گردباد تصمیم‌های اقتصادی بر فراز بورس

در بازار سهام معامله‌گران در انتهای هفته گذشته شاهد اعلام نتایج انتخابات آمریکا بودند، مساله‌ای که می‌توانست با اعلام پیروزی جمهوری خواهان شرایط دشوارتری را ایجاد کند، اما در نهایت دموکرات‌ها برای 4سال آینده در کاخ سفید باقی ماندند تا نگرانی از برخوردهای سیاسی میان تهران- واشنگتن را از حوزه‌های سخت به نرم تقلیل دهند. در همین حال در مسائل سیاسی معامله‌گران همچنان شاهد تاکید واشنگتن بر تحریم‌های یکجانبه در برخورد با کشورمان هستند. در این رابطه خبرگزاری فارس گزارش داده که دولت آمریکا در اولین اقدام خود بعد از انتخاب مجدد باراک اوباما چهار مقام و پنج موسسه و نهاد ایرانی را تحریم کرده است. دولت اوباما روز پنج‌شنبه تلویحا اشاره کرد که قصد ندارد به دنبال انتخاب مجدد فشار تحریم‌ها علیه ایران را کاهش دهد. بنابر این گزارش، کاخ سفید اعلام کرد: چهار نفر دیگر از مقامات ایرانی و پنج موسسه که ادعا شده روی ماهواره‌ها پارازیت ارسال می‌کنند و دسترسی کاربران به اینترنت را مسدود می‌کنند، تحریم شده‌اند. در همین حال سرگئی ریابکوف معاون وزیر امور خارجه روسیه روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران تاکید کرد که بعد از پایان انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکا دیگر دلیلی برای به تاخیر افتادن دور کامل مذاکرات نمایندگان ایران و کشورهای عضو گروه «1+5» در خصوص برنامه هسته‌ای این کشور وجود ندارد. ریابکوف گفت: ما بار دیگر در مورد ضرورت آغاز سریع دور بعدی این مذاکرات به شرکای غربی خود گوشزد کرده و از آنان خواهیم خواست تا هر چه زودتر به این موضوع بازگردند. این دیپلمات بلندپایه روس همچنین یادآور شد که ما در تماس با همتایان ایرانی خود نیز بر ضرورت این مساله تاکید خواهیم کرد. نگاه بازار به تصمیم‌های اقتصادی در کنار مسائل سیاسی که همچنان شرایط آن بعد از انتخابات آمریکا همانند شرایط 4سال گذشته است، در مسائل اقتصادی طوفانی از تصمیم‌های فوری و اصلاح و عمر چندساعته این تصمیم‌ها در کنار برخی دیگر از رویدادها، آشفتگی بی‌سابقه‌ای را در حوزه اقتصادی به وجود آورده است.در حال حاضر مهم‌ترین موضوع در مسائل اقتصادی ایجاد بالانس میان واردات و صادرات کشور و تصمیم ناگهانی توقف صادرات 52 قلم کالا و چند روز بعد اصلاح آن به محدودیت و ممنوعیت 73کالا شگفتی ساز شده است. در آخرین اظهار‌نظرها در این مورد وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: امروز نه با کمبود ارز ولی با محدودیت‌هایی در جابجایی منابع مواجه هستیم، به طور قطع هم اگر لازم باشد اولویت‌بندی می‌کنیم و ناگزیر در کوتاه‌مدت محدودیت وضع می‌کنیم. به گزارش ایسنا، سیدشمس‌الدین حسینی با تاکید بر این که تسهیل تجارت با محوریت توسعه صادرات در اولویت برنامه‌های اقتصادی دولت است، گفت: اکنون شرایط فرق کرده و به تعبیر مقام معظم رهبری درگیر یک جنگ اقتصادی شده‌ایم که اگر دقیق نباشیم، در بسیاری از موارد ایثار را به طمع تبدیل می‌کند. آیا در جنگ اقتصادی نباید از مال خود ایثار کنیم؟ وی افزود: البته می‌شد در حاشیه‌ این بخشنامه (ممنوعیت صادرات) نکاتی را پیدا کرد و گفت که زودتر خبر می‌دادید اما 7 ماه تمام که صادر کردید به این موضوعات توجه نداشتید حتما آقای صادرات، بخشنامه و گمرکات از این کار جلوگیری کند؟ سکوت کنم؟ نه سکوت نمی‌کنم امروز تجارت باید در خدمت عزت و دفاع مقدس باشد. وی افزود: این مزیت (صادرات)در اقتصاد ایران در اثر تحولات جدید از جمله نرخ ارز تقویت شده و باید از آن حمایت کنیم اما جلوی رانت و رانت‌خواری را می‌گیریم حتی اگر همه تریبون‌ها علیه ما صحبت کنند. وی با تاکید بر اینکه مدیریت واردات در این شرایط ضروری است، گفت: مدیریت واردات در دستور کار قرار دارد. در همین فضا رییس سازمان توسعه تجارت در اظهاراتی از تصمیمات جدید این سازمان در ممنوعیت و محدودیت صادرات 73 قلم کالا خبر داد. حمید صافدل در گفت‌‌وگو با فارس اظهار کرد: اطلاع‌رسانی اولیه در خصوص 52 قلم کالا اطلاع‌رسانی مناسبی نبود، چرا‌که نگاه هیات دولت این است محصولاتی که به صورت مواد خام اولیه هستند از کشور خارج نشوند و این محصولات برای تامین نیاز مصرف‌کنندگان داخلی و حمایت از تولید داخل در داخل کشور مورد استفاده قرار گیرد. وی افزود: مواد اولیه صنایع غذایی، مواد اولیه پایین دستی پتروشیمی و مواد اولیه صنایع فلزی در این گروه‌ها مطرح بود و سیاست کلی آن بود تا حمایت از تولید ملی و افزایش ارزش افزوده برای کالای صادراتی در نظر گرفته شود تا ماده اولیه یا خام با تبدیل به کالای تولیدی به سرانجام برسد. براساس اعلام این سازمان کالاهای شرکت‌های بورسی که صادرات آن ممنوع است، شامل شکر خام و سفید و قرمز، انواع روغن‌های خام و خوراکی، شمش فولادی (اسلب، بیلت، بلوم)، شمش آلومینیوم، لاستیک خودرو، سولفور مولیبدن، اکسید‌مولیبدن، دوده‌کربن، سولفات‌سدیم، کربنات‌سدیم، اسید‌سولفونیک، جوش‌شیرین، پلی‌پروپیلن، پلی‌اتیلن ترفنالات، پلی‌استایرن، دی‌اکتیل فنالات، اگریلونیتریل بوتادین استایرن، پلی‌بوتادین رابر، وینیل استات مونومر، استایرن بوتادین رابر و اتانول آمین‌ها است. در همین حال شرکت‌های مشمول دریافت مجوز شامل الکیل بنزن خطی، بنزن، پلی‌اتیلن، پی‌وی‌سی، کریستال ملامین، دارو (که عوارض ندارند) باید برای صادرات مجوز بگیرند و همچنین انواع شکلات با عوارض 20درصد، لبنیات (شامل پنیر، ماست، خامه و...) با عوارض 30درصد، انواع بیسکویت فله و بسته‌بندی با عوارض 30درصد شیر با عوارض 40درصد، تیرآهن با عوارض 40درصد، میلگرد با عوارض 40درصد، گندله سنگ‌آهن با عوارض 40درصد،ورق فولادی با عوارض 50درصد، کنسانتره سنگ‌آهن با عوارض 50درصد، مفتول مسی عوارض 85درصد و کاتد مس با عوارض 100درصد می‌تواند صادر شوند. این در حالی است که برقراری ممنوعیت و عوارض صادراتی مشکلات قابل ملاحظه‌ای را برای صادر‌کنندگان این کالاها به دنبال دارد. همچنین براساس برنامه‌های 5ساله ایجاد عوارض بر صادرات ممنوع شده بود. دردسر جدید برای پیمانکاران در همین حال شوک دوم در حوزه اقتصادی که در انتهای هفته به فعالان اقتصادی وارد شد، مساله تصمیم بانک مرکزی برای بازپرداخت وام‌های ارزی براساس ارز مبادلاتی بود. این مساله شوک سنگینی را به شرکت‌های بدهکار بورسی به ویژه شرکت‌های تجهیزاتی نظیر مپنا و صدرا و همچنین شرکت‌های سیمانی و دیگر بدهکاران ارزی وارد می‌سازد. سخنگوی مرکز مبادلات ارزی با تشریح دلایل