حوادث‌مترو تهران همچنان در تونل‌وحشت

دو هفته از توقف قطار مترو در خط یک تهران می‌گذرد؛ حادثه‌ای که برای چندمین‌بار است در خطوط مترو تهران رخ می‌دهد. قطاری در تونل متوقف می‌شود و مسافران وحشت‌زده و سراسیمه شیشه‌ها را می‌شکنند و بیرون می‌آیند و به سمت ایستگاه امام خمینی(ره) حرکت می‌کنند. توقفی که بیش از 30 دقیقه و به روایتی حتی 60 دقیقه به طول می‌انجامد اما در تمامی این حوادث ارائه هرگونه توضیحی به بررسی بیشتر حواله می‌شد؛ وعده‌ای که هیچگاه محقق نمی‌شد و در آخر به فراموشی سپرده می‌شد. فراموشی موقتی تا حادثه‌ای دیگر و وعده‌ای دیگر. به نظر می‌رسد این بار نیز وضعیت چندان تفاوتی با گذشته نداشته باشد. با این تفاوت که حادثه اخیر مصادف بود با حضور شهردار تهران در مراسم جشنواره «شهر آماده» که اتفاقاً برای بررسی وضعیت آمادگی مدیریت شهری برای برخورد با رخدادها و حوادث مختلف برپا شده بود. در این مراسم قالیباف به حمایت از عملکرد همکاران خود در مترو پرداخت و گفت: «اتفاقی که در مترو تهران رخ داد، در تمام متروهای دنیا نیز طبیعی است. در این حادثه قطار به هر دلیلی متوقف شد و می‌توانست در کمتر از پنج دقیقه به مسیرش ادامه دهد و به ایستگاه بیاید اما به دلیلی که من نامش را ضعف در آموزش می‌گذارم تعدادی از شهروندان در را باز کردند و برخی نیز با شکستن شیشه به تونل آمدند.»

وی که تلاش می‌کرد موضوع را به عدم هماهنگی مردم با مدیریت شهری ربط دهد، ادامه داد: در همین زمان همکاران من از دوربین متوجه شهروندان شده و بلافاصله برق ریل را قطع کردند و موجب توقف تمام قطارها شدند؛ چراکه اگر برق قطع نمی‌شد احتمالاً همه آنهایی که وارد تونل شده بودند دچار برق گرفتگی می‌شدند. شهردار تهران با بیان اینکه "با قطع برق حرکت تمامی قطارها در این خط متوقف شد"، افزود: ببینید حادثه‌ای که در پنج دقیقه جمع می‌شد، 30 دقیقه طول کشید. چرا؟ چون مردم بیرون آمده بودند. این موضوعات نقش آموزش و مانورهای مختلف را پررنگ می‌کند و نشان می‌دهد که چطور می‌توان مردم را آموزش داد و در برابر بحران‌ها آماده کرد. قالیباف اما به حادثه دیگری از خانواده حوادث مترو نیز اشاره کرد. وی با اشاره به حادثه سیل در متروی تهران این موضوع را به «لطف خدا» نسبت می‌دهد و آن را ناشی از درایت مدیران و عکس‌العمل بجا و همراهی مردم عنوان کرد و افزود: این حادثه برعکس حادثه قبلی اوج هماهنگی میان مردم و مدیریت بحران را نشان داد و در جریان هماهنگی و تصمیم‌گیری به موقع و توجه مردم به پیام‌ها در مدت کمتر از سه دقیقه چهار قطار به ایستگاه‌ها رسیده و هیچ‌کس هم آسیب ندید و ایستگاه‌ها نیز در زمان‌بندی مشخص تخلیه شدند ولی با این حال وی هیچ اشاره‌ای به دلایل فنی نقصی که باعث بروز این حوادث شده بود نکرد و برعکس تلاش کرد آن را «عادی» جلوه دهد. با این وجود هیچ‌یک از این پاسخ‌ها برای افکار عمومی قانع‌کننده نخواهد بود. شهروندان این شهر 12 میلیونی حق دارند که دلیل این توقف‌های پی‌درپی قطارهای شهری را بدانند. آنها حق دارند بدانند در تونل‌های تودرتو و تاریک زیرزمین مترو تا چه حد ایمنی و امنیت دارند. سوالی که پاسخ به آن برعهده مدیریت شهری است.

بسیاری از قطارهای مترو فرسوده محسوب می‌شوند

رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورا با انتقاد از قطعی چندین باره مترو در روزهای اخیر این شاخصه را از عوامل مهم در احساس رضایت و امنیت شهروندان دانست.

