توقف مفت‌فروشی آب

این گفته که مورد تأیید صاحب‏نظران این حوزه نیز هست، در جشنواره و نمایشگاه فناوری آب، خاک و محیط‌زیست از زبان مسئولان برای چندمین‏بار مطرح شد. تا جایی که وزیر نیرو توقف مفت‌فروشی آب را کلید حل مشکل کم‌آبی دانست و گفت: ۷۲درصد خانوارهای کشور ماهانه در حدود ۱۰هزار تومان قبض آب پرداخت می‌کنند درحالی‌که متوسط رقم پرداختی هر خانوار به مخابرات صدهزار تومان است. در صورتی که اقتصاد آب درست ایجاد شود؛ بازارهای جدیدی نیز برای نوآوری‌های آب ایجاد می‌شود و تعادل میان منابع آب و نیاز برقرار می‌شود.

وزیر نیرو: دولت تصمیمی درباره افزایش قیمت آب نگرفته است این موضوع در حالی مطرح می‌شود که به‌گفته وی، با وجود مصرف بالای آب به‌دلیل پایین‌بودن قیمت این محصول هنوز در هیأت دولت هیچ‌گونه تصمیمی درباره افزایش قیمت آب در بخش کشاورزی، صنعتی و شرب گرفته نشده است. به گزارش تسنیم، حمید چیت‌چیان با اشاره به نیازهای فناوری بخش آب در کشور افزود: مسئله آب و محدودیت منابع آن مسئله‌ای گذرا و زودگذر نبوده و جزء ماهیت و طبیعت کشور به حساب می‌آید و با بارندگی مناسب مشکلات آن برطرف نمی‌شود. وی خاطرنشان کرد: کشور ما در منطقه خشک و نیمه‌خشک قرار گرفته که صرف‌نظر از این موضوع، باید به محدودیت‌های منابع آبی توجه کرد. در سال 1335 میزان آب تجدید‌شونده کشور به‌ازای هر نفر برابر شش‌هزارو 900 مترمکعب بود که اکنون این میزان آب تجدید‌پذیر کاهش یافته است. وزیر نیرو با بیان اینکه در شش سال اخیر متوسط بارندگی‌ها‌ از 250 به 204 میلی‌متر رسیده است، اظهار کرد: مجموع آب تجدید‌شونده ما کم شده و مصارف افزایش پیدا کرده است درنتیجه میزان آب تجدیدشونده به کمتر از هزارو 500 مترمکعب رسیده است. در صورتی که در شیوه مصرف آب کشاورزی، شرب و صنعتی بازنگری صورت گیرد، قادر هستیم بر تمام مشکلات آب کشور غلبه کنیم. چیت‌چیان افزود: بزرگ‌ترین بخش مصرف آب در کشاورزی انجام می‌شود بنابراین باید بیشترین توجه به بهینه‌سازی مصرف در این بخش صورت گیرد. روی‌آوردن به آبیاری‌های تحت فشار و شیوه‌های آبیاری زیرسطحی، می‌تواند مصرف آب را در حدود یک‌سوم کاهش و عملکرد را افزایش دهد، اما کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی به‌معنی کاهش تولیدات این بخش نیست. وزیر نیرو افزود: در بخش مصرف آب شرب کشور نیز توسعه به‌کارگیری فناوری‌ها و ساخت شیرآلاتی که آب را همراه با هوا ارائه می‌دهد و مدیریت هوشمند شبکه آب، تصفیه مجدد آب و به‌کارگیری آن برای سایر مصارف از جمله مواردی است که به مصرف بهینه آب کمک می‌کند. وی با اشاره به اینکه مجموع سدهای کشور 600 مورد است، گفت: سدهای موجود نیز مشکلاتی از قبیل تبخیر بیش از اندازه آب دارند که در این زمینه می‌توان از فناوری‌های نوین برای کاهش تبخیر استفاده کرد. جلوگیری از روند شورشدن منابع آب کشور به‌دلیل زه‌آب‌های کشاورزی که به‌همراه خود انواع سموم، کودهای شیمیایی و نمک به‌همراه دارند، باید در دستور کار قرار گیرد.

