اعتراض به تخریب نخستین مهدیه کشور!
جمعی از فعالان فرهنگی مشهد با تجمع در برابر بنای مهدیه حاجی عابدزاده خواستار توقف روند تخریب این بنا شدند.
تخریب بنای نخستین مهدیه کشور درحالی پنجشنبه گذشته از سوی متولیان آغاز شد که پرونده این بنا برای ثبت در آثار ملی کشور مراحل اداری خود را طی میکند. رضا سلیمان نوری، فعال فرهنگی و خراسان پژوه حاضر در این جمع گفت: از چندی پیش زمزمههایی مبنیبر امکان تخریب این بنای تاریخی در سطح شهر مشهد و در بین اهالی فرهنگ این سامان شنیده میشد اما باتوجه به قرار گرفتن در آستانه سال 2017 میلادی که مشهد پایتخت فرهنگی جهان اسلام خواهد بود، هیچکس تصور نمیکرد این بنا از سوی مجموعهای که تلاش برای گسترش اسلام و تشیع راستین دارد، تخریب شود. او ادامه داد: با این وجود جمعی از فعالان فرهنگی مشهد با ایجاد کمپین «نه به تخریب نخستین مهدیه ایران» تلاش کردند تا بهنحوی این شایعات را مدیریت کرده و اذهان را نسبت به جامعه المصطفی بهعنوان تشکلی که درحال حاضر مدیریت مهدیه و سایر بناهای باقیمانده از مرحوم عابدزاده را در اختیار دارد، پاک کنند ولی این اقدام بهظاهر از سوی مدیران مجموعه فوق دخالت در امور داخلی محسوب شده و در میان بهت و ناباوری اهالی فرهنگ خراسان تیشه تخریب را برجان این بنای تاریخی وارد کردند.
سلیمان نوری افزود: بنای مهدیه حاجی عابدزاده حداقل در دوران معاصر پس از حرم مطهر شاهد برگزاری پرشکوهترین جشنهای مذهبی در مشهد بوده است، نابودی کامل این مکان به هر دلیل و بهانهای ضربهای جبرانناپذیر به هویت دینی مشهد خواهد زد. این حرکت باتوجه به قرار داشتن در آستانه سال 2017 یعنی سال پایتخت فرهنگی شدن مشهد در جهان اسلام را میتوان حرکتی خلاف منافع ملی ایران اسلامی تفسیر کرد. سلیمان نوری عنوان کرد: بنای مذهبی مهدیه نخستین مهدیه کشور است و باتوجه به آغاز تخریب این بنا، باید نهادهای متولی فرهنگی وارد عمل شده و نسبت به حفظ این بخش بزرگ از هویت تاریخی فرهنگی مشهد اقدام کنند. مسعود نبی دوست دیگر فعال فرهنگی دراینباره گفت: هرچند تاریخ دقیق ساخت مهدیه مشخص نیست اما بهطور قطع تاریخ ساخت آن به قبل از سال 1325خورشیدی باز میگردد زیرا در آن سال مراسمهای مختلف مذهبی با نام مهدیه در آن برپا شده است. او یادآور شد: بنای مذهبی مهدیه نهتنها نخستین مهدیه کشور بلکه نخستین بنا از مجموعه بناهای 12گانهای است که از سوی مرحوم عابدزاده یا با سرمایه شخصی یا با کمک خیرین برای ترویج دین اسلام ساخته شده است. نبیدوست گفت: فعالان شرکت کننده در این حرکت ضمن اعتراض به این عمل از یک سو خواستار ثبت ملی بنای مهدیه عابدزاده بهعنوان نخستین مهدیه کشور بوده و از سوی دیگر میخواهند تا شاگردان سابق این مجموعه که بسیاری از آنان دارای مقامات برجسته کشوری هستند، به احیای آن همت گماشته و بار دیگر آن را به یکی از قطبهای فرهنگی، مذهبی مشهد تبدیل کنند.
