افزایش 7 برابری انبوه‌سازی

در همین رابطه ایرج رهبر، رییس کانون سراسری انبوه‌سازان استان تهران ضمن اشاره به‌سطح صنعتی‌سازی در پروژه‌های ساختمانی،در رابطه بامیزان آمادگی انبوه‌سازان برای استفاده از روش‌های صنعتی در تولید انبوه مسکن توضیحاتی ارایه کرد. بحث صنعتی‌سازی ساختمان در کشور ما در چه سطحی اجرا می‌شود؟ از زمانی که بحث مسکن مهر در قالب انبوه‌سازی مطرح شد و حجم ساخت‌وساز افزایش یافت، لزوم صنعتی‌سازی مسکن در کشور مشخص شد. کشورهای همسایه، به‌خصوص ترکیه از حدود 25سال قبل شروع به‌صنعتی‌سازی کرده است. آنجا معمولا از سیستم‌هایی مانند تونلی تمام بتنی (تونل سیستم) و لارج پانل (سیستم کاملا بتنی) استفاده می‌کنند که موفق هم بوده‌اند و تا 40طبقه را هم با همین دو سیستم ساخته‌اند. در حال حاضر در کشور ما هم بیشتر روی همین دوسیستمی که در کشور ترکیه به‌کار می‌رود مانور داده می‌شود. اما سیستم‌های دیگری مانند سازه سبک فلزی (LSF)، پلی‌استایرن (ICF) برای قالب و سیستم فلزی پیچ و مهره‌یی هم وجود دارند. بنابراین الان صنعتی‌سازی در ایران بیشتر در سازه‌ها استفاده می‌شود. حدود چهار، پنج سال است که در استفاده از این سیستم‌ها موفق هم بوده‌ایم. به‌خصوص در مورد مسکن مهر در شهر جدید پردیس که حدود 80هزار واحد است که بیش از 50هزار واحد آن با این سیستم ساخته شده است. من معتقدم اگر قرار است به‌سمت صنعتی‌سازی برویم، فقط نباید به‌صنعتی شدن سازه توجه نکنیم. به‌نظر می‌رسد نیاز داریم که داخل ساختمان‌ها هم به‌صورت صنعتی ساخته شود. مثلا سرویس بهداشتی از پیش ساخته شده باشد طوری که کاشی و دوش و... در آن آماده باشد و فقط در خانه نصب شود و فقط آب و برق آن وصل شود؛ یا مثلا در مورد آشپزخانه بهتر است پانل‌های کاشی کاری شده استفاده شود. پارتیشن‌های داخل یا نمای بیرون ساختمان هم خوب است به‌صورت پانل‌های بزرگ فقط روی ساختمان با پیچ و مهره نصب شود. به‌نظر من اگر کل یک خانه با این روش ساخته شود، در واقع خانه‌یی است که به‌روش صنعتی ساخته شده است. به‌نظر می‌رسد صنعتی‌سازی سرعت ساخت‌وساز را افزایش می‌دهد. هزینه‌های ساخت خانه به‌روش صنعتی به‌ چه صورت است؟ طبیعتا هزینه اولیه صنعتی‌سازی بالا است. مثل اگر بخواهیم یک کارخانه را تجهیز کنیم، بعد تولید را شروع کنیم. صنعتی‌سازی هم به همین شکل است. وقتی بخواهید لوازم و ابزار و ماشین‌آلات صنعتی‌سازی را از ابتدا فراهم کنید و کارگاه را تجهیز کنید، باید هزینه نسبتا زیادی صرف کنید، اما این روش سرعت عمل را بالا می‌برد و در عین حال تولید ضایعات را کاهش می‌دهد. بنابراین به‌هیچ عنوان نمی‌توان گفت هزینه صنعتی‌سازی از سنتی‌سازی ارزان‌تر تمام می‌شود. اما باید توجه داشت که روش سنتی‌سازی منسوخ شده و دیگر ساخت دیوار آجری به آن شکل در دنیا برای ساخت خانه استفاده نمی‌شود. ضمن اینکه صنعتی‌سازی از نظر استحکام و دوام هم عمر مفید ساختمان را افزایش می‌دهد. ساختمان باویژگی‌های استاندارد ساخته می‌شود و ضایعات و پرت مصالح هم تا حد قابل توجهی کاهش می‌یابد، در حالی که در سنتی‌سازی یا به اصطلاح، قدیمی‌سازی، ساختمان این کیفیت و استحکام را نخواهد داشت. چقدر از لوازم و مصالح لازم برای صنعتی‌سازی ساختمان در کشور تولید می‌شود و چقدر وارداتی است؟ در بخش صنعت ساختمان در کشور به آن شکل کالای وارداتی نداریم. البته کالاهای مشابه وارداتی داریم، مثل سرویس‌های بهداشتی یا کاشی، اما بیشتر مصالح، لوازم و کالاهای مورد نیاز صنعت ساختمان به‌وفور داخل کشور تولید می‌شود. نیروی انسانی که در صنعتی‌سازی نیاز است آیا الزاما باید متخصص باشد و آموزش خاصی دیده باشد؟ برای صنعتی‌سازی قطعا به‌نیروی انسانی متخصص نیاز است. اگرچه این روش ساخت‌وساز هم چندان مشکل نیست و به‌نظر من می‌توان حتی همین نیروی انسانی که در حال حاضر در روش ساخت سنتی فعال هستند را آموزش داد. در حال حاضر نیروی انسانی مورد نیاز برای صنعتی‌سازی تا حدی تامین شده و آموزش دیده‌اند. نحوه آموزش نیروی انسانی در این زمینه به چه شکل است؟ افراد می‌توانند در کارگاه‌های مجهزی که به این منظور در نظر گرفته شده، در کنار متخصصان کار را بیاموزند و در نهایت گواهی کارگاهی دریافت می‌کنند و آماده کار می‌شوند. آیا تابه‌حال به‌طور جدی برنامه مشخص یا جزییاتی درباره اجرای صنعتی‌سازی در حوزه ساختمان در کشور وجود داشته است؟ موضوع صنعتی‌سازی ساختمان از قبل از انقلاب در کشور ما مطرح شد. خیلی از ساختمان‌ها و مجتمع‌هایی که از آن زمان ساخته شده‌اند با این سیستم ساخته شده‌اند. بعد از آن سال‌ها بود که حرفی درباره صنعتی‌سازی در میان نبود و بعد دوباره از زمانی که موضوع مسکن مهر مطرح شد، بحث صنعتی‌سازی مورد توجه قرار گرفت. در واقع با پتانسیلی که وجود داشت و نیاز برای انبوه‌سازی، حتما باید از روش‌های صنعتی‌سازی استفاده می‌شد. در همین هفت، هشت سال اخیر انبوه‌سازی از حدود پنج درصد به 35درصد در حال حاضر رسیده است. در حال حاضر انبوه‌سازان چقدر آمادگی این را دارند که از صنعتی‌سازی در ساخت ساختمان استفاده کنند؟ مساله این است که اگر انبوه‌سازان حمایت شوند و دولت و بخش خصوصی تعامل خوبی با هم برقرار کنند، نتیجه کار خیلی بهتر می‌شود. الان در یک مجموعه 10هزار واحدی در پردیس، حدود 600واحد در ماه ساخته می‌شود. بنابراین به‌نظر من در پردیس نتیجه دهی کار خوب است. در واقع همه اینها مستلزم این است که تقاضا و حمایت کافی وجود داشته باشد و به‌نظر من برای تولید انبوه مسکن، صنعتی‌سازی بهترین روش است.