تجارت خارجی باز هم آب رفت

بر اساس اعلام گمرک جمهوری اسلامی ایران، در این مدت به میزان 16هزار و 939 میلیون دلار کالا از کشور صادر شده است. دستیابی به این میزان صادرات از ابتدای سال جاری تا پایان مرداد ماه در حالی است که آمار صادرات 5 ماهه نخست سال گذشته از ارزش 20هزار و 115 میلیون دلاری صادرات خبر می‌دهد. همچنین در مدت 5 ماهه نخست سال جاری به میزان 16هزار و 911 میلیون دلار کالا به کشور وارد شده است. این در حالی است که ارزش کالاهای وارداتی در مدت مشابه سال گذشته 20 هزار و 970میلیون دلار بوده است. هر چند ممکن است کاهش 20 درصدی ارزش واردات در 5 ماهه نخست سال جاری ذهنیت‌های مثبتی را در عموم جامعه در خصوص کاهش میزان واردات ایجاد کند، اما این کاهش ارزش کالاهای وارداتی را می‌توان دلیلی بر کاهش میزان تولید نیز دانست. چراکه بخش مهمی از کالاهای وارداتی شامل اقلام واسطه‌یی و سرمایه‌یی است که در تولید به کار می‌رود. از این‌رو به تعبیر دیگر می‌توان گفت رکود حاکم بر تولید، بر تجارت خارجی کشور نیز سایه افکنده است و علائم آن را می‌توان از کاهش ارزش صادرات و واردات دریافت. هرچند انتظار می‌رفت با مشخص شدن نتیجه مذاکرات هسته‌یی شاهد رونق یافتن مبادلات تجاری باشیم اما گویا «برجام» اثر کوتاه مدتی بر تجارت خارجی کشور نخواهد گذاشت. با این حال، تعلل تجار برای صادرات و واردات را می‌توان یکی از پیامدهای مذاکرات هسته‌یی دانست که تا مشخص شدن وضعیت لغو تحریم‌ها و عمل کردن هر یک از طرفین مذاکره‌کننده به تعهدات ذکر شده، ادامه خواهد یافت. افزایش ارزش صادرات کالاهای غیرنفتی میزان صادرات قطعی کالاهای غیر نفتی، بدون احتساب میعانات گازی طی پنج ماهه نخست سال جاری، به مقدار 30.661هزار تن و به ارزش 12.165میلیون یورو (معادل 13.377میلیون دلار) بوده است که نسبت به سال قبل، از نظر وزن 2.51 درصد کاهش و از نظر ارزش 3.22 درصد افزایش داشته است. همچنین سهم محصولات پتروشیمی از کل ارزش صادرات غیر نفتی (بدون احتساب میعانات گازی)، 42.97 درصد بوده است. صادرات قطعی با احتساب میعانات گازی طی پنج ماهه نخست سال 1394، شاهد کاهش 7.32 درصدی در وزن و کاهش 15.79درصدی در ارزش دلاری بوده است. اقلام عمده صادراتی در 5 ماهه نخست امسال اقلام عمده صادرات در مدت مورد بررسی، «گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی‌شکل مایع‌شده» به ارزش 859 میلیون دلار و سهم ارزشی 6.42 درصد، «پروپان مایع شده» به ارزش 636میلیون دلار و سهم ارزشی 4.75 درصد و «قیر نفت» به ارزش 561 میلیون دلار و سهم ارزشی 4.19 درصد است. بر این اساس، صادرات قطعی با احتساب میعانات گازی با کاهش 7.32 درصدی در وزن و کاهش 15.79 درصدی در ارزش دلاری مواجه شده است. مهم‌ترین مقاصد صادراتی ایران بخش عمده صادرات کشور طی پنج ماهه نخست سال 1394، به کشورهای چین، عراق، امارات متحده عربی، هند و افغانستان صورت گرفته است. همچنین متوسط قیمت هر تن کالای صادراتی 436دلار بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش 5.83 درصدی در ارزش دلاری داشته است. ارزش کالاهای صادراتی ایران به چین در مدت 5 ماهه نخست سال جاری 3هزار و 57میلیون دلار بوده است که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از لحاظ ارزش دلاری با افت 23 درصدی مواجه شده است. همچنین میزان صادرات ایران به عراق طی مدت یادشده 2هزار و 464میلیون دلار بوده که این رقم در مقایسه با مدت 5 ماهه نخست سال گذشته از لحاظ ارزشی 19درصد افزایش نشان می‌دهد. در همین حال میزان صادرات ایران به امارات متحده عربی، هند و افغانستان به ترتیب 58درصد، 25 درصد و 18 درصد افزایش را نشان می‌دهد. کاهش 20 درصدی ارزش