افزایش هزینه‌های سفر در بازار نامتعادل تعطیلات

این افزایش قیمت تا جایی پیش می‌رود که موجب می‌شود یا بلیت قطار، هواپیما یا اتوبوس را با چندبرابر قیمت واقعی آن بخریم یا کلا قید سفر را بزنیم. این روزها نیز با نزدیک شدن به اربعین حسینی طبق معمول هر سال شاهد افزایش چند برابری قیمت هواپیما هستیم که البته با هر چه نزدیک‌تر شدن به اربعین به این افزایش قیمت به قطار و اتوبوس هم سرایت کرده و آنها را هم افزایش خواهد داد.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تعادل ، برخی کارشناسان معتقدند که این افزایش ناگهانی در قیمت بلیت هواپیما توجیهی ندارد و تنها موجب می‌شود که مردم مجبور شوند، بلیت‌های مورد نیازشان را با قیمت‌های بسیار بالاتر از قیمت تصویب شده از سوی معاونت هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری خریداری کنند که البته در نهایت در طول زمان موجب بروز اعتراض و بی‌اعتمادی نسبت به سیستم تعیین‌کننده قیمت بلیت می‌شود.

 افزایش قیمت طبیعی است!

در بین کارشناسانی که منتقد افزایش ناگهانی قیمت بلیت هواپیما در ایام منتهی به تعطیلات و روزهای مذهبی هستند، برخی مسوولان معتقدند که این افزایش قیمت امری طبیعی است.

مقصود اسعدی‌سامانی دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با اشاره به اینکه در تمام دنیا هنگامی که میزان تقاضا از عرضه بیشتر شود، قیمت بلیت هواپیما هم افزایش پیدا می‌کند گفت: اگر در کشور ما هم در زمان‌هایی میزان تقاضا از میزان عرضه پیشی بگیرد و به نوعی کمبود عرضه پیش بیاید، قیمت بلیت هواپیما هم افزایش خواهد یافت. اسعدی‌سامانی ادامه می‌دهد: اگر نرخ بلیت هواپیما را در ایام سال بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که بلیت‌های هواپیما در طول سال با مبالغی بسیار کمتر از آنچه تصور می‌شود، فروخته می‌شوند و مسافران می‌توانند بلیت خود به مقاصد مختلف را بسیار ارزان تهیه کنند.

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی تصریح کرد: در واقع نرخ‌های مصوب در شرکت‌های هواپیمایی در روزهای عادی بسیار ارزان‌تر از روزهای پرمسافر هستند اما در ایامی که تعداد مسافر در آنها زیاد است و تقاضا برای تهیه بلیت افزایش می‌یابد، قیمت بلیت هم تا درصدی افزایش می‌یابد تا شرکت‌های هواپیمایی بتوانند ضرری که در اثر فروش ارزان بلیت در سایر روزهای سال دریافت کرده‌اند را در این ایام به نوعی جبران کنند. مقصود اسعدی‌سامانی تاکید می‌کند: این افزایش قیمت در واقع نوعی تعادل را در بازار ایجاد می‌کند و موجب می‌شود تا شرکت‌های هواپیمایی متضرر نشوند اما این موضوع به این معنا نیست که شرکت‌های هواپیمایی و آژانس‌های هواپیمایی این مجوز را دارند تا با اختیار خود قیمت‌ها را افزایش دهند.

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی ادامه داد: هر گونه تغییر و افزایش قیمت بلیت هواپیما بر خلاف قیمت‌های مصوب سازمان هواپیمایی کشوری تخلف محسوب می‌شود و می‌توان بر اساس قانون با آنها برخورد کرد. مقصود اسعدی‌سامانی با اشاره به اینکه این افزایش قیمت‌ها بر خلاف قانون بوده و باید با متخلفان برخورد شود، گفت: انجمن شرکت‌های هواپیمایی تنها مسوولیت رصد اقدامات ایرلاین‌ها را بر عهده داشته و ابزار نظارتی ندارد.

 اسعدی‌سامانی تاکید کرد: در واقع برخورد با ایرلاین‌های متخلف در امر فروش بلیت با قیمت‌هایی بیشتر از قیمت مصوب بر عهده ارگان‌های نظارتی مانند سازمان هواپیمایی کشوری، سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تعزیرات است. دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی ادامه داد: در واقع ما در انجمن شرکت‌های هواپیمایی تنها تولیدکننده خدمت هستیم، به این صورت که ما مشخص می‌کنیم که خدمات ایرلاین‌ها با چه قیمتی باید در اختیار مسافر قرار بگیرد.

