سوپر کمونیستی‌ترین سیاست دولت حذف شد/ سیاست کالابرگ تورم‌زا نیست

میثم هاشم خانی، کارشناس اقتصادی در گفت‌و‌گو با اقتصاد آنلاین در ابتدا به تاریخچه ارز ترجیحی اشاره کرد و گفت: در قرن اخیر، به جز یک دوره‌ی حدودا ده ساله که از دولت خاتمی شروع و تا اواسط دولت احمدی نژاد ادامه پیدا کرد، همواره دلار چند نرخی در کشور داشتیم؛ بازاری غیر شفاف، پر از رانت و پرفساد!

اقدامات سوپر کمونسیتی

وی ادامه داد: بدون اغراق، سوپرکمونیستی‌ترین برنامه‌ای که در کشور اجرا شده، به همین سیاست چند نرخی ارزی بر‌می‌گردد. سیاستی که گویا هر روز در آن نرخ‌های جدید نیز زاد و ولد می‌کند به نحوی که قبل از تصمیمات اخیر دولت، تعداد نرخ برای دلار غیر قابل شمارش شده بود. دلار نیما، دلار تالار اول، تالار دوم، دلار پتروشیمی‌ها، کالا‌های اساسی و برخی از دارو‌های خاص، تنها چند نرخ دلاری بود که تماما در بازار مورد استفاده قرار می‌گرفت.

هاشم‌خانی در خصوص تصمیم حذف سیاست چند نرخی این‌طور ادامه داد: این تصمیم برای بار اول نیست که در کشور اتخاذ می‌شود. تقریبا سه دولت اخیر هر کدام حداقل یک‌بار حذف سیاست چند نرخی ارزی را اعلام کردند، اما به سرعت تحت فشار رانت‌جویان، نرخ‌های دوم و سوم برای دلار شکل گرفت.

دو روی سکه‌ی حذف ارز ترجیحی!

این کارشناس اقتصادی در مرود نحوه حذف ارز ترجیحی سخن به‌میان آورد و گفت: در مجموع تصمیم دولت مبنی بر حذف دلار ارزان قیمت و جایگزینی منابع آن با تخصیص یارانه مستقیم به مردم، تصمیم درستی است. اما نباید فراموش کرد که این اقدام نیز ممکن است دو انحراف جدی را خلق کند.

انحراف اول همان نکته‌ی قبلی است. حذف ارز ترجیحی بار‌ها در دستور کار قرار گرفته است به طوری که آخرینِ آن به دولت مرحوم رئیسی برمی‌گردد که دلار ترجیحی حذف و مشابه شرایط فعلی، منابع آن به مردم پرداخت شد، اما به سرعت نرخ‌های مختلف متولد شدند.

انحراف دوم، مخالفت‌های شدید و به حق مردم در خصوص نحوه‌ی اجرای این قانون به صورت غیر شفاف است. بدین معنا که مردم بپذیرند دولت کیسه‌‎ای برای خود ندوخته و منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی، تمام و کمال به مردم پرداخت شود.

هاشم‌خانی معتقد است که حذف ارز ترجیحی از نقطه‌ی شروع خود، غیر شفاف است. به همین دلیل وی ادامه داد و گفت: حذف ارز ترجیحی از همین ابتدای مسیر، کار خود را غیر شفاف شروع کرده است. چرا که علیرغم وعده و صحبت‌های دولت در خصوص پرداخت ۱ میلیونی کالابرگ برای هر ماه، کماکان افراد زیادی این مبلغ را دریافت نکردند. از طرف دیگر، کل مبلغ پرداختی دولت در طول یک سال، نهایتا ۵ میلیارد دلار خواهد بود، این در حالی است که حذف ارز ترجیحی، منابعی فرای این اعداد برای دولت به‌وجود آورده است.

پرداخت نقدی ۱ میلیون تومانی، تورم‌زا نیست

هاشم‌خانی در خصوص تبعات پرداخت نقدی کالابرگ به مردم توضیح داد و گفت: اصلا نیاز به علم اقتصاد نیست تا بگوییم پرداخت نقدر کالابرگ تورم‌زا نیست. منطق آن نیز به این صورت است که این یارانه از محل همان ارز ترجیحی پرداخت می‌شود که پیش از این به عده‌ای خاص داده می‌شد. چطور ممکن است که سرعت گردش پول، وقتی که این پول دست دولت است، تورم‌زا نیست، اما مادامی که دست مردم می‌آید تورم‌زا می‌شود؟ به نظر می‌رسد این صحبت‌ها توسط رانت‌خواران به جامعه تزریق می‌شود.