به گزارش «اعتماد» احمد دنیامالی با اشاره به اینکه "اکثر قطارهای متروی تهران فرسوده هستند"، گفت: بر اساس استانداردهای جهانی عمر مفید قطارهای مترو 750 هزار کیلومتر است در حالی که قطارهای مترو تهران اکثرا بالای یک میلیون کیلومتر را طی کرده‌اند و احتیاج به بازسازی اساسی دارند. وی با ذکر اینکه "قطار متوقف شده اخیر، نو بوده است"، در مورد قطعی برق در این تونل گفت: قطع برق بر مبنای دستورالعملی صورت گرفته که بر اساس آن در مواردی که انسانی در تونل‌ها هست باید برق‌ها برای جلوگیری از برق گرفتگی احتمالی قطع شود.

دنیامالی با تاکید بر اینکه "باید توجه ویژه‌ای به نوسازی مترو شود"، گفت: در مورد توقف‌های چندین باره مترو نیز ابتدا باید گزارش‌های مترو و استانداردهای جهانی را بررسی و بعد در مورد اینکه آیا قصوری صورت گرفته یا خیر، نتیجه‌گیری کرد. وی افزود: به همین دلیل از مدیرعامل مترو می‌خواهیم با حضور در شورا گزارشی در خصوص دلایل این توقف‌ها داشته باشد. رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورا امنیت متروها را به دلیل آنکه با جان صدها مسافر سروکار دارد، عامل مهمی در ایجاد احساس امنیت و آرامش در بین شهروندان عنوان کرد.

مترو باید پاسخگو باشد

در این میان به نظر می‌رسد کارشناسان مترو حتی به سازمان‌های امدادی مانند آتش‌نشانی نیز اطلاعی نداده بودند. مدیر روابط عمومی مترو تهران دلیل این امر را این‌گونه عنوان کرده بود: اتفاق خاصی نیفتاده بود تا از نیروهای آتش‌نشانی یا اورژانس کمک بگیریم.

اما محسن سرخو، رئیس کمیته حمل و نقل و ترافیک شورای شهر در این زمینه با ذکر اینکه قطعاً عملکرد مترو را نمی‌توان عملکردی قابل قبول و خوب دانست، گفت: به من گزارش داده‌اند هم نیروهای امدادی احضار شده‌اند و هم اتوبوس برای حمل مسافران در کوتاه‌ترین زمان ممکن به آنجا رسیده است.

این در حالی است که به گفته مردم حاضر در صحنه، این تماس‌های مکرر مردم وحشت‌زده بوده که نیروهای آتش‌نشانی و امدادی را به تونل کشانده است و مردم در انتهای مسیر خروجی از تونل، تازه به مأموران آتش‌نشانی برخورد کرده‌اند که پیاده در حال حرکت به سمت قطار بوده‌اند.

سرخو با ذکر اینکه "دلیل مطرح شده مبنی بر افت فشار قطار، پذیرفته شدنی نیست"، گفت: حتی یک مورد از این اتفاق‌ها زیاد است و قابل ردیابی و پیگیری است. باید مترو پاسخگو باشد. به همین دلیل از مسئولان مترو خواسته‌ایم گزارشی را در این زمینه آماده و ارایه کنند تا بتوانیم بر اساس آن نسبت به عملکرد مترو قضاوت کنیم.

این حادثه نیز گذشت. یا به قول قالیباف به لطف خداوند به خیر گذشت اما تا کی؟ این سوالی است که می‌تواند دلهره‌آور باشد و ابهام‌آمیز و از آن مهم‌تر اینکه در صورت بروز حوادثی مشابه آمادگی نیروها و مدیران مترو برای ورود به حادثه و کنترل آن و نجات حادثه‌دیدگان احتمالی چقدر خواهد بود؟ چراکه حوادث رخ داده حکایت از آن دارد که مترو حداقل تا امروز چندان توفیقی در رویارویی با حوادثی اینچنینی ندارد. افکار عمومی همچنان منتظر نتایج بررسی اعضای شورای شهر در این مورد و اطمینان‌بخشی به مردم برای امنیت داشتن قطارهایی است که کیلومترها در دل زمین طی می‌کنند و دسترسی به آنها چندان ساده نیست.

