اشباع بازار چیست؟ بررسی چند نمونه از آن

​شرکت‌ها برای مقابله با اشباع بازار محصولاتی مانند لامپ تولید می‌کنند که در طول زمان فرسوده می‌شوند و نیاز به تعویض دارند.

شرکت ها می توانند با خلاقیت، قیمت گذاری موثر یا استراتژی های بازاریابی منحصر به فرد با اشباع بازار مقابله کنند.

شرکت های کوچکتری که محصولات خاص ارائه می‌کنند ممکن است فرصت هایی را در بازارهای اشباع پیدا کنند.

نمونه ای از اشباع بازار خرد ممکن است وجود سه بستنی فروشی در شعاع دو بلوکی در یک شهر باشد.

آشنایی با اشباع بازار

اشباع بازار ممکن است هم در اقتصاد خرد و هم در اقتصاد کلان روی دهد. اشباع بازار از منظر اقتصاد خرد زمانی است که یک بازار خاص دیگر تقاضای جدیدی را برای یک شرکت منفرد فراهم نمی کند. این وضعیت اغلب زمانی اتفاق می افتد که یک شرکت با رقابت شدید روبرو می شود یا نیاز بازار به محصول یا خدمات خود را کاهش می دهد.

اشباع بازار از منظر اقتصاد کلان نیز زمانی اتفاق می‌افتد که به کل پایه مشتریان خدمات داده شود و هیچ فرصت جدیدی برای جذب مشتری جدید برای هیچ شرکتی که در این صنعت فعالیت می‌کند، باقی نمانده باشد.

بسیاری از شرکت‌ها برای جلوگیری از این پدیده عمداً محصولات خود را طوری طراحی می‌کنند که «فرسوده» شوند یا در مقطعی نیاز به جایگزینی داشته باشند. به عنوان مثال، فروش لامپ هایی که هرگز نمی‌سوزند، تقاضای مصرف کنندگان را برای برخی از محصولات جنرال الکتریک محدود می‌سازد.

اشباع بازار همچنین باعث می‌شود که بسیاری از شرکت ها مدل های درآمدی خود را تغییر دهند، به خصوص زمانی که فروش محصولات آن‌ها به تدریج کاهش پیدا می‌کند. به عنوان مثال، شرکت IBM پس از مشاهده اشباع بازار بزرگ سرورهای رایانه‌ای، مدل کسب و کار خود را به سمت ارائه خدمات تکراری تغییر داد.

مهم

اشباع بازار زمانی اتفاق می‌افتد که در یک بازار خاص دیگر تقاضایی برای محصول یا خدمات خاص وجود نداشته باشد (اقتصاد خرد) یا زمانی که در کل بازار تقاضای جدیدی باقی نمانده باشد (اقتصاد کلان).

ملاحظات ویژه

بسیاری از شرکت‌ها حتی با توجه به اشباع بازار تصمیم می‌گیرند همچنان به فعالیت خود ادامه دهند. هنگامی که شرکتی در یک بازار اشباع شده به فعالیت خود ادامه می‌دهد، از چند مفهوم و استراتژی خاص می تواند برای متمایز جلوه کردن نسبت به رقبا، حفظ توانایی مالی و احتمالاً افزایش فروش خود استفاده کند. نخستین نمونه از این مفاهیم و استراتژی‌ها خلاقیت است. شرکت بایستی در یک بازار اشباع شده محصول یا خدمات نوآورانه تر از رقبای خود ارائه دهد تا بتواند مشتریان را به خرید ترغیب کند.

روش دوم برای برجسته‌تر شدن نسبت به رقبا قیمت گذاری موثر است. شرکت ها می توانند به یکی از دو روش زیر به این هدف دست پیدا کنند. شرکت‌ها می توانند به انتخاب خود به ارائه دهنده کم هزینه یک محصول یا خدمات تبدیل شوند یا تصمیم بگیرند که به عنوان ارائه‌دهنده برتر برای محصول یا خدمات فعالیت کنند. هر یک از این استراتژی ها مستلزم قیمت گذاری رقابتی در برابر سایر شرکت هایی است که ساختار قیمت گذاری مشابهی را انتخاب می کنند. با این حال، شرکت هایی که در یک بازار اشباع فعالیت می‌کنند، معمولاً در نهایت به جنگ قیمتی با یکدیگر روی خواهند آورد و به طور مداوم قیمت ها را برای جذب مشتری پایین می آورند.