قطع آب مشترکان پُرمصرف نهایی شد موازی با این جشنواره، ششمین نشست برنامه آسیایی مدیریت آب‌های زیرزمینی در مناطق نیمه‌خشک (G-WADI) برگزار شد که در آن قائم‌مقام وزیر نیرو درباره قطع آب مشترکان پرمصرف تهرانی گفت: وضعیت مصرف در شرق تهران چندان رضایت‌بخش نیست و دولت تا اواسط تیر مصوبه‏ای صادر می‌کند و این موضوع قانونی می‌شود. ستار محمودی با اعلام اینکه 527 شهر در سال‌جاری دچار تنش آبی شده که 10 شهر بیشتر از سال گذشته است، افزود: پنج شهر سنندج، بندرعباس، کرمان، اصفهان و شرق تهران از نظر آبی شرایط حادتری دارند. با نزدیک‌شدن به تابستان با محدودیت آبی مواجه می‌شویم و بارندگی‌های سال آبی جاری نیز نسبت به میانگین بلندمدت 20 درصد و نسبت به سال گذشته 14 درصد کاهش نشان می‌دهد که آثار آن در روستا‏ها و شهرها مشهود خواهد بود. سال گذشته شش هزار روستا دچار تنش آبی بود که امسال به پنج‌هزارو300 تا 400 روستا رسیده و نیازمند آب‌رسانی با تانکر است. وی افزود: تخمین‏ زده می‌شود حدود ۴۰‏درصد از جمعیت جهان در ۸۰ کشور تا قبل از سال ۲۰۲۱ با کمبود شدید آب روبه‌رو شوند و در ۲۰ سال آینده نیز نزدیک به دوسوم جمعیت جهان با کمبود شدید یا نسبتا شدید منابع آبی مواجه می‌شوند که به‌طور عمده در مناطق آفریقای شمالی، خاورمیانه و آسیای غربی است. ستار محمودی با تأکید بر حمایت وزارت نیرو از برنامه ابتکار بین‌‏المللی خشک‌سالی گفت: ۵۱۷ شهر در سال گذشته دچار تنش آبی بودند که ۱۰ شهر دیگر نیز به آنها افزوده شد. قائم‌مقام وزیر نیرو ۸۴‏درصد از مساحت کشور را در مناطق خشک و نیمه‌‌خشک عنوان کرد و افزود: این شرایط آب‌وهوایی، چالش‌هایی مانند کاهش آب تالاب‏ها، پایین‌رفتن سطح آب زیرزمینی، تقاضا برای برداشت بیش از ظرفیت از منابع زیرزمینی و به‌هم‌خوردن تعادل این منابع را به‌همراه آورده است. وی افزود: برای جلوگیری از تخریب منابع آب زیرزمینی قانون توزیع عادلانه آب را داریم و وزارت نیرو براساس این قانون می‌تواند در دشت‌هایی که دارای بیلان منفی هستند، از حفر چاه‌های جدید جلوگیری کند.

مدیر یونسکو: چالش‌ آب باید توسط مراکز دانشگاهی حل شود در ادامه این نشست، مدیر دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران گفت: استفاده متعادل از منابع آب برای دستیابی به امنیت آب امری ضروری است و مدیریت چالش‌های آب امروزه باید توسط مراکز دانشگاهی حل شود. استر کیش لاروش افزود: دفتر منطقه‌ای یونسکو از کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان و ترکمنستان در زمینه مدیریت منابع آب و برنامه‌هایی که در این زمینه اجرا می‌کنند، حمایت می‌کند. این مقام مسئول با بیان اینکه در حال حاضر بیش از 20 مرکز پژوهش آب در جهان، مسائل مربوط به آب را بررسی می‌کنند، تصریح کرد: استفاده متعادل از منابع آب برای دستیابی به امنیت آب امری ضروری است و مدیریت چالش‌های آب امروزه باید توسط مراکز دانشگاهی حل شود.

باید از روزمرگی مدیریت آب خارج شویم معاون امور آب و آبفای وزارت نیرو نیز در حاشیه نشست کارگروه برنامه ابتکار بین‏المللی خشک‌سالی گفت: همه دنیا به این نتیجه رسیده‏اند که مشکل آب کشورها ریشه در ضعف مدیریت در منابع آب دارد و ریشه آن تنها مربوط به خشک‌سالی و بارندگی‏ها نیست، بلکه باید از روزمرگی مدیریت آب خارج شویم. رحیم میدانی افزود: کشور باید به‌گونه‏ای مدیریت شود که بر اثر نوسانات طبیعی و تغییر اقلیم، کشور بدون اضطراب اداره شود، بنابراین برای این منظور باید برنامه‌های بلندمدت طراحی شود و از طرفی همه به اجرای برنامه‌ها پایبند باشند. اگر از منابع آبی موجود به درستی و اندازه استفاده نشود، حتی اگر زمانی پرآبی هم داشته باشیم، باز در این بخش با مشکل مواجه خواهیم شد. میدانی با بیان اینکه اگر از امروز منابع آبی را مدیریت کنیم تا 20 سال آینده می‌توانیم سفره‌های زیرزمینی را اداره کنیم و از شرایط بحرانی خارج شویم، گفت: باید با فرهنگ‏سازی بتوانیم برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی‌ای را که در چند سال گذشته انجام‌شده جبران کنیم. وی تصریح کرد: اگر با چنین وضعیتی پیش برویم، حقوق آب کشور در معرض تهدید قرار خواهد گرفت و کسانی که بیش از اندازه از آب‏های زیرزمینی برداشت می‌کنند؛ یعنی با معیشت مردم و جامعه سر و کار دارند، زیرا این بخش تهدید خواهد شد. معاون وزیر نیرو خاطرنشان کرد: متأسفانه زمانی که صحبت از آب می‌شود همه افکار به سمت آب شرب می‌رود، درحالی‌که بحران تنها آب شرب نیست. در زمینه آب زیرزمینی نیز دچار بحران هستیم که برای آن راهی غیر از کاهش میزان برداشت نداریم و باید استفاده سالانه از منابع آبی زیرزمینی را حدود شش میلیارد مترمکعب کاهش دهیم. وی یادآور شد: قبل و بعد از سال 85، تعدادی چاه غیرمجاز حفر شده که نه‌تنها غیرمجاز هستند، بلکه برداشت‌های غیرمجازی نیز دارند، بنابراین سفره‌های زیرزمینی دیگر توان پاسخ‌گویی ندارند.