۲۰ استان کشور دچار خشکالی هستند/ آخرین وضعیت ذخایر آبی ایران

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از رکنا، فیروز قاسم‌زاده مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور با اشاره به آخرین وضعیت بارش‌های کشور اظهار داشت: آخرین آمار بارش کشور در سال آبی جاری نشان می‌دهد که علی‌رغم نزدیک به نرمال بودن شرایط بارشی، وضعیت منابع آب در بخش‌های زیادی از کشور همچنان در شرایط شکننده قرار داشته و کسری مخزن جدی در آب سطحی و زیرزمینی وجود دارد. به طوری که رتبه بارش کشور در مقایسه با دوره آماری بلند مدت ۳۰ از ۵۸ سال آماری است.

وی بر اساس آمار شبکه ایستگاه‌های مبنای وزارت نیرو، اعلام کرد: بارش در سال آبی جاری با کاهش ۵ درصدی نسبت به بارش متوسط بلندمدت و با افزایش ۸۳ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه بوده است.

قاسم‌زاده گفت: ۷ استان بالای نرمال، ۳ استان در محدوده نرمال و زز قرار دارند. بر همین اساس، استان‌های هرمزگان، کرمان و خراسان جنوبی به ترتیب با بارش‌های ۱۶۷.۲، ۸۸.۶ و ۵۱ میلیمتر، افزایش بارش بیش از ۵۰ درصدی نسبت به بلند‌مدت را تجربه کردند.

وی تأکید کرد: استان تهران با کاهش بالای ۷۰ درصد نسبت به بلند مدت با بیشترین کاهش بارندگی مواجه است.

مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور با اشاره به تداوم خشکسالی در ایران بیان داشت: بر اساس شاخص SPI، خشکسالی بویژه در ۶ سال اخیر، باعث کاهش جدی آورد رودخانه‌ها و ورودی سد‌ها و مخازن آب زیرزمینی و تالاب‌ها شده؛ به نحوی که بارش‌های اخیر نیز توان جبران این کسری را نداشته است.

قاسم‌زاده خاطرنشان کرد: میزان ورودی سد‌های کشور از ابتدای سال آبی تا ۲۷ دی ۱۴۰۴، با کاهش حدود ۱۰ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه بوده است. همچنین درصد پرشدگی مخازن سد‌های کشور به طور متوسط به حدود ۳۵ درصد رسیده است که نشان‌دهنده وضعیت نامطلوب موجودی مخازن سد‌های کشور است، به گونه‌ای که نسبت به سال گذشته کاهش حدود ۱۹ درصدی را نشان می‌دهد.

وی با اشاره به موجودی مخازن سد‌های کشور نیز اعلام کرد: سد‌های استان تهران، اصفهان، خراسان رضوی، قم، زنجان و مرکزی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و تأمین آب شرب در شهر‌های وابسته به این منابع از جمله تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان، یزد، تبریز و ... با محدودیت مواجه است و مدیریت مصرف همچنان یک ضرورت جدی است.

اثر تغییرات اقلیمی به روی ذخایر آبی سد کرج

سد امیرکبیر (سد کرج) به عنوان نخستین سد چندمنظوره ایران در سال ۱۳۴۰ به بهره‌برداری رسید. میزان کم‌آبی و کاهش ذخایر آبی سد کرج که یکی از ۵ سد اصلی تأمین آب شرب استان تهران است، بی‌سابقه است.

این سد با سطح حوزه آبریزی به‌مساحت ۷۶۴ کیلومترمربع و با متوسط جریان آب سالانه به‌میزان ۴۷۲ میلیون مترمکعب در استان تهران و در فاصله ۶۳ کیلومتری شمال‌غربی تهران و در کیلومتر ۲۳ جاده کرج ـ چالوس، در شمال شهرستان کرج قرار دارد.

در زمان حاضر با ورودی آب از رودخانه‌های بالادست و برداشت آب برای مصارف زیست‌محیطی، شرب و کشاورزی، از مجموع حجم ۲۰۵ میلیون مترمکعبی مخزن این سد، تنها ۶ میلیون مترمکعب آب پشت این سد ذخیره شده است، به‌عبارتی در زمان حاضر حدود ۳ درصد ظرفیت سد کرج پُر و حدود ۹۷ درصد ظرفیت مخزن این سد خالی است.

این درحالی است که در زمان مشابه سال قبل، مخزن سد کرج حدود ۴۶ میلیون مترمکعب آب ذخیره داشت و متوسط درازمدت آمار ذخیره آب در این سد در زمان مشابه، ۸۵ میلیون مترمکعب بوده است.

درواقع، ذخایر آبی سد کرج نسبت به زمان مشابه سال قبل، کاهشی ۸۷ درصدی داشته و در مقایسه با میانگین آمار بلندمدت افتی بیش از ۹۳ درصدی داشته است.

ازآن‌جایی که حجم فعلی آب در سد کرج ۶ میلیون مترمکعب و حجم مرده آن ۱۰ میلیون مترمکعب برآورد شده است، این سد مدتهاست که به حجم مرده رسیده است. نکته جالب اینجاست که از ابتدای زمستان که حجم مخزن سد کرج به ۶ میلیون مترمکعب رسید، برداشت از آب ذخیره‌شده در این سد متوقف شد و میزان خروجی آب از سد با میزان ورودی آب به مخزن این سد برابر شد؛ یعنی هر اندازه آب به مخزن سد کرج ناشی از بارش‌ها و روان‌آب‌های بالادستی وارد می‌شود، به‌همان اندازه برداشت آب از سد کرج برای تأمین آب شرب، خارج می‌شود که رقم آن بسیار ناچیز است.

کاهش ۳۹ درصدی بارش‌ها در ۷ روز منتهی به ۲۷ دی ماه

بررسی آمار مربوط به اطلاعات پهنه‌ای بارش‌های سازمان هواشناسی نشان می‌دهد طی ۷ روز منتهی به ۲۷ دی‌ماه امسال میزان بارش‌ها در مقایسه با دوره بلندمدت ۳۹ درصد کاهش یافته است.

در مدت یادشده ۵.۷ میلی‌متر بارندگی در کشور ثبت شده، در حالی که بارش‌ها در دوره بلندمدت مدت ۹.۴ میلی‌متر بوده است.

از ابتدای ماه جاری تا ۲۷ دی‌ماه نیز بارش‌ها ۲۳.۷ درصد رشد منفی را در مقایسه با بارش‌های دوره بلندمدت ثبت کرده است.

از ابتدای زمستان تا ۲۷ دی‌ماه نیز بارش‌ها کاهش ۲۳.۷ درصدی داشته است، در نهایت از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ بارش‌ها در کشور نسبت به دوره بلندمدت ۵.۸ درصد کاهش یافته است.