کالای خصوصی چیست و چه تفاوتی با کالای عمومی دارد؟
کالاهای خصوصی کالاهایی هستند که مالکیت آنها محدود به گروه یا فردی میشود که کالا را برای مصرف خود خریداری کرده است.
به عبارت دیگر، اگر افراد برای به دست آوردن کالای مربوطه با یکدیگر رقابت کنند و مصرف کالا مانع از مصرف آن توسط شخص دیگری شود، کالا خصوصی محسوب می شود.
اقتصاددانان از کالاهای خصوصی به عنوان رقابتی و محرومکردنی یاد می کنند و می توان آنها را در مقابل کالاهای عمومی قرار داد.
نکات کلیدی
یک کالای خصوصی با هیچ کس به اشتراک گذاشته نمی شود، اما ممکن است همراه با انتقال حقوق استفاده یا مصرف آن فروخته شود.
کالاهای خصوصی با کالاهای عمومی که بدون توجه به سطح درآمد در دسترس همگان هستند تفاوت دارد.
آشنایی با کالاهای خصوصی
ما روزانه با کالاهای خصوصی مواجه می شویم. به عنوان مثال می توان به شام خوردن در رستوران، خرید مواد غذایی، سوار شدن به هواپیما و تلفن همراه اشاره کرد. بنابراین یک کالای خصوصی هر کالایی است که در هر زمان فقط توسط یک طرف قابل استفاده یا مصرف باشد. بسیاری از کالاهای ملموس خانگی واجد شرایط کالای خصوصی هستند، زیرا فقط کسانی می توانند از آنها استفاده کنند که به آنها دسترسی دارند. هر کالایی مانند غذا و دستمال توالت که در اثر استفاده برای هدف اصلی خود از بین میرود یا غیرقابل استفاده میشود نیز کالای خصوصی است.
اغلب، کالاهای خصوصی دارای امکان دسترسی محدودی هستند که با ممانعت دیگران از دسترسی به آن، ماهیت آن را محرومکردنی میسازد. به عنوان مثال، فقط تعداد معینی از یک جفت کفش خاص به دست افراد مشهور تولید می شود، بنابراین هرکسی نمی تواند آن کفش را حتی اگر بخواهد، خریداری کند. نه تنها یک جفت کفش واحد به عنوان یک کالای خصوصی دیده می شود، بلکه کل خط تولید را می توان به عنوان این نوع کالا طبقه بندی کرد.
اکثر کالاهای خصوصی باید با هزینه شخصی خریداری شوند. این هزینه این واقعیت را خنثی می کند که استفاده از این کالا توسط یک فرد مانع استفاده فرد دیگری از آن کالا می شود. خرید کالا حق مصرف آن را تضمین و هزینه های تولید آن برای تولیدکننده را جبران می کند.
کالاهای خصوصی در مقابل کالاهای عمومی
کالای خصوصی نقطه مقابل کالای عمومی است. کالاهای عمومی معمولا برای استفاده عموم در دسترس هستند و مصرف یک فرد مانع از امکان مصرف فرد دیگر از آن کالا نمی شود. این کالاها همچنین ماهیت محرومکردنی ندارند یعنی جلوگیری از استفاده دیگران از این کالا ممکن نیست. بسیاری از کالاهای عمومی را می توان بدون هیچ هزینه ای مصرف کرد.
فواره های آب در مکان های عمومی واجد شرایط کالاهای عمومی هستند، زیرا هر کسی می تواند از آنها استفاده کند و احتمال معقولی برای تمام شدن آن در اثر مصرف وجود ندارد. تلویزیون عمومی که از طریق آنتن دریافت میشود و رادیو محلی استاندارد موجهای AM یا FM نیز واجد شرایط کالای عمومی هستند، زیرا هر تعداد از مردم میتوانند بدون تأثیر بر توانایی مصرف دیگران، متحوای پخش شده در آنها را تماشا کنند یا گوش دهند.
کالاهای خصوصی کمتر با مشکل سواری آزاد مواجه می شوند زیرا یک کالای خصوصی باید خریداری شود و به صورت رایگان به راحتی در دسترس نیست. هدف یک شرکت از تولید کالای خصوصی، کسب سود است. بدون انگیزه ناشی از درآمد، بعید است که شرکتی بخواهد کالا را تولید کند. در این میان، کالاهای عمومی ممکن است دستخوش مشکل تراژدی منابع عمومی شوند.