بیانیه نه به تخریب اولین مهدیه کشور در همین حال جمعی از فعلان فرهنگی مشهد با ایجاد پویش مردمی خواستار جلوگیری از وقوع این اقدامات در مشهد شدند. در بیانیه موجودیت این گروه آمده است:«در زمانی که مشهد مقدس اندک راهی تا پوشیدن جامه «پایتخت فرهنگی جهان اسلام» فاصله دارد و هر دم از زبان مسئولان و صاحبنظران سخنی درباره لزوم تقویت هویت شهری شنیده میشود، تعجبآور و اسفبار است که هر از چندی خبر تخریب یا زمینهچینی تخریب بنایی هویتی از گوشهوکنار شهر به گوش میرسد. اسفبارتر اینکه پس از تخریب بخش اعظمی از هویت تاریخی این شهر در طرحهای ریز و درشت سالهای اخیر، حال گویا نهادهای متولی حوزه فرهنگ که هویتسازی را از آنها متوقعیم، کمر به از بین بردن هویت دینی این شهر بسته و در راه نوسازی بیبرنامه برای آن گام برمیدارند. در میان بهت و افسوس فراوان، اخیرا انتشار خبر زمینهچینی یکی از موسسات دینی برای تخریب مهدیه مرحوم علیاصغر عابدزاده موجبات نگرانی بسیاری از دوستداران تاریخ مشهد و علاقهمندان به آن مرحوم را فراهم آورده و بیم آن میرود که این محل نیز مانند بسیاری از اماکن هویتبخش مشهد مقدس قربانی بیبرنامگی، بیتوجهی و کجسلیقگی مسئولان شود. لذا معتقدیم که در این زمینه ارزیابی صحیح و دقیقی از سوی آن نهاد صورت نگرفته و تخریب این بنا ضربهای جبرانناپذیر بر هویت دینی این شهر مقدس است. امیدواریم این یادآوری زمینهای را فراهم کند تا مهدیه، مزار و منزل مسکونی مرحوم عابدزاده از بیم تخریب رهیده و نام نیک این خیر بزرگ همواره زیبنده این شهر باقی بماند. در پایان ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که مهدیه این مرحوم بهعنوان اولین مهدیه کشور، الگوی مهدیههای متعدد شهرهای دیگر و منشا بسیاری از حرکتهای اثرگذار مهدوی بوده و از این نظر میتوان آن را سزاوار ثبت در فهرست آثار ملی دانست.
ساختمان فعلی تخریب و زیر و رو میشود در همین حال معاون اداری و مالی جامعهالمصطفی العالمیه با تایید آغاز تخریب این بنا گفت: براساس واگذاری این ملک از سوی ورثه مرحوم عابدزاده به جامعة المصطفی، بناست مهدیه مشهد تخریب و زیر و رو شود و بنای جدیدی ساخته شود. عبدا... دهقانی افزود: اسم مهدیه بر این مکان باقی خواهد ماند و علاوهبر حفظ آرامگاه مرحوم عابدزاده، حسینیه بزرگی نیز در ساختمان جدید احداث میشود. وی ادامه داد: تاکنون جلسات متعددی برای اجرای این طرح برگزار شده است و شهرداری و استانداری نیز در جریان تخریب مهدیه و ساخت بنای جدید در این مکان هستند اما تا به امروز پیشنهادی برای حفظ بنای قدیمی مهدیه ارائه نشده است. معاون اداری و مالی جامعه المصطفی العالمیه در پایان گفت:هدف مرحوم عابدزاده نشر تعالیم اسلام بوده و ما نیز همین هدف را در ساخت بنای جدید دنبال میکنیم. بنای فعلی مهدیه چند اتاق قدیمی دارد که از آن بهره برداری خاصی نمیشود. نگهداشتن 4 اتاق خشتی و گلی که جایگاهی ندارد.