ارزش اقتصادی چیست؟ بررسی آن در بازاریابی

ارزش اقتصادی پدیده‌ای ذهنی است و اندازه گیری آن دشوار یا غیرممکن است، اگرچه رویکردهایی برای تخمین آن وجود دارد.

تولیدکنندگان از برآورد ارزش اقتصادی برای تعیین قیمت محصولات خود استفاده می کنند و در طی انجام این کار عوامل ملموس و ناملموسی مانند نام تجاری را در نظر می‌گیرند.

درک ارزش اقتصادی

ترجیحات هر فرد ارزش اقتصادی یک کالا یا خدمات و موازنه‌هایی را که برای به دست آوردن آن کالاها و خدمات مایل به انجام آن است تعیین می کند. به عنوان مثال، اگر شخصی یک سیب داشته باشد، ارزش اقتصادی آن سیب برای این فرد، سودی است که از استفاده از سیب دریافت می کند. اگر این فرد قصد خوردن سیب را داشته باشد، پس ارزش اقتصادی آن لذت و تغذیه است که انتظار دارد از خوردن سیب دریافت کند.

ارزش اقتصادی سیب به صورت کیفیت عینی سیب وجود خارجی ندارد، بلکه کاملاً به قصد ذهنی شخصی که برای سیب ارزش قائل است و رابطه وی با آن بستگی دارد. در حالی که ویژگی‌های سیب ممکن است بر نحوه استفاده فرد از سیب تأثیر بگذارد اما تنها منبع ارزش اقتصادی سیب از این انتظار فرد ناشی می‌شود که سیبی با این کیفیت مشخص برای استفاده‌ی وی از آن سیب تا چه حد مناسب خواهد بود.

ارزش اقتصادی کالاهای مصرفی

از آنجا که ارزش اقتصادی ذهنی است و به نیات اشخاص وابسته است، نمی توان آن را مستقیماً اندازه گیری کرد. با این حال، روش‌های مختلفی به منظور اندازه‌گیری یا تخمین ارزش اقتصادی ابداع شده‌اند.

تمایل به پرداخت

روش کلاسیکی که اقتصاددانان برای تخمین میزان ارزش کالاهای اقتصادی در نظر افراد استفاده می‌کنند، این است که به قیمتی که برای این کالاها پرداخت می‌کنند، نگاه کنند. وقتی فردی کالایی را خریداری می کند، در ازای آن مقدار مشخصی از پول را از دست می‌دهد. از آنجا که افراد هم برای کالایی که دریافت می کنند و هم برای پولی که از دست می دهند بر اساس استفاده ذهنی و مورد نظر خود (برای کالا یا پول) ارزش قائل می شوند، از انتخاب آنها برای خرید کالا مشخص می‌شود که باید برای کالای خریداری شده نسبت به میزان پولی که از دست می‌دهند ارزش اقتصادی بالاتری قائل باشند. بنابراین، قیمتی که شخص برای یک کالا می پردازد راهی برای اندازه‌گیری ارزش اقتصادی آن کالا فراهم می کند.

قیمت گذاری لذت‌گرایانه

قیمت گذاری لذت‌گرایانه روش دیگری برای تخمین ارزش اقتصادی یک کالا است. در روش قیمت‌گذاری لذت‌گرا از تحلیل بازگشتی آماری برای تخمین ارزش اقتصادی ویژگی‌های خاص مختلف یک کالا برای افراد بر اساس معاملات گذشته استفاده می‌شود. از آنجا که این ویژگی‌ها یا کیفیت‌های کالا تعیین می‌کنند که کالا تا چه اندازه با استفاده مورد نظر فرد برای کالا مطابقت داشته باشند، به طور غیرمستقیم بر ارزش اقتصادی کالا تأثیر می‌گذارند. اقتصاددانان می‌توانند برای ارزیابی نحوه تاثیرگذاری ویژگی‌های کالاهای مشابه بر قیمت کالاهای مشابه در معاملات گذشته مدل‌های آماری ایجاد کنند و از این مدل‌ها برای تخمین ارزش اقتصادی یک کالا بر اساس ویژگی‌های آن استفاده کنند.

ارزش اقتصادی در بازاریابی

شرکت ها از معیار ارزش اقتصادی برای مشتری (EVC) برای تعیین قیمت محصولات یا خدمات خود استفاده می کنند. ارزش اقتصادی برای مشتری با استفاده از یک فرمول ریاضی دقیق محاسبه نمی شود اما ارزش ملموس و ناملموس یک محصول در آن در نظر گرفته می‌شود. ارزش ملموس بر عملکرد محصول مبتنی است و ارزش ناملموس بر اساس احساسات مصرف کننده نسبت به مالکیت محصول مشخص می‌شود.

به عنوان مثال، مصرف کننده ارزش ملموسی برای یک جفت کفش کتانی بادوام قائل است چرا که در طول فعالیت ورزشی از وی محافظت و پشتیبانی می کند. با این حال، برچسب برند کفش ورزشی یا وابستگی آن به یک فرد مشهور ممکن است ارزش ناملموسی به کفش های کتانی اضافه کند. بازاریابان می‌توانند با استفاده از نظرسنجی‌ها، گروه‌های تمرکز یا ابزارهای دیگر، درکی نسبی در مورد ارزشی که مصرف‌کنندگان بر اساس ویژگی‌های کفش‌های کتانی برای آن‌ها قائل هستند، به دست بیاورند.