اختصاص دو درصد مجموع عوارض سالانه به مترو

بحث فرسودگی مترو و گلایه مدیران آن از کمبود بودجه برای ارتقای کیفیت و نوسازی ناوگان آن، به همراه بازدید اعضای کمیسیون عمران شورا از مترو و خط 7 آن باعث شد تا مترو و بودجه آن مهم‌ترین مصوبه یکصد و هفتمین جلسه شورا که یکشنبه به صورت غیرعلنی برگزار شد، باشد. کمک به تأمین بودجه مترو که در قالب بررسی لایحه «اصلاحیه مصوبه اخذ عوارض توسعه حمل و نقل ریلی در شهر تهران» بررسی و در نهایت به تصویب اعضای شورا رسید، مقرر می‌دارد که از این پس به میزان دو درصد از مجموع عوارض مربوط به پروانه ساختمانی اخذ و به موضوع حمل و نقل ریلی شهری تهران اختصاص می‌یابد.

علیرضا دبیر، رئیس کمیسیون برنامه بودجه شورا در خصوص این مصوبه، گفت: این دو درصد علاوه بر عوارض و برای یک بار تعیین شده است و به صورت ماهانه به حساب مترو تهران واریز می‌شود و گزارش آن هر سه ماه یک بار به شورای اسلامی شهر تهران ارائه می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه این مبلغ اختصاص یافته تلقی می‌شود، اظهار کرد: با تصویب این لایحه پیش‌بینی می‌شود سالانه حدود 360 میلیارد تومان به مترو تهران تزریق شود.

بر اساس تبصره سوم این مصوبه: عوارض تعیین شده به ساختمان‌هایی که عوارض مازاد آنها در سال 94 مشخص می‌شود نیز تعلق می‌گیرد.

دوستی: عملکرد مترو قابل تقدیر است

از دیگر محورهای مطرح شده مرتبط با مترو و عملکرد آن سخنانی بود که اسماعیل دوستی، نایب رئیس کمیسیون عمران به آن اشاره کرد. وی با اشاره به بازدید اعضای این کمیسیون از کارگاه خط 7 مترو تهران گفت: انصافاً فعالیت‌های مترو قابل تقدیر است. امروز به همت دولت و شهرداری 200 کیلومتر مترو در داخل و اطراف تهران در حال اجرا است که این از افتخارات نظام به شمار می‌آید که باید از آن تقدیر شود.

ادامه تبعات سخنان جنجالی مختاباد

سخنان جلسه گذشته شورا بیشترین تاکیدش بر حفظ وحدت بین اعضا بود. رویه‌ای که گفته می‌شد به دلیل تذکر بحث برانگیز مختاباد در جلسه سه‌شنبه گذشته شورا در مورد واریز پول به حساب یکی از اعضا بوده است. رئیس شورای اسلامی شهر با بیان اینکه "باید از طرح مسائل تنش‌زا در شورا خودداری شود"، گفت: در جلسه‌ای که خدمت مقام معظم رهبری رسیدیم ایشان به دوره سوم شورا اشاره کردند که اعضا در کنار هم به مباحث کارشناسی پرداختند و از حواشی به دور بودند.

چمران همچنین خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم که این شورا مانند شورای اول نشود باید اعضا مانند یک خانواده و صمیمانه رفتار کنند و از انتقام گرفتن‌های شخصی پرهیز کنند. این سخنان چمران با سخنان حبیب کاشانی، نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه این‌گونه گره خورد: اتفاقی که در جلسه قبل افتاد خیلی بد بود.

کاشانی که روی سخنش با مختاباد بود، ادامه داد: این حق هر عضوی است که سوالی را بپرسد اما نه به صورت مجهول و نه با بد اخلاقی. اعضای شورا باید ادبیاتی را به کار برند که باعث اتحاد آنان شود، نه تفرقه‌افکنی. متأسفانه ما نسبت به هم همپوشانی نمی‌کنیم بلکه همدیگر را مخدوش هم می‌کنیم.

انتخاب هیأت رئیسه شرکت اتوبوسرانی

انتخاب هیأت رئیسه شرکت اتوبوسرانی از دیگر محورهای مطرح شده در جلسه یکشنبه شورا بود که در نهایت پس از رأی‌گیری مهدی چمران به عنوان رئیس مجمع عمومی: قناعتی به عنوان منشی و سرخو و شجاع‌پوریان به عنوان ناظر انتخاب شده و با پیشنهاد رئیس مجمع مرتضی لطفی مجدداً به عنوان بازرس و دکتر قاسمی به عنوان بازرس علی‌البدل انتخاب شدند: انتخاباتی که از دید احمد دنیامالی، از ابهاماتی برخوردار بود، ابهامی که وی در توضیح آن گفت: هرگز هیچ مجمعی بدون تصویب صورت‌های مالی اقدام به انتخاب بازرس نمی‌کنند و این کار صحیح نبود.