حرکت بهتر اقتصاد ایران با موتور آلمانی

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد اثرات مستقیم و غیرمستقیم تحریک بازار ارز و تحریم‌ها و سیاست‌های پولی کج‌دار و مریز اتخاذ شده در سال‌های قبل از ۱۳۹۰ و تشدید اثرات این دو عامل، موجب فلج شاخص‌های اصلی اقتصاد شد.

آمارهای ارایه شده از سوی بانک مرکزی نشان می‌دهد رشد منفی اقتصاد ایران از بهار ۱۳۹۳ متوقف و در ۳ فصل پی‌درپی بهار، تابستان و پاییز به ترتیب ۳.۸ درصد، ۳.۸ درصد و ۳.۷ درصد رشد را تجربه کرد اما در زمستان ۱۳۹۳ بار دیگر در سرازیری قرار گرفت.

از اینکه رشد منفی سرمایه‌گذاری در بهار ۱۳۹۳ متوقف و ۳ فصل پی‌درپی رشد مثبت را تجربه کرد در زمستان ۱۳۹۳ بار دیگر حدود ۱۸ درصد رشد مفنی داشت. کاهش رشد بخش کشاورزی در زمستان ۱۳۹۳ و کاهش درآمد نفت در زمستان پارسال موجب شد موتور اقتصاد ایران در زمستان فاقد توانایی حرکت باشد. با توجه به آمارهای غیررسمی ارایه شده در بهار ۱۳۹۴ می‌توان حدس زد که موتور اقتصاد ایران هنوز برای رشد توانایی کافی ندارد.

موضوع این روزها در میان محافل اقتصاد سیاسی این است که آیا می‌توان برای بدنه کم‌تحرک و ناتوان اقتصاد ایران موتوری نو و قدرتمند پیدا کرد که بتواند آن را حرکت دهد؟ واقعیت این است که عوامل داخلی برای اینکه موتور محرکه اقتصاد شوند کمیاب و کم‌اثر است و همه نگاه‌ها به خارج از کشور است.

از طرف دیگر با توجه به تحولات پس از مصالحه بزرگ و تمایل شدید اروپایی‌ها به ویژه آلمان و فرانسه برای حضور نیرومند در اقتصاد ایران، پرسش دیگر این است که آیا موتور تازه برای بدنه اقتصاد ایران می‌تواند از جنس آلمانی باشد؟ تجربه ده‌های سپری شده نشان می‌دهد که آلمان اقتاد نیرومند دارد و آقای صادرات جهان است و تولیدات صنعتی آن دارای کیفیت عالی است و در مقایسه با رقیب تازه به ایران رسیده یعنی چین، چند گام جلوتر است.

ناظران آگاه معتقدند سازگاری بدنه اقتصاد ایران با موتور آلمانی بسیار بیشتر از درجه سازگاری این بدنه با موتور چینی است، اما مقاومت در برابر جایگزینی نیز قابل توجه است. چینی‌های عهدشکن که امتیازهای اخذ شده در نفت و گاز و پتروشیمی را به مرحله اجرا نرسانده‌اند باید آماده خروج از اقتصاد ایران در نقش موتور اقتصاد را داشته باشند.