افزایش ورشکستگی شرکت‌ها در ایران

طبق این گزارش سنگاپور، هنگ‌کنگ و نیوزیلند برترین کشورهای جهان از لحاظ شاخص فضای کسب و کار هستند و در منطقه خاورمیانه نیز کشورهای عربستان، امارات و قطر از جایگاه برتری نسبت به دیگر کشورها برخوردارند. طبق جدیدترین گزارش بانک جهانی از فضای کسب و کار سال 2013، جایگاه ایران در رده‌بندی جهانی فضای کسب و کار با یک پله افت در میان 185 کشور جهان به رتبه 145 رسیده است. در سال 2012 ایران با چهار پله سقوط نسبت به گزارش 2011 در میان 183 کشور رتبه 144 را به دست آورده بود. فضای کلی کسب و کار برآیندی از 10 شاخص شامل؛ آغاز کسب‌و کار، کسب مجوز، استخدام نیروی کار، ثبت دارایی‌ها، کسب اعتبارات، حمایت از سرمایه‌گذاری، مالیات، تجارت‌مرزی، اجرای قراردادها و ورشکستگی شرکت‌ها است. ارزیابی این شاخص‌ها به نوعی بیانگر شرایط کشور برای انجام فعالیت‌های اقتصادی و تجاری است. شروع فعالیت اقتصادی در ایران سخت‌تر شد گزارش بانک جهانی نشان می‌دهد که آغاز کسب و کار در ایران نسبت به سال گذشته سخت‌تر شده است؛ چرا که این شاخص در فاصله یک سال حدود 34 رتبه تنزل یافته است. سال گذشته ایران از لحاظ شاخص آغاز کسب و کار در رتبه 53 جهانی قرار داشت که این رتبه در آخرین گزارش بانک جهانی به 87 رسیده است. بانک جهانی علت سخت‌تر شدن آغاز کسب و کار در ایران را ملزم کردن متقاضیان ثبت شرکت‌ها به تهیه گواهی عدم سوءپیشینه قضایی عنوان کرده است. شاخص آغازکسب و کار بر پایه چهار فاکتور؛ تعداد رویه‌های قانونی لازم برای آغازکسب وکار، زمان لازم برای آغاز و راه‌اندازی یک کار، هزینه متوسط آغاز یک کار و حداقل سرمایه لازم برای آغاز یک کار محاسبه می‌شود. بر اساس این گزارش، زمان لازم برای آغاز و راه‌اندازی یک کار از 8 روز به 13 روز افزایش یافته است. هزینه راه‌اندازی کسب وکار در سال گذشته معادل 8/3 درصد درآمد سرانه بوده که این رقم در سال جاری به 3/3 درصد کاهش یافته است. به علاوه حداقل سرمایه لازم برای راه‌اندازی کسب وکار در سال گذشته معادل 7/0 درصد درآمد سرانه بوده که این رقم در سال جاری به 5/0 درصد کاهش یافته است. تعداد رویه‌های قانونی لازم برای آغاز کسب و کار در گزارش امسال 7 رویه اعلام شده است. اما رتبه ایران در دریافت مجوز ساخت‌وساز به عنوان یکی دیگر از شاخص‌های مورد ارزیابی، از 164 جهانی در سال گذشته به 166 رسیده است. تعداد رویه‌های قانونی لازم برای کسب مجوزهای ساختمانی 16 عدد بوده که نسبت به سال گذشته تغییری نکرده، مدت زمان اخذ مجوزهای ساختمانی نیز 320 روز بوده که نسبت به سال قبل تغییر نکرده است. میزان هزینه لازم در این زمینه از 6/355 درصد درآمد سرانه به 3/262 درصد کاهش پیدا کرده است. وام گرفتن آسان‌تر و حمایت از سرمایه‌گذاران بیشتر جایگاه ایران از لحاظ ثبت دارایی با دو پله افت نسبت به سال قبل به 165 رسیده است، این رتبه در سال گذشته برابر با 163 بود. طی سال گذشته ثبت دارایی‌ها در ایران بیش از 36 روز زمان می‌برد که این رقم طی سال جاری نیز همین رقم بود. هزینه ثبت دارایی‌ها در ایران نیز معادل 5/10 درصد ارزش دارایی بوده