هفته سرنوشت‌ساز در انتظار بورس

از آنجایی که بازار سهام از عوامل سیاسی بیش از هر بازار دیگری اثر می‌پذیرد، نخستین پیامد مذاکرات هسته‌یی چه به لحاظ نتیجه مثبت یا منفی، در روند شاخص کل بازار سهام آشکار خواهد شد. به‌نظر می‌رسد کفه خوش‌بینی‌ها به سرانجام این مذاکرات از بدبینی‌ها سنگین‌تر باشد، چراکه صرف خوش‌بینی به روند این مذاکرات بود که شاخص کل در آبان از کانال 76هزار واحدی نیز عبور کرده بود اما بیم و امیدهایی که در هفته گذشته در میان بازیگران بازار شیوع یافت و فراگیر شدن سایه احتیاط در چنین فضایی، منجر به عقب‌گرد شاخص به کانال 75هزار واحدی شد. با این حال میانگین بازدهی برای آبان رقم مثبت 1.5درصدی ثبت شد. بدین‌ترتیب میانگین بازدهی سهام با گذشت دو ماه از پاییز به 5درصد در این فصل رسید، در حالی که از ابتدای سال تاکنون، در مجموع شاخص کل بورس افت نزدیک به 3800واحدی را تجربه کرده است و رقم این متغیر زیان 4.8درصدی را نشان می‌دهد. در عین حال روند حرکت شاخص فرابورس در مجموع صعودی ارزیابی می‌شود به‌طوری که میانگین بازدهی این بازار در آبان 3درصد، در پاییز 3.6درصد و از ابتدای سال تا آخر آبان، 9.6درصد رشد داشته است. صنایع تاثیرگذار بر روند شاخص ازسوی دیگر صنایعی که در آبان تاثیر منفی بر حرکت شاخص داشتند عبارتند از: شرکت‌های چند رشته‌یی صنعتی، استخراج کانه‌های فلزی و محصولات فلزی که به‌ترتیب 224، 207 و 258 واحد موجب کاهندگی شاخص کل در این ماه شدند. سهم هلدینگ غدیر در کاهش نماگر 275واحد بود و پس از آن روند معاملات گسترش نفت و گاز پارسیان، هلدینگ فارس و فولاد مبارکه به‌ترتیب 199، 199و 196واحد موجب کاهش رقم شاخص شدند. این در حالی است که گروه بانکی در آبان بیشترین تاثیر مثبت را بر شاخص گذاشتند و 1221واحد آن را به سمت بالا سوق دادند. علت اصلی روند صعودی معاملات بانکی و افزایش قیمت سهام این گروه در نیمه دوم آبان، صرف خوش‌بینی‌ها به روند مذاکرات هسته‌یی عنوان می‌شود که در کنار گروه خودرویی جنب‌وجوشی در این ماه به بازار دادند که ورود نقدینگی جدید را در پی داشت. همچنین ارزش و حجم معاملات نیز به نحو چشمگیری افزایش یافت به‌طوری که موجب شد نهاد ناظر پس از ماه‌ها اجازه عرضه اولیه در بورس و فرابورس را صادر کند. روند حرکت سهم‌های بانک ملت، پاسارگاد، صادرات و تجارت به‌حدی مثبت شدند که هر کدام به تنهایی در آبان به‌ترتیب 288، 238، 192 و 179واحد به ارتفاع شاخص افزودند. این در حالی است که طی هشت ماه گذشته از سال گروه محصولات شیمیایی به‌خصوص پتروشیمی‌ها عمده‌ترین تاثیر را بر روند حرکتی شاخص کل بازار گذاشته‌اند که در مجموع این گروه موجب افت 2015واحدی نماگر بازار شد و هلدینگ فارس از این گروه به تنهایی بیش از 1366واحد موجب کاهش رقم این متغیر شد. علت اصلی روند منفی سهم پتروشیمی‌ها در سال‌جاری که البته از اواخر سال گذشته شروع شد، کاهش سودآوری این شرکت‌ها بوده است. این روند کاهشی نیز به عللی ازجمله کاهش قیمت جهانی محصولات پتروشیمی، کاهش قیمت ارز و افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها مرتبط است. مساله تعیین نرخ خوراک پتروشیمی‌ها که تاکنون لاینحل مانده است، اصلی‌ترین عامل نزولی شدن بازار سهام از دی سال92 تاکنون شمرده می‌شود. هنوز هم بین دولت و مجلس بر سر تعیین نرخ یا فرمول مشخص قیمت‌گذاری آن مباحثی در جریان است. به‌طوری که یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه