توطئه روسی؛ هدف: نفت ایران

ایران، هند و روسیه، سه ضلعی از جنس نفت را چنان تبدیل به «مثلث روابط غیرشفاف» کرده‌اند که رمزگشایی از آنچه بین این سه کشور در دنیای نفت می‌گذرد به مبهم‌ترین موضوع مورد بررسی تحلیلگران تبدیل شده است. به گزارش اقتصاد انلاین به نقل از عصرنفت، گویی بازی و سناریوی جدیدی در بازار نفتی آسیا در حال شکل‌گیری است؛ هندی‌ها از توافق هسته‌ای حمایت نمی‌کنند و از توافق هراس دارند. آنها طی چند سال گذشته به خوبی جولان دادند و تا توانستند از وضعیت ایران سود کردند، اس. سی رالهان رئیس فدراسیون سازمان‌های صادراتی هند (FIEO) به رویترز گفت: «‌برچیده‌شدن تحریم‌های غربی بر ضد ایران برای دهلی نو تأثیرات معکوس به همراه خواهد داشت و این تأثیر به ویژه بر کالاها و اقلام غیر‌کشاورزی محسوس‌تر خواهد بود.»‌ بی. وی مهتا مدیر اجرایی انجمن مواد حلال در هند نیز در این باره می‌گوید: «ایران به تدریج به سمت دیگر شرکت‌های تأمین کننده مواد مانند کشورهای امریکای جنوبی متمایل خواهد شد. این شرکت‌ها به قیمت‌هایی پایین‌تر از شرکت‌های هندی اقلام مورد نیاز را در اختیار ایران قرار خواهند داد.»‌ اما جالب‌تر از همه این موارد درخواست نفتی هندی‌ها از ایران است؛ شرکت‌های پالایشگاهی در هند که چهارمین مصرف کننده بزرگ نفت جهان و اصلی‌ترین مشتری نفت ایران پس از چین به شمار می‌روند، از تهران می‌خواهند به منظور افزایش واردات نفت از ایران شرایط معاملات فروش نفت خام را به هند تسهیل کنند. میزان واردات نفت هند از ایران در طول ماه‌های ژانویه تا ژوئن حدود ۲۳ درصد کاهش یافته است. این تخفیف قطعاً با بهبود فضای بین‌المللی رد خواهد شد اما دو خبر منتشر شده طی روزهای گذشته سناریوی جدیدی را پیش روی ایرانی‌ها قرار داده است. خبر نخست آنکه روسیه به ایران پیشنهاد داده است بخشی از ۵۰۰ هزار بشکه نفت خامی که قرار بود در روز تهاتر شود به هند ارسال و در قبال آن کالاهای اساسی صادر شود. خبر دوم اینکه شرکت روسنفت که قرار است تهاتر نفت و کالا زیر نظر یکی از شرکت‌های تابعه‌اش اجرایی شود ۴۹ درصد از سهام شرکت اسار هند- یکی از مشتریان اصلی نفت ایران - را خریداری کرد. این شرکت با امضای یک قرارداد اولیه برای خرید ۴۹ درصد از سهام شرکت نفت اسار هند گامی مهم در جهت توسعه فعالیت‌های جهانی خود برداشت. اسار دومین شرکت بزرگ پالایشگاهی بخش خصوصی هند است. روسنفت قبلاً اعلام کرده بود قصد دارد بخشی از سهام این شرکت هندی را خریداری کند. سخنگوی این شرکت رسماً اعلام کرد این قرارداد شامل ورود روسنفت به سرمایه اساسنامه‌ای شرکت اسار اویل است. روسنفت، یکی از بزرگ‌ترین تولید کنندگان نفت جهان، از مدت‌ها قبل به دنبال افزایش حضور خود در بازارهای بین‌المللی بود، اما تلاش‌های این شرکت به دلیل تحریم‌های غرب علیه مسکو بی‌ثمر مانده بود. انعقاد این قرارداد با یک شرکت هندی، یعنی کشوری که روسیه از زمان اتحاد جماهیر شوروی روابط نزدیکی با آن دارد، همزمان با دیدار نارندرا موی، نخست وزیر هند و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه در حاشیه نشست کشورهای نوظهور اعلام شد. این شرکت همچنین روز چهارشنبه اعلام کرد یک قرارداد ۱۰ ساله برای صدور ۱۰ میلیون تن نفت در سال (معادل ۲۰۰ هزار بشکه در روز) با شرکت اسار منعقد کرده است. شرکت اسار برای تأمین نفت مورد نیاز پالایشگاه ۴۰۰ هزار بشکه‌ای خود در غرب هند با نام ویدار، به شدت به واردات نفت خام از ایران وابسته است. ایگور سچگین، مدیر شرکت روسنفت احتمال عرضه نفت از طریق سواپ را رد نکرده، اما از توضیح بیشتر در این باره خودداری کرده است. یک منبع آگاه ماه گذشته گفته بود، روسنفت ممکن است از نفت ونزوئلا برای تأمین نفت مورد نیاز پالایشگاه ویدار استفاده کند یا اینکه پس از لغو تحریم‌های غرب، نفت ایران را به اسار بفروشد. خبرهای منتشر شده نشان می‌دهد روسیه قصد دارد نفت ایران را با همان فرمول محرمانه به هندوستان منتقل کرده و از امتیاز «نفت ارزان» برای افزایش سود خود بهره گیرد. با توجه به حضور روسنفت در ماجرای تهاتر نفت و کالا و همچنین خرید سهام پالایشگاه اسار هند، نفت ایران چه با توافق و چه بی‌توافق هسته‌ای با قیمت نازل به هندوستان فرستاده خواهد شد. در صورت عدم توافق هسته‌ای و پابرجا ماندن تحریم‌ها، روسنفت می‌تواند به راحتی خواسته‌های خود را به شرکت ملی نفت ایران «غالب» کند زیرا به خوبی می‌داند در صورت تثبیت تحریم‌ها، ایرانی‌ها همین بازار را نمی‌خواهند از دست بدهند. همچنین با رفع تحریم ها، میزان صادرات نفت ایران به بازار شرق آسیا قطعاً با افزایش مواجه خواهد شد به ویژه به هندوستان که «نفت دوست» ایران است، در این صورت پالایشگاه اسار به عنوان یکی از مشتریان اصلی ایران می‌تواند نفت خود را از طریق قرارداد تهاتر تأمین کند و اگر ایرانی‌ها به خواسته‌های اسار بی‌توجهی کنند آنجاست که ونزوئلا و نفت سرخپوستان وارد گود می‌شود. روس‌ها استراتژی تصاحب بازارهای نفتی ایران را با استفاده از نفت ارزان در پیش گرفته‌اند؛ آنها ۵۰۰ هزار بشکه نفت ارزان از ایران می‌خواهند چه با توافق چه بی‌توافق و در قبال آن هم ۳۰ کالای اساسی می‌دهند چه با توافق چه بی‌توافق! همه اینها به کنار، باید به توافق‌های اخیر و عجیب عربستان و روسیه هم نیم نگاهی جدی داشت؛ عربستانی که قصد دارد با تخفیف و امضای قراردادهای بلند مدت بازار شرق آسیا را از چنگ ایران خارج کند و برای تحقق آن، چین و ژاپن را «پابست» سفره خود کرده است. روسیه به سادگی می‌تواند اسار را به پای سفره ریاض ببرد، اگر ایران زیر میز قرارداد تهاتر بزند، آنجاست که هندی‌ها نمک گیر ریاض خواهند شد.