استفاده از استراتژی های بازاریابی منحصر به فرد سومین راهی است که شرکت‌ها می توانند برای برجسته‌سازی خود در یک بازار اشباع شده استفاده کنند. زمانی که بازاری با گزینه های مختلفی از محصولات و خدمات اشباع می‌شود و به ویژه اگر این گزینه ها تا حد زیادی همگن باشند، بازاریابی موثر اغلب تفاوت قابل توجهی برای یک شرکت ایجاد می‌کند.

نمونه هایی از اشباع بازار

نمایندگی‌های معاملات املاک

اگر یک مشاور املاک باشید و از طریق فروش خانه امرار معاش کنید، فعالیت در بازار املاک و مستغلات اشباع شده ممکن است برای شما چالش برانگیز باشد. بازارهای املاک و مستغلات مسکونی بسته به عوامل زیادی دچار افت و خیز می‌شوند. با این حال، وقتی بازار اشباع می‌شود اغلب قیمت خانه‌ها کاهش می‌یابد و این مسئله نیز به نوبه خود، ضربه‌ای به درآمد مشاوران املاک می‌زند. زمانی که موجودی مسکن محدود می‌شود، ممکن است مشاوران املاک و مستغلات در یک شهرک یا شهر کوچک مجبور شوند برای حفظ و بهبود وضعیت کسب‌وکار خود تلاش زیادی صرف کنند.

سوالات متداول اشباع بازار

اشباع بازار به چه معناست؟

اشباع بازار زمانی اتفاق می افتد که تقاضا برای محصولات یا خدمات در یک بازار خاص به دلیل عرضه فراوان از سوی شرکت‌های رقیب یا صرفا کاهش تقاضا برای آن‌ها، به شدت کاهش پیدا کند. دو نوع اشباع بازار وجود دارد: اشباع بازار خرد به این معنی است که به دلیل رقابت یا کاهش علاقه یا تمایل مصرف کنندگان دیگر نیازی به بازار خاصی وجود ندارد، مانند زمانی که یک روند یا مد محبوبیت خود را از دست می‌دهد. اشباع کلان بازار زمانی است که کل پایه مشتریان پوشش داده شود.

چگونه می‌توان تشخیص داد که بازار اشباع شده است؟

یک بازار اشباع شده اغلب شامل تعداد انگشت شماری از تامین کنندگان عمده می‌شود که همگی آن‌ها یک محصول یا یک دسته محصولات خاص را با حاشیه سود بالقوه پایین به فروش می‌رسانند که این مسئله جذابیت ورود به این بازار را برای شرکت های جدید از بین می‌برد. به عنوان مثال، اگر می خواهید در شهر خود بستنی بفروشید اما در شهر شما از قبل سه فروشگاه بستنی‌فروشی دیگر وجود دارد، این بازار اشباع خواهد بود.

بازار چه محصولاتی اشباع شده است؟

خدمات تحویل غذا، خواربارفروشی‌های الکترونیک، و سایر تجارت‌ها و تلفن‌های همراه، همگی محصولاتی هستند که بازارهای خاص و محدود خود را اشباع کرده‌اند.

چگونه می‌توان اشباع بازار را محاسبه کرد؟

بازار اشباع شده یا بازار بیش از حد اشباع ممکن است جلب توجه مصرف کنندگان را به چالش بزرگی تبدیل کند. برای محاسبه سهم بازار که راهی برای تشخیص اشباع بازار است، می توانید به کل فروش صنعت نگاه کنید. به عنوان مثال، اگر در بازار خواربارفروشی های الکترونیکی و فروش وعده های غذایی از پیش بسته بندی شده هستید، کل فروش آن محصولات را در آن صنعت بررسی و آن را بر کل فروش شرکت خود تقسیم کنید. این نسبت بایستی درصدی از سهم بازاری موجود برای محصول شما را نشان دهد. همچنین، تحقیق در مورد میزان عرضه نسبت به میزان نیاز فعلی به یک محصول یا خدمات ممکن است در محاسبه اشباع بازار به شما کمک کند.

چگونه می‌توان بر اشباع بازار غلبه کرد؟

بازاریابی خلاقانه، بازبینی رویه‌های قیمت‌گذاری و در صورت لزوم کاهش آن‌ها و ارائه گزینه‌های جدید خدمات مشتریان یا امتحان کردن یک محصول خاص در بازار اشباع، همه راهکارهایی برای غلبه بر اشباع بازار هستند.