70میلیارداعتباربرای سلامت محصولاتکشاورزی
هفته سلامت روزهای پایانی خود را سپری میکند اما این پایان راه برای «دولت سلامت» نیست؛ برای بازگرداندن عدالت و برابری به نظام سلامت ایران که آرمان دولت یازدهم بوده و هست اما، چالههای بسیاری وجود دارد.
جز همکاری نکردن بیمهها و پزشکان در بخش درمان، حالا وزارت جهاد کشاورزی در بخش پیشگیری از وزارت بهداشت مطالباتی دارد. در تازهترین واکنشهای رسمی، دیروز رییس سازمان حفظ نباتات از اینکه وزارت جهاد کشاورزی هیچ سهمی از یارانه سلامت ندارد، انتقاد کرد. محمدعلی باغستانیمیبدی با انتقاد از اینکه چرا بخش کشاورزی که تامینکننده امنیت غذایی کشور و منشا سلامت مردم است هیچ سهمی از یارانه سلامت ندارد، بیش از 90درصد محصولات کشاورزی ایران را سالم دانست و گواه این مدعای خود را صادرات به کشورهای مختلف، اعلام کرد. به گفته میبدی، بهصورت میانگین بیش از 90درصد محصولات کشاورزی تولید شده در کشور از نظر میزان باقیماندههای شیمیایی و سلامت کشاورزی جزو محصولات سالم بهشمار میروند. باغستانی چند روز پیش هم در جمع مدیران حفظ نباتات خراسانشمالی از وزارت بهداشت خواسته بود بخشی از یارانه سلامت را برای محصولات پاک اختصاص دهد. وی توضیح داده بود که اکنون اعتبارات بخش سلامت برای درمان صرف میشود و بجاست تا بخشی از اعتبارات بخش سلامت برای تولید محصولات پاک که کمک زیادی به سلامت جامعه میکند، سرازیر شود. وی همچنین از دیدگاه حاکم بر وزارت بهداشت درمورد سلامت مردم نیز انتقاد کرد: ما در این بحث منتظر هستیم تا مردم بیمار شوند و بعد یارانه بخش سلامت را به آن اختصاص دهیم. هرچند این سهمخواهی درحالی صورت گرفته که در بودجه امسال وزارت جهاد کشاورزی برای نخستینبار مبلغ 300میلیارد ریال (100میلیارد ریال هزینهیی و 200میلیارد ریال تملک دارایی) در قالب جزو 133ردیف متفرقه 530000 با عنوان «موضوع درآمد حاصل از اخذ عوارض از واردات میوه و سبزیجات و سموم کشاورزی» به سازمان حفظ نباتات کشور اختصاص داده شد. با این حال باغستانی معتقد است: گرچه ممکن است مشکلاتی در حوزههای مختلف ترویج، آموزش، پایین بودن کیفیت برخی سموم نسبت به سموم اروپایی و دیگر مشکلات ناشی از تحریمها در کشور وجود داشته باشد اما باید شرایط را پذیرفت؛ بهعنوان مثال در گذشته واردات سموم عمدتا از کشورهای اروپایی صورت میگرفت اما تحریمهای ظالمانه سبب شد 95درصد سموم موردنیاز کشاورزی از کشورهای هند و چین تامین شود که مسلما با برداشته شدن تحریمها و واردات کودهای باکیفیت، سلامت و کیفیت محصولات کشاورزی افزایش مییابد. رییس سازمان حفظ نباتات با بیان اینکه همه کارشناسان، ناظران، محققان و مسوولان بخش کشاورزی مروجان این بخش هستند و نباید ضعیف بودن ترویج در بخش کشاورزی را تنها در سازمان موردنظر آن دید، ادامه داد: انتقادهایی که به سلامت محصولات کشاورزی ایران، کیفیت سموم وارداتی، میزان و زمان مصرف آن مطرح میشود پایه علمی مناسبی ندارد و نباید بیمورد مردم را نسبت به سلامت محصولات کشاورزی داخلی نگران کرد. سهم کشاورزی از یارانه سلامت چه شد؟ باغستانیمیبدی ادامه داد: چرا بخش کشاورزی که تامینکننده امنیت غذایی کشور و منشا سلامت مردم و جامعه بهشمار میرود هیچ سهمی از یارانه سلامت ندارد؟ باید بیشتر به بخش کشاورزی و دو سازمان حفظ نباتات و دامپزشکی که تضمینکننده سلامت محصولات کشاورزی و دامی هستند، توجه کرد تا بتوان به ارتقای سلامت محصولات کشاورزی و دامی امیدوار بود. با این حال باغستانی تایید کرد که دانش و آگاهی مصرف کود و سم در کشور پایین است: «مسلما در ایران نیز مانند دیگر کشورهای جهان خطا و اشتباه در حوزههای مختلف مانند سلامت محصولات کشاورزی وجود دارد اما باید برای ارزیابی صحیح و دقیق علمی در این زمینه به این نکته توجه کرد که حدود 100میلیون تن انواع محصولات کشاورزی و براساس آمارهای موجود میزان مصرف ماده موثره سم در هر هکتار از اراضی کشاورزی حدود نصف میانگین جهانی است.» به گفته وی سالانه مبارزه شیمیایی با آفات در حدود 16میلیون هکتار از اراضی کشاورزی در کشور انجام میشود که حدود 45درصد آن برای مبارزه با آفات گندم است، بهگونهیی که پیشبینی میشود امسال حدود چهارمیلیون هکتار مبارزه با علفهای هرز، حدود دومیلیون هکتار مبارزه با سن گندم و حدود 500هزار هکتار مبارزه با دیگر آفات صورت گیرد. 70میلیارد در وزارت بهداشت گیر کرده پیگیری سلامت محصولات کشاورزی که در مرحله پیشگیری از بیماری و هزینههای درمان برای مردم و دولت از اهمیت بیشتری در این برهه از تاریخ ایران برخوردار است، در قالب طرحی بین دو وزارتخانه جهاد کشاورزی و بهداشت طراحی شد. هرچند قرار بود این طرح از سال94 آغاز شود، تاکنون به تاخیر افتاده اما معاون فنی سازمان حفظ نباتات کشور خبر داد: این طرح در مراحل نهایی تصویب قرار دارد. یحیی ابطالی درمورد طرح ارتقای سلامت ۱۰گروه محصولات کشاورزی صحبت کرد و گفت: متاسفانه هنوز اجرای این طرح آغاز نشده و طرح در مراحل نهایی تصویب قرار دارد. به گفته وی براساس پیشبینیهای انجام شده اجرای طرح ارتقای سلامت ۱۰گروه محصولات کشاورزی حدود ۷۰میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد. ابطالی با بیان اینکه وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت پیگیر این مساله هستند، گفت: طرح مذکور با امضای وزیر جهاد کشاورزی به وزارت بهداشت فرستاده شده اما هنوز در آنجا به تایید نهایی نرسیده است ضمن اینکه قرار است برای اجرای این طرح از یارانه سلامت استفاده شود بنابراین باید مورد تایید وزارت بهداشت نیز قرار بگیرد. ابطالی با بیان اینکه ۳۰ تا ۴۰درصد وظایف اجرای طرح مذکور برعهده وزارت بهداشت است، افزود: همچنین ۴۰درصد وظایف برعهده وزارت جهاد کشاورزی و ۲۰درصد نیز برعهده موسسات پژوهشی، استاندارد و غیره است و چون چندین دستگاه در این امر دخیلاند باید موافقت همه آنها اخذ شود. این مقام مسوول درمورد اینکه کد ۱۶رقمی تولید محصول سالم، برای ۱۰گروه محصولی که ۲۰محصول را شامل میشود قرار بوده در سطح وسیعی از کشور رخ دهد، اضافه کرد: ما این کد ۱۶رقمی را برای بسیاری از محصولات داریم اما نه برای همه آنها ضمن اینکه وزارت بهداشت باید مباحث مربوط به پیگیری و ارزیابی کد ۱۶رقمی را انجام دهد و فراگیر شدن این مساله نیز در اجرای طرح یاد شده اتفاق میافتد. اما در این میان وزارت بهداشت ترجیح میدهد سکوت اختیار کند و درباره اینکه این ادعای وزارت جهاد کشاورزی درست است یا خیر یا اینکه خبر تازهیی از طرح پیگیری سلامت محصولات کشاورزی که در این وزارتخانه گیر کرده، هست یا خیر، سکوت را ترجیح میدهد. باید دید این دو وزارتخانه چطور سنگهای مالی خود را از هم وا میکنند که درنهایت سلامت مردم تامین شود.