آخرین مرجع وام دهنده کیست؟
هر آخرین مرجع وام دهنده، اعتبار اضطراری را به مؤسسات مالی خاصی که از نظر مالی با مشکل مواجه هستند و در آستانه ورشکستگی قرار دارند، فراهم می کند.
در ایالات متحده، فدرال رزرو به عنوان آخرین مرجع وام دهنده به موسساتی عمل می کند که راه دیگری برای استقراض ندارند و عدم دریافت اعتبار آنها تأثیر شدیدی بر اقتصاد می گذارد.
نکات کلیدی
فدرال رزرو یا سایر بانکهای مرکزی معمولاً به عنوان آخرین مرجع وام دهنده به بانکهایی عمل میکند که دیگر راه دیگری برای وامگیری ندارند، و عدم دریافت اعتبار آنها تاثیر شدیدی بر اقتصاد میگذارد.
برخی استدلال میکنند که وجود آخرین مرجع وام دهنده، مشوق مخاطرات اخلاقی است: اینکه بانکها میتوانند ریسکهای بیش از حدی را متحمل شوند، زیرا میدانند نجات دهندهای را خواهند یافت.
آشنایی با آخرین مرجع وام دهنده
وظیفه آخرین مرجع وام دهنده محافظت از افرادی است که وجوهی را سپردهگذاری کردهاند و جلوگیری از هجوم مشتریان برای برداشت مانده حسابهای خود از بانکهایی است که با محدودیت نقدینگی موقتی مواجه شدهاند. بانک های تجاری معمولاً سعی می کنند از آخرین مرجع وام دهنده وام نگیرند زیرا چنین اقدامی نشان می دهد که بانک گرفتار بحران مالی شده است.
منتقدان روش آخرین مرجع وام دهنده تصور میکنند امنیتی که این روش فراهم میکند، به طور ناخواسته مؤسسات واجد شرایط را وسوسه میکند تا ریسکهای بیشتر از اندازهای را متحمل شوند، زیرا آنها احتمالاً پیامدهای بالقوه اقدامات پرخطر خود را کمتر درک خواهند کرد.
آخرین مرجع وام دهنده و جلوگیری از هجوم بانکی
هجوم بانکی وضعیتی است که در دورههای بحران مالی رخ میدهد و به زمانی اشاره دارد که مشتریان بانک به دلیل نگرانی از قدرت بازپرداخت بدهی یک موسسه، به طور انبوه به بانک مراجعه میکنند تا وجوه خود را برداشت کنند. از آنجایی که بانکها تنها درصد کمی از کل سپردهها را به عنوان پول نقد نگه میدارند، هجوم بانکی میتواند به سرعت نقدینگی بانک را تخلیه کند و به نمونهای ایدهآل از یک پیشگویی خودشکوفاکننده تبدیل شود و بانک را دچار ورشکستگی کند.
پس از سقوط بازار سهام در سال 1929 که منجر به رکود بزرگ شد، هجوم بانکی و ورشکستگی بانکها در پی آن پدیدهای شایع بود. دولت ایالات متحده با تصویب قوانین جدیدی که حفظ ذخایر مشخصی را برای بانک ها الزامی میساخت به این وضعیت واکنش نشان داد و آنها را مجبور می کرد تا درصد معینی از بدهی ها را به عنوان ذخایر نقدی نگهداری کنند.
مهم
در شرایطی که ذخایر بانکی نمیتوانند از هجوم بانکی جلوگیری کند، آخرین مرجع وام دهنده میتواند در مواقع اضطراری وجوهی را به آن بانک تزریق کند تا مشتریانی که به دنبال برداشت پول خود هستند بتوانند پول خود را بدون ایجاد هجوم بانکی که موسسه را به سمت ورشکستگی سوق میدهد، دریافت کنند.
انتقادات از آخرین مرجع وامدهنده
منتقدان رویه وجود آخرین مرجع وام دهنده ادعا می کنند که وجود چنین مرجعی بانک ها را تشویق می کند تا با پول مشتریان ریسک های غیرضروری را بپذیرند، زیرا می دانند که می توانند در کوتاه مدت نجات پیدا کنند. چنین ادعاهایی زمانی تأیید شد که مؤسسات مالی بزرگی مانند Bear Stearns و American International Group, Inc در بحبوحه بحران مالی 2008 توسط فدرال رزرو از ورشکستگی نجات داده شدند. طرفداران این رویه بیان می کنند که عواقب بالقوه عدم وجود آخرین مرجع وام دهنده بسیار خطرناک تر از ریسک پذیری بیش از حد بانک ها است.