همان‌طور که در ابتدا هم مطرح شد، افزایش قیمت بلیت در ایام پرسفر تنها شامل بلیت هواپیما نمی‌شود. بسیاری از مسافرانی که سال گذشته و در ایام اربعین از اتوبوس‌های بین شهری برای سفر به مناطق مرزی و بازگشت به شهر مبدا خود استفاده کرده‌اند، اعلام می‌کنند که به دلیل بالا بودن تقاضا نسبت به عرضه مجبور شده‌اند تا مبالغ بسیار زیادی را برای تهیه بلیت پرداخت کنند که در برخی مواقع قیمت بلیت این اتوبوس‌ها به 500هزار تومان هم رسیده است.

 حال این سوال پیش می‌آید که مگر نباید سازمانی برای نظارت بر نحوه فروش بلیت اتوبوس‌ها وجود داشته باشد تا در ایامی که متقاضی برای خرید بلیت وجود دارد بر افزایش ناگهانی و بعضا غیرقانونی بلیت نظارت کند؟

به تازگی و در ایامی که به اربعین حسینی نزدیک می‌شویم، داوود کشاورزیان رییس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌یی درخصوص وجود نگرانی از احتمال افزایش ناگهانی قیمت بلیت اعلام کرده است که بلیت اتوبوس‌های بین شهری افزایش نیافته و نخواهد یافت و در صورتی که مسافران با فروش بلیت بیشتر از قیمت اعلام شده مواجه شدند مراتب را به سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌یی برای بررسی بیشتر و پیگیری اطلاع دهند.  این اظهارنظرها در حالی صورت گرفته است که برخی خبرگزاری‌ها اعلام می‌کنند، سناریوی افزایش قیمت بلیت اتوبوس شهری که سال گذشته تا 100 درصد رشد را تجربه کرد، دوباره با نزدیک شدن ایام اربعین کلید خورده است.

 این احتمال افزایش قیمت بلیت اتوبوس در حالی دهان به دهان می‌چرخد که برخی کسانی که مستقیما در اتوبوسرانی بین‌شهری دست دارند، اعلام می‌کنند افزایش قیمت بلیت اتوبوس تبعات منفی جبران‌ناپذیری به مجموعه اتوبوسرانی کشور زد و همین تبعات منفی امسال نیز با سناریوی قبلی دنبال می‌شود.

 به گفته این افراد افزایش ناگهانی قیمت بلیت اتوبوس‌های بین شهری به بهانه استقبال مردم از سفر به کربلا و مرز صورت می‌گیرد، صدمات قابل توجهی برای سیستم حمل و نقل کشور داشته و موجب بدبینی مردم نسبت به ناوگان اتوبوسرانی بین شهری شده و میزان استفاده از اتوبوس‌های شهری را در سایر ایام کاهش می‌دهد.

از طرف دیگر در جلسه‌یی که به تازگی انجمن‌‌های حمل و نقل مسافری جاده‌یی با داوود کشاورزیان، رییس سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاد‌ه‌یی داشتند، طبق اعلام روسای تشکل‌های صنفی حمل و نقل مسافر، برای ایام اربعین حسینی بر اساس دستورالعمل‌های ابلاغی به آنها، نرخ حمل مسافر از مرزها‌ برای جبران تردد یکسر خالی‌ پیشنهاد داده شد بدین مضمون که کرایه اتوبوس‌ها‌، به میزان سرجمع نرخ رفت و برگشت و با اندکی فراتر از آن باشد که با موافقت سازمان راهداری اعمال می‌شود.

