فیفا چقدر درآمد دارد؟

شش مقام فیفا به اتهام دریافت رشوه و ‏پولشویی دستگیر شدند تا بحران این فدراسیون در زمینه فساد مالی وارد مراحل جدیدی شود. دو روز پس از این اتفاق انتخابات برای تعیین رئیس فیفا انجام شد. میشل پلاتینی رئیس یوفا از سپ بلاتر خواسته بود به دلیل اتفاقات رخ داده از انتخابات کناره گیری کند. برخی گمانه زنی ها نشان می داد که مخالفان بلاتر این بار با تمام قدرت به میدان آمده اند تا به واسطه دستگیری مقامات فیفا، بلاتر را کنار بزنند و پس از 4 دوره رئیس جدیدی را بر مسند بنشانند. بلاتر اما به توصیه پلاتینی توجهی نکرد و پا انتخابات گذاشت تا برای پنجمین بار از سوی اعضا به عنوان رئیس انتخاب شود. رئیس سوئیسی فیفا بعد از انتخابات اعلام کرد که یوفا نفرت پراکنی می کند.

شایعات بر سر فساد مالی در فیفا از سال ها قبل مطرح شده است. زمانی که میزبانی جام جهانی 2022 به قطر سپرده شد این شایعه قوت بیشتری گرفت و حتی اسنادی هم از پرداخت رشوه قطری ها به مقامات فیفا منتشر شد. در مقاطعی اعلام شد که میزبانی جام جهانی از قطر گرفته خواهد شد. چندین دادگاه در این زمینه پرداخت شد اما فیفا اعلام کرد که از این تصمیم کوتاه نمی آید. پس از قطر موضوع میزبانی روسیه در جام جهانی 2018 نیز با شبه همراه شد. استفاده از راه های غیرمعمول برای گرفتن میزبانی موجب شد تا این موضوع نیز مدعیانی پیدا کند. پس از آنکه اختلاف آمریکا با روسیه بر سر اوکراین بالا گرفت، فشار به روسیه برای این میزبانی نیز افزایش یافت تا جایی که پوتین اعلام کرد، آمریکا به دنبال فشار برای لغو میزبانی روسیه در جام جهانی است.

فارغ از اختلافات سیاسی و تلاش برای کنار زدن بلاتر از ریاست فیفا، مسائل مالی این فدراسیون پولدار همواره موضوع مورد بحث در محافل ورزشی و اقتصادی بوده است.

درآمد و اندوخته مالی فیفا

بر اساس آماری که در شصت و پنجمین کنگره فدراسیون بین المللی فوتبال اعلام شد این نهاد از ثبت سود 338 میلیون دلاری (308 میلیون یورویی) و گردش مالی پنج میلیارد و هفتصد میلیون دلاری در دوره 2011 تا 2014 خبر داد .

بر اساس آماری که در ماه مارس نیز اعلام شده بود بخش زیادی از این سود مربوط به درآمدهای حاصل از رقابت های جام جهانی 2014 برزیل است .

عیسی حیاتو نایب رییس فیفا در این مورد گفت: «دوره 2011 تا 2014 با برگزاری رقابت ها جام جهانی برزیل، نه تنها با موفقیت ورزشی بلکه با موفقیت مالی نیز خاتمه یافت. این موضوع موجب می شود ذخایر فیفا به یک و نیم میلیارد دلار افزایش یابد.»

مارکوس کاتنر Markus Kattner مدیر مالی فیفا نیز افزود:«این ذخایر برای پشتیبانی از فیفا که بخش زیادی از درآمدهای خود را در برگزاری جام های جهانی کسب می کند، ضروری است.» فیفا تصریح کرد این سود را مدیون افزایش حق پخش تلویزیونی و بازاریابی است . به گزارش صدای اقتصاد، موسسه مشاوره مالی و حسابرسی بی دی او اعلام کرد که رقابت های جام جهانی 2014 درآمد بی ستبقه 5 میلیارد دلاری برای فیفا به همراه داشته است. فیفا 208 عضو دارد که 16 عضو بیشتر از سازمان ملل و 3 عضو بیشتر از کمیته ملی المپیک است.