و توجیهات اقتصادی بازپرداخت وام‌های ارزی به نرخ مبادله‌ای گفت: مطابق با مقررات موجود یکی از محل‌های تامین ارز مشتریان جهت بازپرداخت اصل و فرع تسهیلات منابع ارزی بانک‌ها است؛ متقاضیان می‌توانند براساس بخشنامه بانک مرکزی و تصمیمات کمیته ویژه تصمیم‌گیری بازار ارز به بانک‌های عامل مراجعه کرده و نسبت به تامین منابع ارزی جهت بازپرداخت اصل و فرع تسهیلات به اسعار مربوطه اقدام کنند. صمد کریمی در گفت‌وگو با فارس تاکید کرد: براساس شرایط و ضوابط اعطای تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی، بازپرداخت تسهیلات باید با ارز صورت گیرد، اما با توجه به مصوبه کمیته ویژه وزرا، به منظور تسهیل در امر بازپرداخت اقساط توسط تسهیلات امکان تامین ارز به نرخ مبادله‌ای امکان‌پذیر برای آنها فراهم شده است. ضمن اینکه مطابق با تصمیمات ارزی جدید، ارز مرجع فقط به واردات کالاهای اساسی و دارو اختصاص می‌یابد. روز پنج شنبه همچنین در تحولی دیگر معاون مدیر کل دفتر مقررات واردات و صادرات سازمان توسعه تجارت از توقف ثبت سفارش کالاهای گروه 9 و 10 خبر داد. یادآور می‌شود اولویت 9 و 10 شامل خودروهای سواری کوچک و پر مصرف، کامپیوتر، لپ‌تاپ، تبلت، لوازم آرایشی و بهداشتی، پوشاک و لوازم خانگی است که با این تصمیم این گروه از کالاها به سوی بازار سیاه سوق داده شده و نیاز مضاعفی را بر بازار ارز وارد خواهد ساخت. دولت امیدوار است با این تصمیم بتواند نزدیک به ده میلیارد دلار از نیاز ارزی واردات را در سال جاری بکاهد، امری که فشار بر منابع دولت را کاهش می‌دهد. خوراک پتروشیمی‌ها ارزی شد؟ طوفان در مسائل اقتصادی در هفته گذشته تنها به تصمیمات حوزه واردات و صادرات محدود نشد و دولت تصمیم گرفت برای تامین نیازهای شرکت ملی نفت، شرکت‌های پتروشیمی بهای خوراک خود را بر مبنای فوب منهای 5درصد با ارز به حساب شرکت ملی نفت واریز کنند که این تصمیم از سود شرکت‌های پتروشیمی خواهد کاست. این امر می‌تواند در شرکت‌هایی که فروش داخلی بیشتری دارند، بهای گاز مصرفی را از 850ریال کنونی به بیش از 2هزار ریال در هر متر مکعب افزایش دهد.این در شرایطی است که صادرات برخی از کالاها نیز ممنوع شده یا عوارضی بر آن وضع شده است. در مسائل اقتصادی همچنین شرکت‌ها با شوک تصمیم دیگری نیز مواجه شدند و آن تصمیم وزارت صنایع برای اجبار بورس کالا به قبول نرخ مبادلاتی برای تعیین نرخ پایه محصولات عرضه شده در این بازار است. این امر رانت فوق‌العاده‌ای را برای خریداران محصولات صنعتی در بورس کالا ایجاد خواهد کرد که برای شرکت‌های تولیدی مشکلات مالی شدیدی را به همراه خواهد آورد. با توجه به فشار شدید وارده به بورس کالا در هفته گذشته بهای بیشتر کالاها در این بورس ثابت بوده و یا حتی کاهش یافته است. در کنار مسائل رخ داده در داخل بهای مواد خام و فلزات نیز در بازار جهانی به دلیل انتخابات آمریکا و تبعات آن با تلاطم قابل ملاحظه‌ای در هفته گذشته مواجه بود که در نهایت با رشد اندکی در روز جمعه مواجه شد. در بازار جهانی، بهای مس به 7هزار و 605دلار رسید. بهای سه فلز روی، سرب و آلومینیوم نیز به ترتیب یک هزار و 888دلار، دو هزار و 203دلار و یک هزار و 897دلار بالغ شد و بهای بیلت فولادی نیز به سطح 310 دلار رسیده است. در بازار چه خبر بود؟ بازار روز چهارشنبه به دلیل اعلام پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا و انتظار معامله‌گران برای تداوم آرامش سیاسی با رشد شاخص همراه شد؛ به گونه‌ای که شاخص توانست با ثبت رشد بیش از 342واحدی معادل 1/1درصد، کارنامه هفتگی شاخص را از ثبت بازدهی منفی رها کند. در بازار روز چهارشنبه دو نماد تازه بازگشایی شده بورس، یعنی ملی مس و سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات با اقبال وسیع معامله‌گران مواجه شدند. این دو نماد در بازگشایی روز سه‌شنبه نتوانستند متناسب با تغییر سود خود رشد قیمتی را تجربه کنند تا معامله‌گران همچنان بازدهی مثبتی برای این سهم متصور باشند. در همین حال وضعیت مناسب گروه معدنی- فلزی موجب ورود شرکت‌های جدیدی از این گروه به بازار شده است. براساس اعلام صورت گرفته روز سه‌شنبه و چهارشنبه نمادهای دو شرکت تکادو و مجتمع صنایع و معادن احیا سپاهان در بازار پایه فرابورس گشایش خواهد یافت. در گروه تجهیزات، معامله‌گران شاهد اعلام انتقال نماد متوقف صدرا از بورس به بازار پایه فرابورس هستند. در گروه فلزی، واگذاری اخیر سهام شرکت ملی مس واکنش‌هایی را پدید آورده است. این در حالی است که موضوع مدیریت پوستین‌دوز در این شرکت نیز در دو ماه گذشته نیز با واکنش نمایندگان استان کرمان مواجه شده بود. در همین رابطه عضو کمیسیون صنایع مجلس با بیان اینکه شرکت ملی مس نباید در قبال بدهی دولت، خارج از روند‌ خصوصی‌سازی و بدون مزایده واگذار می‌شد، از نامه‌نگاری با وزرای اقتصاد،صنعت و معاون اول رییس‌جمهور در این مورد خبر داد. حسین فتاحی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس، اظهار کرد: طبق قانونی که در مجلس هشتم مصوب شد، دولت می‌تواند برخی از شرکت‌های زیرمجموعه خود را به بخش خصوصی واگذار کند. وی ادامه داد: شرکت ملی مس برای پرداخت بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی واگذار شده که نباید این اتفاق می‌افتاد. فتاحی تاکید کرد: شرکت ملی مس درآمد‌زایی قابل توجهی دارد که سود آن باید به همه مردم برسد نه اینکه محلی برای کسب سود توسط عده‌ای خاص باشد. وی با بیان اینکه در اعتراض به واگذاری شرکت ملی مس نامه‌هایی را به وزرای اقتصاد و صنعت و همچنین معاون اول رییس‌جمهور نوشته‌ایم، گفت: مخالفت خود را در این مورد به رییس‌جمهور نیز اعلام کرده‌ایم، ولی هنوز پاسخی نگرفته‌ایم. عضو کمیسیون صنایع در مورد مدیریت شرکت ملی مس نیز گفت: همان روندی که در مورد رییس سازمان تامین اجتماعی پیش آمد، در جریان شرکت ملی مس نیز اتفاق افتاده است. در این گروه، رییس هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران خبرداد: کارخانه جدید‌ آهن اسفنجی شرکت فولاد مبارکه اصفهان با ظرفیت تولید 5/1 میلیون تن همراه با دو طرح دیگر آماده افتتاح رسمی شد. فریدون احمدی با اعلام این خبر اظهار کرد: عملیات ساخت طرح جدید تولید آهن اسفنجی برای کارخانه سبا به اتمام رسیده و تمامی مراحل آزمایش را نیز پشت سرگذاشته است. معاون وزیر صنعت،‌ معدن و تجارت با بیان ویژگی‌های این طرح گفت: این کارخانه از معدود تولیدکنندگان آهن اسفنجی محسوب می‌شود که از ظرفیت