آیا زمان توافق نهایی نزدیک است؟

رابرت کوپر دیپلمات پیشین انگلیس و تعدادی دیگر در یادداشتی در روزنامه گاردین اعلام کردند که اکنون زمان دستیابی به توافق هسته‌یی با ایران است. این دیپلمات‌ها در این یادداشت نوشته‌اند: ما از کشورهای 3+3 (1+5) و ایران درخواست می‌کنیم که به توافق هسته‌یی تا 24نوامبر دست یابند. به تعویق انداختن این تصمیم سخت نهایی باعث می‌شود که فرصت بیشتری به کسانی که مخالف مسیر دیپلماتیک هستند بدهند تا این روند مذاکرات را از بین ببرند. در ادامه این یادداشت آمده است: توافق موقت هسته‌یی که در نوامبر 2013 به امضا رسید ضمانت‌های بسیار قوی و تنومندی برای 1+5 به وجود آورد تا بتواندبا بازدیدهای مستمر از برنامه هسته‌یی ایران آسوده‌خاطر باشد. پیش از دستیابی به این سطح از مذاکرات مستمر، از اروپایی‌ها به‌دلیل منابع عظیم سرمایه‌گذاری شده، ‌هزینه‌های اقتصادی را به‌دلیل رژیم‌های تحریمی غیرقابل پیش‌بینی متحمل شدند. به گزارش ایسنا، همچنین کنار گذاشتن تهران از مذاکرات مربوط به منطقه، عواقبی برای منطقه به همراه داشته است. اروپا در این لحظه از زمان باید طرف‌های مذاکره‌کننده را برای دستیابی به یک توافق خوب تشویق کند. همچنین اروپایی‌ها باید با دولت امریکا برای ضمانت دادن به شرکای منطقه‌یی محتاط درباره اینکه منافع آنها نیز در این توافق نهایی تضمین خواهد شد همکاری کنند. هزینه شکست مذاکرات نیز باید در ذهن‌ها یادآوری شود. این شکست می‌تواند منجر به افزایش تحریم ها و تنش‌ها شود. در طرف ایرانی نیز علاقه‌زیادی برای به نتیجه رسیدن مذاکرات و شکست تحریم‌ها وجود دارد. برای برخی مخالفان در هر دو طرف چنین نتیجه‌یی می‌تواند خوشایند باشد. اما دستیابی به توافق می‌تواند باعث شکل‌گیری دوباره تعهد غرب به ایران با گشایش گزینه‌های جدید برای همکاری درباره منافع منطقه‌یی شود. اکنون ایران و 1+5 بیش از هر زمان دیگری برای دستیابی به توافق و بستن پرونده هسته‌یی نزدیک هستند. شاید دیگر هرگز چنین فرصتی برای دستیابی به توافق نهایی وجود نداشته باشد. اوباما: ایران و امریکا به‌هم بی‌اعتمادند در همین حین، باراک اوباما رییس‌جمهوری امریکا پس از پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات مجلس سنا در سخنانی عنوان کرده که امریکا به ایران چارچوبی درباره برنامه هسته‌یی‌اش را ارایه کرده است که این اجازه را می‌دهد تهران به انرژی صلح‌آمیز خود دست یابد. شینهوا گزارش داد که باراک اوباما در کنفرانس خبری گفت: اینکه قدرت‌های جهان و ایران قادر هستند به توافق جامع درباره برنامه هسته‌یی تهران پیش از ضرب‌الاجل 24نوامبر دست یابند یک سوال بدون پاسخ است. رییس‌جمهور امریکا در کنفرانس خبری اعلام کرد‌: این سوال که آیا ما می‌توانیم واقعا به یک توافق دست یابیم، در طول سه تا چهار هفته آینده مشخص می‌شود. این اظهارات اوباما پس از پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات میاندوره‌یی عنوان شد. اوباما در ادامه اظهاراتش با اشاره به روابط پرفرازونشیب ایران و امریکا گفت: میان دو کشور بی‌اعتمادی وجود دارد. تمدید مذاکرات غیرممکن نیست سایت اطلاع‌رسانی وزارت خارجه امریکا اعلام کرد که جان کری در کنفرانس خبری در پاسخ به سوالی درباره ایران گفت: ما بر روز 24 نوامبر متمرکز شده‌ایم. این تاریخ بسیار مهم است.در طول ماه‌های گذشته تیم‌های کارشناسی ما پشت میز مذاکره نشسته‌اند و در مورد جزییات گفت‌وگو کرده‌اند و همه اطلاعات تکنیکی مورد لازم برای قضاوت درباره اینکه برنامه هسته‌یی ایران صلح‌آمیز است یا نه را مورد بررسی قرار می‌دهند. وی در پاسخ به سوالی در مورد تمدید مذاکرات هسته‌یی گفت: درحال حاضر ما هیچ نیتی مبنی‌بر گفت‌وگو درباره تمدید برای دستیابی توافق نداریم. اگر ما به توافق در زمان مقرر دست نیابیم اندکی مسایل پیچیده‌تر می‌شود اما تمدید غیرممکن نیست. ولی فکر نمی‌کنم که تمدیدی داشته باشیم. تلاش روس‌ها در مرحله پایانی معاون وزیر امور خارجه روسیه گفت که در مرحله پایانی مذاکرات مربوط به برنامه هسته‌یی ایران، کشورش به حل مشکلات موجود کمک خواهد کرد. سرگئی ریابکوف که روز گذشته در راس هیاتی روسی وارد وین شد، تاکید کرد که مواضع روسیه در قبال این دور از مذاکرات از احترام زیاد همه طرف‌های شرکت‌کننده در آن برخوردار است. بنابر گزارش نووستی، وی گفت که اگر چه نسبت به وجود اراده سیاسی در بین طرف‌های شرکت‌کننده در مذاکرات و توجه آنها به ایجاد طرحی برای رسیدن به توافق نهایی همزمان با فرارسیدن زمان تعیین شده (24 نوامبر) شکی ندارد اما با توجه به فاصله زیادی که بین دو طرف درخصوص مسایل محوری وجود دارد آیا این اراده سیاسی برای پشت‌سر گذاشتن اختلافات موجود کافی است.