به نام مشترک ، به کام اپراتور

بااین‌حال، در کنار نارضایتی‌های مختلف مردم، وزیر ارتباطات بر این نکته تأکید دارد که اعتبار اپراتورها مانع از آن می‌شود آنها اجازه دهند در این زمینه اشتباهی رخ دهد. بیش از یک‌سال از ارائه خدمات نسل سوم و چهارم تلفن همراه می‌گذرد، اما نکته قابل‌توجه اینکه بخش زیادی از کاربران، استفاده از اینترنت را فقط به فعالیت در شبکه‌های اجتماعی مانند تلگرام، اینستاگرام، لاین و وایبر محدود کرده و حتی ممکن است در حد استفاده یا چک‌کردن ایمیل هم استفاده‌ای از اینترنت نداشته باشند. بااین‌حال، در موارد متعدد کاربران از پایان زودهنگام بسته‌های اینترنت‌موبایل خود خبر می‌دهند؛ موضوعی که گرچه از سوی بسیاری از کاربران مطرح می‌شود، اما تاکنون از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و به‌طور خاص سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به‌عنوان بازوی قانون‌گذار موردتوجه قرار نگرفته و در این‌باره اطلاع‌رسانی خاصی هم صورت نگرفته است.

البته در اولین روزهای این هفته وزیر ارتباطات در پاسخ به سؤال ایسنا مبنی بر مشکلات متعدد کاربران اینترنت موبایل درباره استفاده از بسته‌های اینترنتی و به پایان‌رسیدن سریع حجم این بسته‌ها، تصریح کرد: اینترنت‌موبایل در گذشته جان مردم را به لب می‌رساند تا یک صفحه را باز کند، اما اکنون در نقاطی که تحت پوشش ٣G و ٤G قرار دارند، سرعت بالایی وجود دارد و مردم در ارسال فایل‌های خود و انجام امور اینترنتی حس خوبی دارند. حال، ما نمی‌خواهیم بگوییم مردم اشتباه می‌کنند، اما چون در این سرعت فعالیت بیشتری در فضای اینترنت انجام می‌شود، مردم حس می‌کنند بسته‌های آنها زودتر تمام می‌شود.

محمود واعظی، درعین‌حال از طراحی سامانه‌ای برای بررسی لحظه‌ای مصرف پهنای باند مشترکان خبر داده و می‌گوید: گاهی نرم‌افزارهای متعددی که روی گوشی‌های هوشمند نصب شده به‌طور مرتب به‌روز‌رسانی می‌شوند که همین مسئله حجم کاربر را مورد استفاده قرار می‌دهد. او در پاسخ به این سؤال که درنهایت آیا با این تفاسیر می‌توان به‌طور قاطع اعلام کرد اپراتورها در این حوزه تخلفی انجام نمی‌دهند، بیان می‌کند: با شناختی که از این مجموعه دارم، گاهی ممکن است شرکت‌های PAP کوچک تخلفاتی انجام دهند، اما تا امروز «هیچ تخلفی» از اپراتورها ندیده‌ام‌.

به گفته او، اپراتورهای تلفن‌همراه آن‌قدر درآمد بالایی دارند که قطعا درآمدزایی به این شیوه برای آنها عدد چندانی محسوب نشده و از دیدگاه این شرکت‌ها اعتبارشان به‌مراتب مهم‌تر است. او ادامه می‌دهد: برای مثال، اگر یک مشترک یک بسته اینترنت ١٠‌ هزار تومانی را بخرد و اپراتور بخواهد از آن دوهزار تومان استفاده کند، این رقم آن‌قدر ناچیز است که اصلا ارزش اعتبار اپراتور را ندارد. برهمین‌اساس ذهنیت من آن است این نوع درآمدزایی شاید توسط زیرپله‌ها و شرکت‌های کوچکی که تازه می‌خواهند درآمد داشته باشند، صورت می‌گیرد، اما اپراتورهایی که هرکدام از آنها ‌هزاران ‌میلیارد درآمد دارند برای درآمد اندک چنین کاری نمی‌کنند، چراکه کافی است مردم در یکی از شبکه‌های اجتماعی مطلبی دراین‌باره قرار دهند.