تولید بالای یک میلیون تن (مگا مدول) در سال برخوردار می‌شود. تا پیش از تابستان سال جاری ظرفیت تولید سالانه تمامی کارخانه‌های آهن اسفنجی (احیای مستقیم) در کشور، کمتر از یک میلیون تن بود اما هم اینک این شرکت در آستانه افتتاح رسمی دومین واحد مگا مدول احیای مستقیم قرار دارد. در گروه فلزی، دو نماد فولاد امیرکبیر کاشان و نورد قطعات فولادی امروز شاهد شمول ضوابط رفع گره‌ معاملاتی خواهند بود. در گروه خودرویی، امروز نماد سایپا دیزل برای تصمیم‌گیری در مورد افزایش سرمایه متوقف می‌شود. در این گروه دو گزارش شش ماهه شرکت‌های سایپا شیشه و نیرومحرکه نشان‌دهنده وضعیت نامناسب این گروه است. سایپا شیشه سود هر سهم را از 15ریال به 756ریال زیان تبدیل کرد و نیرومحرکه نیز 333ریال سود هر سهم را به 129ریال کاهش داد. در گروه بانکی، بانک مرکزی مجوز فعالیت بانک خاورمیانه را صادر کرد. بانک مرکزی طی بخشنامه‌ای به بانک‌های دولتی، غیردولتی، شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه، صدور مجوز فعالیت بانک خاورمیانه را اعلام کرد. در گروه شیمیایی، با طی مراحل قانونی سرمایه اسمی شرکت پارس پامچال با اعمال افزایش سرمایه 550 میلیون تومانی به 3 میلیارد تومان می‌رسد. در گروه پتروشیمی، پتروشیمی شیراز در گزارش EPS سال جاری بر اساس عملکرد شش ماهه، سود هر سهم خود را 1062 ریال اعلام کرده است که نسبت به پیش‌بینی قبلی ( 450 ریال) با رشد 136 درصدی روبه‌رو‌ شده است و در شش ماهه نیز 64 درصد آن را پوشش داده است. افزایش پیش‌بینی سود شیراز با در نظر گرفتن تعدیلات 6ماهه و بازنگری مجدد مقادیر و نرخ فروش محصولات صورت پذیرفته است و افزایش سود 6ماهه عمدتا به دلیل افزایش مقدار و نرخ فروش اوره صادراتی نسبت به پیش‌بینی بودجه‌ای بوده است. این شرکت در شش ماه نخست سال بیش از 192 هزار دلار با نرخ 2005 تومان و بیش از 342 میلیون درهم با نرخ 556 تومان فروش صادراتی داشته است. افزون بر این، شرکت برای تسعیر ارز حاصل از فروش‌های صادراتی سال مالی 1391 از نرخ هر دلار 22 هزار و 500 ریال استفاده کرده است. شیراز هزینه خوراک (گاز طبیعی) را برای سال مالی 1391، به ازای هر متر مکعب 850 ریال در نظر گرفته است. این در حالی است که نرخ واقعی خوراک به ازای هر متر مکعب در 6 ماه ابتدای سال مبلغ 700 ریال بوده است. شرکت اعلام کرده است: چنانچه نرخ خوراک تا پایان سال مالی 1391 تغییر نکند (نرخ هر متر مکعب گاز طبیعی تا پایان سال 700 ریال باشد) مبلغ 19 ریال به درآمد هر سهم اضافه خواهد شد. مطابق اطلاعات ارسالی، طرح آمونیاک و اوره شهدای مرودشت (اوره و آمونیاک سوم شیراز) شرکت پتروشیمی شیراز تاکنون 60 درصد پیشرفت داشته است. همچنین تاریخ راه‌اندازی طرح مزبور پایان سال 1392 پیش‌بینی شده است. در مجموع بازار روز چهارشنبه بازاری مثبت بود که در آن 107میلیارد تومان سهام معامله شد که 7/17 درصد آن را معامله 17/28 میلیون سهم ملی مس تشکیل داد. با ثبت این کارنامه در کل هفته و با لحاظ یک روز فعالیت کمتر بورس نسبت به هفته ماقبل آن ارزش معاملات به 351میلیارد تومان رسید که 40درصد کاهش را نشان داد.شمار خریداران نیز در کل هفته 30هزار و 534نفر بود که 2/35 درصد کاهش را نشان داد.