واردات واردات کشور، طی پنج ماهه نخست سال 1394، به میزان 13.858هزار تن، به ارزش 15.275میلیون یورو (معادل 16.911میلیون دلار) بوده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن، از نظر وزن 15.98 درصد کاهش و از نظر ارزش 19.36 درصد کاهش داشته است. در حوزه واردات کشورهای عمده طرف معامله از لحاظ ارزش طی پنج ماهه نخست سال 1394، عبارتند از چین، امارات متحده عربی، جمهوری کره، ترکیه و هند. مقایسه ارزش کالاهایی که در 5 ماهه نخست سال جاری از چین به کشور وارد شده است، کاهش 9 درصدی ارزش کالاهای وارداتی را نشان می‌دهد. همچنین ارزش کالاهای وارداتی از امارات متحده عربی در 5 ماهه نخست سال جاری کاهش 29 درصدی را نشان می‌دهد. همچنین ارزش کالاهایی که در 5 ماهه نخست سال جاری از کره، ترکیه و هند به کشور وارد شده‌اند، به ترتیب 1/41 درصد، 11/53 درصد و 40/96درصد کاهش را نشان می‌دهد. همچنین متوسط قیمت هر تن کالای وارداتی در 5 ماهه نخست سال جاری 1.220 دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش 4.01 درصدی در ارزش دلاری داشته است. عمده‌ترین اقلام وارداتی اقلام عمده وارداتی کشور طی پنج ماهه نخست سال جاری، شامل «ذرت دامی» به ارزش 528 میلیون دلار و سهم ارزش 3.12 درصد، «برنج» به ارزش 354میلیون دلار و سهم ارزشی 2.09 درصد، «کنجاله سویا» به ارزش 338 میلیون دلار و سهم ارزشی 2 درصد، «لوبیای سویا» به ارزش 327میلیون دلار و سهم ارزشی 1.94 درصد و «سایر دانه گندم جز گندم دامی» به ارزش 291میلیون دلار و سهم ارزشی 1.72 درصد است. کسری 3میلیون یورویی در تراز بازرگانی خارجی نتایج حاصل از آمار مقدماتی گمرک جمهوری اسلامی ایران، ارزش صادرات قطعی کالاهای غیرنفتی بدون احتساب میعانات گازی، طی پنج ماهه نخست سال 1394، رقم 12.165میلیون یورو (معادل 13.377میلیون دلار) و ارزش کل واردات نیز در این مدت، نزدیک به 15.275میلیون یورو (معادل 16.911میلیون دلار) است که با مقایسه این ارقام، تراز بازرگانی خارجی کشور بدون احتساب صادرات نفت خام و سایر موارد مندرج در توضیح کالاهای غیرنفتی، طی پنج ماهه نخست سال جاری با کسری 3.110میلیون یورو (معادل کسری 3.534میلیون دلار) مواجه شده است. آمار 5 ماهه گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد در این مدت عراق بیشترین تراز تجاری مثبت را در این مدت داشته است. در مدت یادشده ارزش کالاهای صادراتی به مقصد عراق 2هزارو464میلیون دلار و ارزش واردات از این کشور 26میلیون دلار بوده است. پس از عراق، افغانستان بیشترین تراز تجاری مثبت را در 5ماهه نخست سال جاری نشان می‌دهد. ارزش صادرات به این کشور در مدت یادشده هزارمیلیون دلار و ارزش واردات از این کشور 5میلیون دلار بوده است. در 5ماهه نخست سال جاری، ارزش واردات 55.83درصد از ارزش کل مبادلات خارجی کشور را به خود اختصاص داده است. این نسبت در مدت مشابه سال قبل 61.8درصد بوده است. در 5ماهه نخست سال جاری، تراز بازرگانی خارجی کشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با 74 کشور دنیا، منفی و با 78 کشور دیگر مثبت بوده است. طی 5ماهه نخست سال جاری، متوسط قیمت یک تن کالای صادراتی، مبلغ 397یورو (معادل 436دلار) و متوسط قیمت یک تن کالای وارداتی 1.102یورو (معادل 1.220دلار) بوده است که به این ترتیب، رابطه مبادله بازرگانی خارجی ایران، رقم 0.36 خواهد بود. همچنین متوسط قیمت یک تن کالای صادراتی (دلار) نسبت به مدت مشابه سال قبل، با 5.83درصد افزایش و متوسط قیمت یک تن کالای وارداتی (دلار) با 4.01درصد کاهش در ارزش دلاری، مواجه شده است.

برای مشاهده جدول در سایز بزرگتر اینجا کلیک کنید

برای مشاهده جدول در سایز بزرگتر اینجا کلیک کنید