دقیقا چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ افکار عمومی درباره شرایط کشور نگران می‌شود یا گروه دیگری از این سخنان آسیب می‌بینند؟ هرچه بود پزشکیان چند باری در سخنانش گفت که مسائل بسیاری وجود دارد که نمی‌توان آنها را مطرح کند.

اینترنت چه می‌شود؟

وضعیت اینترنت یکی از دغدغه‌های حاضران در نشست بود. پزشکیان گفت قرار نبوده وضعیت اینترنت به شرایط قبل از جنگ بازگردد و برخی «امنیتی‌ها» ملاحظاتی در این باره داشته‌اند. اما دولت تصمیم گرفت اینترنت به شرایط قبل از جنگ بازگردد و تلاش می‌کند بستر‌های آن نیز اصلاح شود و قطع اینترنت یکی از اولین گزینه‌ها در شرایط خاص نباشد. پزشکیان گفت که در این زمینه با سران قوا در حال گفت‌و‌گو است و سعی می‌کند که مشکلات را حل کند. 

مشخص نیست باوجود چنین مخالفت‌هایی بر سر اتصال اینترنت بین‌الملل، دولت با چه موانعی برای رفع فیلترینگ مواجه خواهد شد. وعده‌ای که یکی از موضوعات اصلی در سخنان پزشکیان در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری بود. 

بدون آمار و ارقام!

در این نشست، به ندرت آمار و ارقام مطرح شد. در یک مورد پزشکیان از محسن حاجی میرزایی مسئول دفترش درباره مدرسه‌های ساخته‌شده پرسید و در مورد دیگری آماری درباره حدود یک میلیون بیمه‌پرداز داد که بعد از جنگ کار خود را از دست داده‌اند. غیر از این، رییس دولت هیچ خبر جدیدی درباره اوضاع کنونی کشور نداد و به شرح سختی‌های دولت در دوران جنگ پرداخت. به گفته پزشکیان اگر شرایط به همین شکل ادامه پیدا کند، دولت باید با سیاست‌های ریاضتی مانع قطع گاز در زمستان شود. چراکه بیش از ۲۰۰ میلیون متر مکعب از ظرفیت تولید گاز در جریان جنگ از بین رفته است. اما اگر جنگ ادامه پیدا کند و به بمباران زیرساخت‌ها برسد، باید برای «بدتر از اینها» آماده شد.

دی ماه فراموش شد؟

رییس‌ دولت در این نشست به سوالی درباره سرنوشت کمیته حقیقت‌یاب اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ نیز پاسخ داد. او گفت که صادقانه این موضوع را به دلیل شروع جنگ و حجم مشکلات پس از آن فراموش کرده است. اینجا فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت تلاش کرد به کمک پزشکیان بیاید و گفت که گزارش‌هایی در این زمینه از وزارت علوم تهیه شده است.

اما رییس دولت باز هم تاکید کرد که هنوز این گزارش‌ها را ندیده و به دلیل دردهای جدید درد قدیمی را از یاد برده است. با این حال او گفت که این موضوع نیز باید پیگیری شود تا اگر اشتباهی صورت گرفته دیگر تکرار نشود.

پزشکیان روی مدار همیشگی!

به گزارش اقتصادآنلاین، مسعود پزشکیان در دومین نشست خبری خود پس از ریاست‌جمهوری، تلاش کرد تا تصویری صادقانه از وضعیت کشور ارائه دهد. هرچند تاکید داشت بسیاری از سخنان را ناگفته باقی گذاشته است. با این حال همین صداقت نیز به مذاق برخی مخالفان دولت خوش نیامد و آنها مدعی بودند که رییس دولت با توصیف شرایط، سیگنال ضعف به آمریکا مخابره می‌کند. اما این در  حالی بود که پاسخ‌های رییس‌جمهور درباره شرایط نامطلوب اقتصادی در پاسخ به سوال‌های همین رسانه‌های منتقد وضعیت معیشتی مردم و تورم بود.

پزشکیان نشان داد که بعد از دو سال، رویه خود را در سخن گفتن و ارتباط با رسانه‌ها و افکار عمومی تغییر نداده و همچنان تمایل دارد راحت و بی‌آلایش سخن بگوید. اما آنچه بیشتر اهمیت دارد این است که دولت او تا چه اندازه در پیشبرد مطالبات افکار عمومی درباره مسائل اساسی از جمله جنگ و اقتصاد موفق خواهد بود.