بازپسگیری ماهواره بلوکهشده!
رئیس سازمان فضایی ایران از مذاکره با ایتالیا برای بازپسگیری ماهواره ایرانی مصباح که در این کشور بلوکه شده است، خبر میدهد.
ماهواره مصباح اولین پروژه ایران برای ساخت ماهواره پس از انقلاب بود. این پروژه پس از توقفی ۱۸ساله در برنامه فضایی ایران که در سال ۱۳۵۶ با ماهواره زهره آغاز و پس از انقلاب متوقف شده بود، در سال ۱۳۷۵ توسط سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران (وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) آغاز شد. وزارت ارتباطات و یک شرکت ایتالیایی در ۱۳۷۷ در این پروژه مشارکت کردند. موافقتنامه ساخت ماهواره مصباح در سال ۱۳۷۶ میان وزارتخانههای علوم و ارتباطات به امضا رسید و ساخت نمونه آزمایشگاهی این ماهواره در سالهای ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۰ با همکاری سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران و مرکز تحقیقات مخابرات انجام شد.
ساخت مدل مهندسی و فضایی ماهواره مصباح نیز با همکاری یک شرکت ایتالیایی توسط نیروهای متخصص داخلی انجام شده است. درنهایت ماهواره مصباح در ۱۲ مرداد ۱۳۸۴ در مراسمی با حضور سیداحمد معتمدی، وزیر ارتباطات وقت، رونمایی و اعلام شد در تابستان به فضا فرستاده خواهد شد. اما ماهواره مصباح نیز مانند ماهواره زهره هنوز به فضا پرتاب نشده و سرنوشت مبهمی دارد و با آنکه بیش از ١٤ سال از طراحی و ساخت مدل زمینی آن میگذرد، هنوز مشخص نیست چه زمانی به فضا پرتاپ میشود. در آن زمان هزینه راهاندازی ماهواره مصباح ۱۰ میلیارد تومان اعلام شد. حال محسن بهرامی در نشست خبریای که همزمان با آغاز هفته جهانی فضا برگزار شد، میگوید: به علت تحریمها، ماهواره ایرانی مصباح از سه سال گذشته تاکنون در مصادره ایتالیا قرار دارد که در حال مذاکره برای بازپسگیری این ماهواره هستیم. به گفته او، قرار بود ماهواره مصباح ابتدا توسط روسها و سپس توسط هندیها به فضا پرتاب شود، اما به دلیل شرایط تحریم این اتفاق نیفتاد، اما در صورت بازپسگیری این ماهواره و آمادهشدن نهایی، برای پرتاب آن مذاکرات خود را به صورت مجدد با کشورهایی که امکان پرتاب ماهواره را دارند مانند روسیه و هند، پی خواهیم گرفت. او همچنین درباره آخرین وضعیت پرتاب ماهواره در کشور در پروژههای در دست اجرای سازمان فضایی ایران به این موضوع میپردازد امسال پرتاب ماهواره را در دستور کار قرار نداشته و نمیتوان تاریخ دقیقی برای پرتاب ماهواره در سال جاری ارائه کرد. او ادامه میدهد: پرتاب ماهواره نیازمند بازه زمانی است و خیلی منظم نیست، چراکه باید علاوهبر ماهواره، عوامل دیگری مانند پرتابگر نیز مشخص شود و به همین دلیل نمیتوان برنامه دقیقی برای آن اعلام کرد. بازطراحی پروژه اعزام انسان به فضا رئیس سازمان فضایی ایران بر این عقیده است ایران توان پرتاب و طراحی ماهواره را دارد و در میان کشورهایی است که دانش این فناوری را به دست آوردهاند، از اینرو یکی از پروژههای مهم در دستور کار، پروژه اعزام انسان به فضاست، اما باید این پروژه بازطراحی شود. او میگوید: منابع نامحدود است و باید هدفگذاریهای این پروژه با منابع همخوانی داشته باشد. برایناساس، با کمک شورای راهبری طرحی را برای بازطراحی پروژه اعزام انسان به فضا آماده میکنیم که در شورایعالی فضایی مطرح شود و پس از آن شورایعالی فضایی درباره این طرح تصمیم نهایی را خواهد گرفت. مذاکره با فرانسویها برای ماهواره ملی بهرامی درادامه به آخرین وضعیت ماهواره ملی اشاره کرده و میگوید: برای ماهواره ملی دو مسیر پیشرو را طی میکنیم، برای کوتاهمدت در حال مذاکره، برای تأمین امکانات و نیازهایمان در ماهواره ملی هستیم و در بخش دیگر، توسعه فناوری را به موازات آن پیگیری خواهیم کرد. او ادامه میدهد: نمیتوان زمان قطعی برای این پروژه اعلام کرد؛ ماهیت پروژههای فضایی بهنحوی است که نمیتوان زمان قطعی برای آن داد. او میافزاید: طبق اعلام قبلی، مذاکره با هیأت فرانسوی برای همکاری در این پروژه آغاز شده است، اما از شروع تا اتمام یک پروسه در مذاکرات زمان بسیاری نیاز است و مذاکره یکشبه به نتیجه نمیرسد. به گفته او، بیش از ۳۰۰ ساعت جلسه گذاشته و رفتوآمدهایی داشتیم، اما هنوز به جمعبندی کاملی در این زمینه نرسیدهایم حتی ممکن است برای مذاکرات بیشتر، هیأت ایران راهی فرانسه شود، اما آنچه مسلم است، این است از زمان عقد قرارداد برای طراحی و ساخت ماهواره بیش از دو سال طول میکشد که ماهواره آماده پرتاب شود. او همچنین درادامه به وضعیت پایگاه پرتاب ماهوارهای چابهار میپردازد و میگوید: این پروژه هنوز نهتنها ساخته نشده که طراحی نیز نشده است. تنها چیزی که برای این پروژه فعلا انجام شده است، مربوط به شناسایی و جانمایی زمین است و این پروژه بیش از ۲۰ سال زمان میبرد و نمیتوان بهسرعت درباره آن خبری اعلام کرد.