بااشاره به سه پیشنهاد ۱۵، ۱۸ و ۲۰ سنتی برای قیمت گاز پتروشیمی‌ها در این کمیسیون گفت: در فرمول مصوب کمیسیون برنامه و بودجه، قیمت خوراک را به دولت سپرده بودیم که در این فرمول، دو پیشنهاد وجود داشت؛ نخست اینکه 10ساله باشد و دیگر آنکه نرخ بازده سرمایه ارزی در سرمایه‌گذاری‌های جدید حداقل 25درصد باشد اما نمایندگان در صحن علنی مجلس به این موضوع اعتراض کردند و به همین دلیل مساله به کمیسیون ارجاع داده شد. رتبه بعدی در نزولی شدن روند شاخص کل از ابتدای امسال تا آخر آبان به گروه استخراج کانه‌های فلزی و فرآورده‌های نفتی و پالایشی اختصاص دارد که به ترتیب 795 و 771 واحد از ارتفاع آن کاستند. کاهش قیمت جهانی سنگ‌آهن وکاهش قیمت هر تن آن از صد دلار به 75دلار علت اصلی افت قیمت سهام شرکت‌های معدنی ازجمله چادرملو بود که این شرکت طی امسال سهم 388واحدی در کاهش شاخص کل داشته است. از طرف دیگر باوجود بسته بودن نمادهای پالایشی در بورس سهم این گروه در کاهش رقم نماگر قابل‌توجه است و از این گروه پالایش نفت بندرعباس موجب افت 699واحدی شاخص شد. مساله کیفی‌سازی محصولات پالایشگاهی نیز مساله حل نشده این گروه است که موجب بسته ماندن نمادهای پالایشی در تالار معاملات بورس شده است. گروه فلزات اساسی نیز بیشترین تاثیر منفی را بر روند حرکت نماگر داشتند به‌طوری که روند معاملات فولاد مبارکه اصفهان بیش از 444واحد از رقم آن کاسته است. علت افت سهام فولادی‌ها نیز به افت قیمت‌های جهانی سنگ‌آهن و در پی آن قیمت جهانی فولاد بر می‌گردد. از طرف دیگر گروه خودرویی عمده‌ترین تاثیر مثبت را طی مدت هشت ماه گذشته بر افزایش رقم شاخص کل گذاشته است. خیز سهم خودرویی‌ها به‌خصوص در ماه‌های پاییزی ناشی از خوش‌بینی‌های بازیگران بورسی به احتمال لغو تحریم‌ها بود چراکه زمزمه حصول توافق و لغو محدودیت‌های بین‌المللی به‌خصوص در این صنعت سرمایه‌گذاران را به آینده سهام این گروه امیدوارتر کرده است. درنتیجه هرچند صنعت خودرویی عملکرد چندان درخشانی در مقایسه با پارسال ندارد اما انتظارات بهبود وضعیت تولید و فروش و سپس افزایش قیمت سهام آنها منجر به روند نسبتا مثبت حرکت آنها در بازار سهام شد. اما شرکت کشتیرانی در میان شرکت‌های بورسی، با 411واحد بیشترین سهم را در اوج گرفتن رقم شاخص کل دارد و پس از آن شرکت ارتباطات سیار چنین سهمی را به خود اختصاص می‌دهد. نگاهی به آمار آبان به این ترتیب دومین ماه پاییزی باوجود روند نزولی شاخص کل در هفته آخر آن، در متغیرهای حجم و ارزش و تعداد دفعات معاملات افزایش چشمگیری نشان می‌دهد. در این ماه تعداد 17هزارو 582میلیون سهم در یک میلیون و 549هزار دفعه مورد معامله قرار گرفت و به ترتیب 45.5درصد و 49درصد افزایش را نسبت به ماه گذشته تجربه کرد. همچنین ارزش معاملات نرمال به 43هزار و 431میلیارد رسید و حجم معاملات نرمال با 17هزار و 32میلیون سهم به‌ترتیب با 59.6درصد و 41درصد افزایش نسبت به ماه گذشته همراه شدند. به گزارش روابط عمومی بورس تهران، در پایان معاملات هفته منتهی به 28آبان1393، شاخص کل با 1341واحد کاهش نسبت به هفته قبل، به رقم 75هزار و 248واحد رسید. در 5 روز کاری این هفته ارزش کل معاملات سهام و حق‌تقدم به 12821میلیارد ریال بالغ شد که نسبت به هفته قبل 14درصد کاهش یافته است. همچنین ارزش معاملات نرمال به 12821میلیارد ریال و حجم معاملات نرمال 4897میلیون سهم بالغ شد که نسبت به هفته قبل دو درصد و پنج درصد کاهش یافته است.