که نسبت به سال گذشته تغییری نداشته است. دریافت وام شاخص دیگری است که برای ارزیابی کلی از فضای کسب و کار یک کشور مورد توجه قرار می‌گیرد. رتبه جهانی ایران از نظر دریافت وام در سال گذشته 98 بود که این رتبه در آخرین گزارش بانک مرکزی با بهبودی قابل ملاحظه به جایگاه 83 ارتقا یافته است. این گزارش بیانگر آن است که رتبه ایران از نظر حمایت از سرمایه‌گذاران در سطح بین‌المللی 16 پله بهبود یافته است. کشور ما در سال گذشته رتبه 166 جهانی در حمایت از سرمایه‌گذاران را داشت که این جایگاه در سال جاری به 150 رسیده است. افت رتبه ایران از لحاظ پرداخت مالیات‌ها، شاخص دیگری است که طبق گزارش بانک جهانی اعلام شده است. براین اساس رتبه ایران از نظر پرداخت مالیات‌ها از 126 در سال گذشته به 129 تنزل یافته است. نرخ کلی مالیات در ایران در سطح 1/44 درصد سود برآورد شده است. این رقم در سال گذشته نیز 1/44 درصد اعلام شده بود. کاهش رتبه جهانی ایران در سهولت تجارت سهولت در انجام تجارت، یکی دیگر از شاخص‌هایی است که بانک جهانی برای ارزیابی فضای کسب و کار آن را مورد بررسی قرار می‌دهد. طبق این گزارش، رتبه جهانی ایران از نظر کیفیت تجارت کالا 5 پله نزول داشته و از 138 در سال گذشته به 143 رسیده است. این در حالی است که زمان صادرات و واردات کالا و مدارک معتبر مورد نیاز برای تجارت نسبت به سال گذشته تغییری نداشته است؛ اما هزینه صادرات در مرزهای ایران برای هرکانتینر افزایش یافته و از 1275 دلار در سال گذشته به 1470 دلار در گزارش امسال رسیده است. هزینه واردات کالا به ایران نیز از 1885 دلار به 2100 دلار افزایش یافته است. برمبنای این امر، نوسانات نرخ ارز و رشد قیمت دلار در حدود یک سال قبل منجر به افزایش هزینه تجارت برای ما شده است.اما در خلال یک سال اخیر رتبه ایران از جهت اجرای قراردادهای تجاری با سه پله کاهش به 53 رسیده است. ورشکستگی شرکت‌ها یکی دیگر از موارد مورد ارزیابی در گزارش بانک جهانی است که برمبنای آن رتبه ایران در زمینه ورشکستگی و پایان یافتن یک فعالیت تجاری افزایش داشته و از 118 به 126 رسیده است. در عین حال زمان مربوط به تعطیلی یک کارگاه اقتصادی در ایران بدون تغییر نسبت به سال گذشته در سطح 5/4 سال باقی مانده است. نرخ احیاء و تجدید حیات اقتصادی نیز بدون تغییر در سطح1/23 درصد باقی مانده است. ایران از نظر شاخص دریافت انرژی برق توسط شرکت‌ها نیز رتبه 163 را به خود اختصاص داده است. رتبه 13 ایران در منطقه خاورمیانه ایران همچون سال گذشته، در میان 15 کشور منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، همچنان رتبه 13 را در اختیار دارد. عربستان با در اختیار داشتن رتبه 22 جهانی، امارات رتبه 26، قطر رتبه 40، بحرین رتبه 42 و عمان با در اختیار داشتن رتبه 47 جهانی، پنج کشور برتر خاورمیانه از لحاظ شاخص فضای کسب‌و‌کار هستند. پس از این کشورها نیز به ترتیب؛ کویت، اردن، مصر، لبنان، یمن، سودان، سوریه، ایران، الجزایر و عراق قرار گرفته‌اند. در این میان رتبه جهانی عراق که پایین‌تر از همه کشورهای خاورمیانه قرار گرفته است برابر با 165 است.