صرف‌نظر از اینکه چقدر امکان بروز مشکل در سیستم محاسباتی اپراتورها وجود دارد، موضوع قیمت اینترنت نیز در رضایت مردم از اینترنت‌موبایل نقشی جدی دارد. اکنون رئیس سازمان تنظیم مقررات که معاون وزیر ارتباطات هم هست، بر این نکته تأکید می‌کند که پس از ارائه ٣G و ٤G هزینه‌های دسترسی به اینترنت تا حدود ٣٠ برابر کاهش پیدا کرده است. از سوی دیگر، در برخی گفت‌وگوها حتی این‌گونه بیان می‌شود اینترنت ایران از ارزان‌ترین‌های دنیاست. بااین‌حال، نکته جالب اینکه مدتی پس از طرح این موضوع، نصرالله جهانگرد، که اتفاقا او هم معاون وزیر ارتباطات است، تأکید می‌کند آنچه درباره ارزان‌بودن اینترنت در ایران مطرح می‌شود، به اینترنت همراه ارتباطی ندارد و همچنان استفاده آزاد از اینترنت موبایل به‌گونه‌ای است که دانلود یک فیلم به این شیوه،‌ گران تمام می‌شود. با تمام این تفاسیر‌ گران یا ارزان، بخش قابل‌توجهی از جمعیت کشور از سر ناچاری با قیمت اینترنت‌موبایل و بسته‌های آن کنار آمده‌ و در سبد هزینه‌های خود رقمی را هم به هزینه‌های این بخش اختصاص داده‌اند. طبق آمارهای ارائه‌شده از سوی پایگاه اینترنتی ایندکس از نظر سرعت دانلود، اینترنت‌موبایل ایران در میان ١١٤ کشور جهان، رتبه ٩٨ را به خود اختصاص داده است و فقط ١٥ پله تا آخرین رتبه فاصله دارد. به‌گونه‌ای که حتی کشورهایی مانند مصر، بوسنی، اندونزی و فلسطین جایگاهی بالاتر از ایران دارند. بااین‌حال، وقتی در گفت‌وگو با ایسنا، از مدیرعامل اپراتور سوم درباره اتمام زودهنگام بسته‌های اینترنت سؤال می‌شود، مجید صدری سرعت بالا را دلیل این موضوع دانسته و می‌گوید: «درحال‌حاضر هیچ مشکلی در شیوه محاسبه و مصرف بسته‌ها وجود ندارد و اگر هم مصرفی انجام می‌شود، به‌دلیل سرعت بالا و کیفیت اینترنت است که حجم بسته‌ها به پایان می‌رسد!»

رقم اینترنت در ایران رقمی است که نسبت به درآمد خانوار، رقم کمی نیست؛ زیرا برای مثال اگر یک خانواده چهارنفره بخواهند از اینترنت همراه استفاده کنند، در بهترین شرایط اگر در طول ماه فقط یک‌بار یک بسته ماهانه با قیمتی حدود ١٢‌هزارو ٥٠٠ تومان را فعال کنند در پایان ماه هزینه‌ای معادل ٥٠‌ هزار تومان صرف اتصال این خانواده شده است. حال در نظر بگیرید اگر قرار باشد بسته‌های اعضای خانواده زودتر از یک ماه به پایان برسد، آنها مجبور به خرید حجم اضافی یا فعال‌کردن بسته جدید هستند. بنابراین پرواضح است در چنین شرایطی این هزینه‌ها به‌مراتب بیشتر خواهد شد. اگرچه مدیران اپراتورها اغلب چنین موضوعی را گردن نگرفته و از شیوه‌های دقیق محاسباتی خود خبر می‌دهند، اما در سوی دیگر ماجرا کاربرانی قرار دارند که از این آشفته‌بازار به تنگ آمده و از اینکه بسته‌های یک‌ماهه آنها گاه در کمتر از یک هفته به پایان می‌رسد، گلایه‌مند هستند. ممکن است این‌گونه بیان شود شاید نرم‌افزارهای نصب‌شده روی گوشی به‌روز شده یا حجم استفاده او بالا باشد. ازاین‌رو، مشترکان می‌توانند از طریق تلفن‌همراه هوشمند خود میزان استفاده را بررسی کنند، اما در موارد متعدد مشترکان اینترنت‌موبایل به این نکته تأکید دارند که اتمام زودهنگام بسته‌های اینترنت در شرایطی روی می‌دهد که مصرف آنها نسبت به ماه‌های قبل هیچ فرقی نکرده، اما بسته‌ای که پیش‌تر به مدت یک ماه از آن استفاده کرده‌اند، اکنون در مدت‌زمانی به‌مراتب کوتاه‌تر به پایان می‌رسد. حتی برخی مشترکان این‌گونه اعلام می‌کنند در شیوه آزاد هم پس از اینکه سیم‌کارت خود را شارژ می‌کنند، فقط با چند بار دانلودکردن پیام‌های نرم‌افزاری مثل تلگرام، تمام حجم آنها به پایان می‌رسد. گاه هم پیامک پایان حجم بسته که از سوی اپراتور ارسال می‌شود، به دست مشترک نرسیده و مشترک بدون اطلاع از محاسبه آزاد اینترنت، ظرف مدت کوتاهی علاوه بر حجم بسته، شارژ اعتباری‌اش هم به پایان می‌رسد. در چنین شرایطی حتی اگر نحوه مصرف مشترکان هم دچار مشکل باشد، لازم است نهادی مانند وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، به‌ویژه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، اطلاع‌رسانی کافی را انجام داده و حداقل مردم را با شیوه محاسبه ارقام اپراتورها آشنا کنند. البته همان‌طور که اشاره شد، تاکنون از سوی وزارت ارتباطات و سازمان رگولاتوری هیچ توضیحی در این‌باره داده نشده و در اکثر موارد رسیدگی به این موضوع به شکایت مردم ارتباط یافته و این‌گونه بیان شده اگر از طریق سامانه ١٩٥ -که مخصوص پیگیری شکایات مردمی است - فردی مشکل خود را اعلام کند، مسئله به‌سرعت در دست اقدام و بررسی قرار خواهد گرفت.