کمبود نقدینگی مشکل اساسی بورس

حقوقی‌های بازار تلاش داشتند با حمایت از سهام شرکت صنعتی و معدنی چادرملو (کچاد) مقداری از افت شاخص را کم‌رنگ کنند اما افت شاخص به‌حدی شدید بود که کاری از حمایت‌های دستوری در قالب معامله بلوکی در نماد عادی کاری از پیش نبرد. به‌نظر می‌رسد دلیل اصلی روند نزولی شاخص در شرایط فعلی کمبود نقدینگی در بازار باشد. باوجود اینکه دلایل افت شاخص کم نیستند، اما سرعت ریزش شاخص نیز چندان توجیه‌پذیر نشان نمی‌دهد. بلاتکلیفی بودجه دولت در سال94، سود بالای سپرده‌های بانکی، نرخ خوراک پتروشیمی‌ها، کاهش قیمت نفت و چشم‌انداز نزولی آن در سال آینده، امکان بروز کسری بودجه در سال آینده، نرخ بهره مالکانه معادن و مشکلات بانک‌ها در جذب سپرده همه دلایل وضعیت فعلی بازار سرمایه هستند. به همه این مشکلات، مساله مذاکرات هسته‌یی و دلسردی فعالان بازار از نتیجه‌یی مثبت برای کشور را نیز اضافه کنید. عملا دلیلی وجود ندارد که معاملات سهام از رونق خاصی برخوردار باشد. اما در این میان هستند شرکت‌هایی که در پوشش پیش‌بینی‌های سود خود گرچه چشمگیر عمل نکرده‌اند اما چندان هم ناموفق نبوده‌اند. با تمام این مشکلات برخی شرکت‌ها که تعدادشان کم هم نیست نه‌تنها پوشش نسبتا مطلوبی به بودجه‌های خود داده‌اند بلکه احتمالا پیش‌بینی سود این شرکت‌ها برای سال94 نیز چندان انحرافی از سال93 ندارد. سهام این شرکت‌ها در حال حاضر با P به ‌Eهای مناسب در حال معامله است، اما نقدینگی کافی برای حمایت از این سهم‌ها وجود ندارد. از نظر کارشناسان، اغلب حقوقی‌های بازار اصطلاحا فول سهم هستند، به این معنا که نقدینگی‌یی برای حمایت از بازار در دسترس ندارند. این فعالان تنها تلاش دارند میان خود سهم‌ها را جابه‌جا کنند تا چندان هم تماشاگر نباشند. تنها راهی که برای جلوگیری از افت شاخص باقی می‌ماند، استفاده از سرمایه‌های خرد سرمایه‌گذاران حقیقی است که متاسفانه این راه هم به‌دلیل سیاست‌های نادرست سازمان طی دو سال گذشته در دسترس نیست. نتیجه حمایت‌های دستوری و دستکاری قیمتی که باعث شد بازی فرسایشی اصلاح قیمتی در بازار سهام تا این حد به طول انجامد، امروز روشن می‌شود. چطور می‌توان از سرمایه‌گذاران حقیقی، که عموما غیرحرفه‌یی و هیجانی تصمیم‌گیری می‌کنند، انتظار داشت درحالی که بازار درست 12ماه ریزش داشته است در بورس سرمایه‌گذاری کنند؟ حربه‌یی که نه‌تنها موجب کند شدن افت شاخص شد، بلکه اعتمادها را از بورس نابود کرده است. عملا راهی نمی‌ماند که بتواند جلوی ریزش بازار را بگیرد. نگاهی به معاملات روز گذشته نشان می‌دهد که سهامداران حقیقی به اندازه 105میلیارد تومان از سهم‌های خود را نقد کردند و این درحالی بود که حقیقی‌ها تنها به اندازه 62میلیارد تومان خرید کردند. این مساله به این معناست که فعالان حقیقی بازار در یک روز 43میلیارد تومان از دارایی خود را از بورس خارج کردند. به‌نظر می‌رسد فضای ناامیدی بیش از پیش تشدید شده