همچنین از آنجایی که از ابتدای آبان ماه و براساس مجوز سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌یی، نرخ بلیت اتوبوس به مقاصد استان‌های ایلام و خوزستان (برای رسیدن به مرز مهران و شلمچه) بیش از دوبرابر می‌شود، طبق معمول و نظیر دیگر ایام پیک (نوروز) این اقدام به دلیل تردد یکسر خالی اتوبوس‌ها انجام می‌شود و پس از اربعین حسینی قیمت‌ها به نرخ‌های قبلی بازمی‌گردد.  از طرف دیگر در جلسه‌یی که به تازگی انجمن‌‌های حمل و نقل مسافری جاده‌یی با رییس سازمان راهداری و حمل و نقل جاد‌ه‌یی داشتند، مصوب شد‌ رقم ثابت نرخ به شکل مناسب اعلام و در تابلوهای اطلاع‌رسانی در توقفگاه‌های پیش‌بینی شده برای توقف اتوبوس‌های آماده جابه‌جایی زائران در مرزها، نصب شود ضمن آنکه انجمن‌‌ها و تشکل‌ها نیز بر حسن اجرای آن نظارت کامل داشته باشند‌.  نکته دیگر آنکه نرخ‌‌های بلیت اتوبوس برای ایام اربعین در راستای جبران تردد یکسر خالی افزایش یافت و افزایش آن طبق فرمول: نرخ بلیت رفت + نرخ بلیت برگشت + درصدی افزایش انجام شده است.

 علت افزایش احتمالی قیمت بلیت اتوبوس

احمدرضا عامری، رییس اتحادیه تعاونی‌های مسافربری  با اشاره به اینکه نرخ بلیت‌های اتوبوس امسال تنها یک‌بار افزایش پیدا کرده است، گفت: قیمت بلیت‌های اتوبوس‌های بین شهری امسال و تنها یک‌بار آن هم در اواسط شهریور ماه امثال 20درصد افزایش پیدا کرد که البته باید بگویم این افزایش قیمت بعد از سال‌ها در قیمت بلیت اتوبوس‌ها رخ داده است.

رییس اتحادیه شرکت‌های تعاونی مسافری کشور با اشاره به افزایش قیمت 15درصدی در اسفندماه سال گذشته گفت: سال گذشته تنها بخشی که هیچ گونه افزایش نرخی نداشته، حمل‌ونقل جاده‌یی مسافری بوده و فکر نمی‌کنم در بخش‌های مختلف از جمله اقتصاد، خدمات، درمان و... چنین چیزی روی داده باشد در واقع امکان ندارد در کشور چیزی گران نشده باشد اما با این حال نرخ بلیت اتوبوس در سال گذشته تغییر نکرده است. عامری با اشاره به اینکه شرکت‌های مسافربری مشکلات با مشکلات فراوانی روبه‌رو هستند، تصریح کرد: دولت دهم وعده‌های فراوانی برای حمایت از اتوبوس‌داران داد اما نه در دولت قبل و نه در این دولت هیچ یک از این وعده‌ها عملی نشده است.

عامری گفت: فروش بلیت اتوبوس برای زائران اربعین از هفته آینده آغاز می‌شود و برای انتقال زائران اربعین حسینی (ع) به سه پایانه مهران، چزابه و شلمچه برنامه‌ریزی کرده‌ایم که پیش‌فروش بلیت این سفرها از هفته آینده در همه مراکز فروش بلیت شرکت‌های مسافربری انجام می‌شود.

احمدرضا عامری تاکید کرد: قیمت بلیت اتوبوس‌ها برای ایام اربعین افزایش پیدا نمی‌کند اما اتوبوس‌ها برای انتقال مسافران به مرز و برگرداندن آنها از مرز مجبور هستند تا یک مسیر را خالی و بدون مسافر بروند در نتیجه اگر افزایشی هم در قیمت بلیت‌های اتوبوس رخ بدهد، دلیلش همین خواهد بود.

رییس اتحادیه تعاونی‌های مسافربری ادامه داد: همان‌طور که گفتم از آنجایی که دولت حمایتی که لازم است را از اتوبوس‌داران و رانندگان اتوبوس‌های بین شهری نمی‌کند و این قشر معمولا از نظر اقتصادی دارای مشکلات فراوانی هستند، مجبور هستند تا در این ایام و با در نظر گرفتن ضرری که حرکت یکسر خالی به آنها می‌زند به همین خاطر افزایش قیمت بلیت تا اندازه‌یی که این ضرر را جبران کند برای مسافران مشکلی ایجاد نمی‌کند.

 نکته‌یی که در این بین نباید فراموش شود، آن است که نظارت‌های مقطعی به خصوص در ایام منتهی به رویدادهای مذهبی نباید موجب شود که نظارت و رسیدگی به احتمال تخلف در افزایش قیمت بلیت حمل و نقل جاده‌یی، ریلی و هوایی در ایام دیگر فراموش شود.