نظر فرید زکریا در مورد درآمد فیفا

درآمد بالای این فدراسیون موجب شده تا کارشناسان اقتصادی جهان از معافیت مالیاتی آن انتقاد کنند.

سال گذشته همزمان با برگزاری جام جهانی، هفته نامه اکونومیست به شدت از فیفا و مدیریت آن انتقاد کرده بود. فرید زکریا، تحلیلگر شبکه سی ان ان، نیز در برنامه ای شیوه مدیریت فیفا را مورد توجه قرار داد. قبل از این جام جهانی اعلام شد درآمد فیفا از بازی های جام جهانی 2014 که در واقع دوره سه سال منتهی به برگزاری دور نهایی بازی ها را در بر می گیرد به 4.5 میلیارد دلار می رسد در حالیکه بودجه فیفا بر اساس درآمدی 3.5 میلیاردی تنظیم شده بود. همچنین انتظار می رود که درآمد فیفا برای بازی های جام جهانی سال 2018 نیز به 5 میلیارد دلار برسد که حدود 2.7 میلیارد دلار آن از طریق فروش حق پخش بازی ها و 2.3 میلیارد دلار آن نیز از طریق حامیان مالی و حق کپی رایت بدست می آید. فیفا بخشی از درآمدش را به کشورهای عضو می دهد برای مثال از درآمدهای مربوط به جام جهانی در مجموع 200 میلیون دلار به کشورها و کنفدراسیون ها پرداخت می شود. همزمان با بازی ها هر عضو فیفا 250 هزار دلار از این نهاد دریافت می کند و سال بعد از جام جهانی نیز میزان دریافتی اعضا به 500 هزار دلار می رسد.

کنفدراسیون های قاره ای نیز همزمان با مسابقات 2.5 میلیون و سال آینده 4.5 میلیون دلار دریافت می کنند. به رغم چنین هزینه هایی، درآمد فیفا همچنان به میزان قابل توجهی از هزینه های این نهاد بیشتر است به طوری که موجودی صندوق ذخیره فیفا اکنون به 1.4 میلیارد دلار می رسد و از آنجا که فیفا به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی به ثبت رسیده در نتیجه از معافیت های مالیاتی قابل توجهی نیز بهره مند می شود به طوری که میزان معافیت مالیاتی این نهاد حدود 250 میلیون دلار برآورد شده است. به همین خاطر است که بسیاری اعتقاد دارند که ساختار فیفا نیازمند اصلاحات است. به اعتقاد فرید زکریا این تنها به فیفا مربوط نمی شود بلکه بسیاری از نهادهای مسئول برگزاری مسابقات ورزشی از جمله کمیته المپیک نیز به رغم درآمدهای هنگفت از معافیت های مالیاتی بهره مند می شوند. به اعتقاد زکریا از نهادها اکنون مشغول تجارت ( Business ) هستند اما با آن ها همچون نهادهای غیرانتفاعی برخورد می شود و این منصفانه نیست چرا که چنین نهادهایی نیز مانند هر کسب و کار دیگری باید تحت پوشش قوانین مربوط به کسب و کار قرار بگیرند که پرداخت مالیات نیز یکی از آن ها است.

حواشی مالی جام های جهانی آینده

از یک سال پیش، به طور قطعی و اثبات شده مشخص شد که قطری‌ها برای به دست آوردن امتیاز میزبانی جام 2022 اقدام به ارتشاء (رشوه دادن) با مبلغ 50 میلیون دلار کرده‌اند.

قطر برای طرح‌های ساخت و ساز مرتبط با جام جهانی،‌ یک و نیم میلیون کارگر و 10 هزار مهندس را در حال حاضر به کار گرفته است. در روسیه هم 600 هزار کارگر مشغول به کار هستند.

جالب توجه است که روسیه هم به منظور دریافت امتیاز میزبانی جام جهانی 2018 راه معمول را طی نکرد و خود ولادیمیر پوتین شخصا وارد مراحل کسب امتیاز یاد شده را کسب کرد.