است. نگاهی به وضعیت تکنیکال شاخص کل نیز نشان می‌دهد که بازار به مرحله تعلیق رسیده است. سطح 68واحد که با این قدرت شکسته شد، نه‌تنها یک مرز ذهنی بلکه یکی از حمایت‌های مهم در سطوح فیبوناچی شاخص بود. حالا دیگر واقعا مانعی برای ریزش شاخص وجود ندارد و شاخص میان زمین و آسمان قرار گرفته است. هرچند پیش‌بینی کرده بودیم که شاخص سطح 64واحد ریزش خواهد داشت، اما حقیقت این است سقوطی تا این حد سریع، اندکی دور از انتظار بود. به‌نظر می‌رسد با فرض بازگشایی نمادهای پالایشگاهی شاخص به این سطح برسد، اما در وضعیت فعلی بدون بازگشایی نمادهای پالایشگاهی نیز افت شاخص تا آن سطح دور از ذهن نمی‌نماید. هرچند اسیلاتور RSI شاخص را در محدوده اشباع فروش نشان می‌دهد اما یک واگرایی منفی جزیی نیز دیده می‌شود. خبرهای خوب «وبملت» مدیرعامل بانک ملت در گفت‌وگو با ایرنا درباره فعالیت‌های این بانک، گفت: بانک یاد شده باتوجه به توافقات صندوق توسعه ملی و وزارت نفت همچنین پیشینه و تجربه‌یی که در همکاری با طرح‌های انرژی دارد، عاملیت سه طرح بزرگ را از صندوق توسعه ملی برعهده گرفته است. وی درخصوص این طرح‌ها این‌گونه توضیح داد که توسعه فازهای 20 تا 24 پارس‌جنوبی به ارزش 5میلیارد دلار یکی از پروژه‌های در دستور کار بانک ملت است که دو سال از عمر آن می‌گذرد و قریب 50درصد از 5میلیارد دلار آن تاکنون جذب شده و الباقی باتوجه به‌ صورت وضعیت‌هایی که توسط شرکت ملی نفت ارایه می‌شود، توسط بانک ملت کار‌سازی و تامین مالی می‌شود. ساروخانی ادامه داد: این بانک قرارداد دیگری را برای توسعه فاز 13 پارس‌جنوبی به مبلغ دو میلیارد دلار پس از 6ماه مذاکره فشرده با صندوق توسعه ملی و وزارت نفت منعقد کرده است. وی تصریح کرد: این قرارداد در یک ماهه اخیر به امضا رسیده و ظرف روزهای آتی مراحل پرداخت آن انجام می‌شود. مدیرعامل بانک ملت درخصوص دیگر طرح در دست اقدام این بانک نیز افزود: طرح تکمیلی پالایشگاه نفت ستاره خلیج‌فارس یکی دیگر از طرح‌های در دستور کار این بانک است که در گذشته 600میلیون یورو در این طرح از محل صندوق انرژی تامین مالی شده و در ادامه نیز تامین مالی آن از طریق صندوق توسعه ملی ادامه می‌یابد. وی با بیان اینکه، بانک ملت عاملیت 884میلیون دلار آن را برعهده گرفته و قرارداد آن در شرف امضا است، گفت: از آنجا که پالایشگاه نفت ستاره خلیج‌فارس از طریق خصوصی‌سازی به صندوق بازنشستگی نفت و یکی از شرکت‌های تابعه سازمان تامین‌اجتماعی واگذار شده بنابراین در نحوه وثیقه‌گیری آن مکثی ایجاد شده و هم‌اکنون در مسیر اصلاح وثایق آن هستیم. ساروخانی ادامه داد: مراحل وثیقه‌گیری این طرح در حال اتمام است و قرارداد آن با تسهیلات گیرندگان جدید به مرحله نهایی رسیده است و می‌توانیم مراحل پرداخت را آغاز کنیم. به گفته وی، این پروژه از طرح‌هایی است که می‌تواند بنزین را با استانداردهای بهتر به مصرف‌کنندگان عرضه و مسیر صادرات بنزین را هموار کند.