قیمت نفت در بودجه سال 94 چند؟

اکنون که قیمت نفت ایران از 110 و 111دلار در اوایل تابستان سال جاری به کمی بیش از 80دلار رسیده و این سیر نزولی همچنان ادامه دارد، باتوجه به این کاهش قیمت، دولت باید بودجه سال آینده را برخلاف سال گذشته با نگاهی بدبینانه نسبت به قیمت تدوین کند و کف قیمت را درنظر بگیرد تا نگرانی بابت کسری بودجه نداشته باشد، به‌ویژه آنکه پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها، کسری بودجه می‌تواند اعتبار دولت را نزد افکار عمومی به‌شدت تنزل دهد. وابستگی اقتصاد و بودجه کشور به درآمدهای نفتی موجب شده تا نوسانات قیمت نفت تاثیر قابل‌توجهی در اقتصاد ایران داشته باشد. حال آنکه برخی کشورها همچون نروژ درآمدهای نفتی خود را در صندوق توسعه یا حساب ذخیره ارزی پس‌انداز می‌کنند. صندوق توسعه ملی نیز با همین نگاه در کشور ایجاد شده است، هر چند هنوز مکانیسم ذخیره منابع ارزی حاصل از فروش نفت در صندوق مطابق قانون مدون پیش نمی‌رود. در میان کشورهای مختلف ونزوئلا بعد از ایران بیشترین وابستگی به نفت را دارد. مشکلات اقتصادی که در ایران وجود دارد در آن کشور نیز دیده می‌شود، با این حال نیکلاس مادورو، رییس‌جمهور ونزوئلا اعلام کرده است: بودجه سال 2015 ونزوئلا برمبنای قیمت 60دلار برای هر بشکه نفت بسته خواهد شد. دولت ونزوئلا معمولا هنگام تنظیم بودجه سالانه خود قیمت نفت را پایین‌تر از حد واقعی ارزیابی می‌کند تا بتواند با محدودیت‌های کمتری، بودجه را در بخش‌های مختلف هزینه کند. ونزوئلا در بودجه سال 2014 خود نیز قیمت نفت را 60دلار تعیین کرده بود. قیمت نفت‌خام به‌دلیل قوی بودن عرضه، ضعیف بودن تقاضا و عدم تمایل کشورهای تولید‌کننده نسبت به کاهش تولید و به‌ویژه عربستان، از ماه ژوئن تاکنون بیش از 25درصد کاهش یافته است. قیمت نفت‌خام امریکا برای تحویل در ماه نوامبر، در پایان معاملات دیروز به 82دلار و 75سنت رسید. مادورو در عین حال تصریح کرد که تصور می‌کند قیمت نفت افزایش خواهد یافت و طرح‌های اجتماعی دولت ونزوئلا با کمبود بودجه مواجه نخواهد شد. رییس‌جمهور ونزوئلا گفته است: قیمت نفت ممکن است به 40دلار کاهش یابد و من تضمین می‌کنم که تمام حقوق اجتماعی مردم، حق آنها بر آموزش، بهداشت، غذا و زندگی تامین خواهد شد. یکی از ویژگی‌های اصلی کشورهای وابسته به نفت بودجه‌ریزی با نگاه بدبینانه نسبت به قیمت نفت است. ایران به‌عنوان کشوری که دارای بدهی بالا و هزینه‌های فراوان است، ظرف 25سال گذشته باوجود آنکه به استناد اهدف برنامه‌یی خود، قصد کاهش وابستگی بودجه به منابع نفتی را داشته، اما هر سال میزان وابستگی به نفت افزایش پیدا کرده و در چنین شرایطی با نوسانات قیمت نفت، اقتصاد انعطاف لازم را نخواهد داشت. این در شرایطی است که در حال حاضر اقتصاد ایران در شرایط رکود به‌سر می‌برد و نیاز به تزریق منابع توسط دولت دارد اما دولت دارای ذخیره ارزی چندانی نیست و با کاهش قیمت نفت نیز ترس از تامین هزینه‌هایش افزایش پیدا کرده است، درحالی که اگر سازوکار صندوق توسعه ملی به‌درستی اجرا شده بود، نوسانات قیمت نفت بر اقتصاد و تصمیم‌گیری‌های دولت برای اقتصاد، بی‌تاثیر بود. تیمور رحمانی، کارشناس اقتصادی درمورد تعیین قیمت نفت هنگام تدوین بودجه‌، گفت: دولت همیشه باید یک دامنه نوسان برای قیمت نفت درنظر بگیرد و درنهایت قیمتی را که ممکن است در بدترین شرایط اتفاق بیفتد، در بودجه درنظر بگیرد. به گفته او، درصورتی که دولت پایین‌ترین قیمت را درنظر بگیرد و درنهایت قیمت نفت بالاتر از پیش‌بینی‌هایش باشد، مازاد درآمد حاصله در صندوق توسعه ملی ذخیره خواهد شد و درصورت کاهش قیمت نیز دولت در تنگنا قرار نمی‌گیرد. رحمانی، با بیان اینکه کارشناسان حوزه انرژی قادر به پیش‌بینی قیمت نفت در یک سال آتی هستند، گفت: دولت می‌تواند با وجود مجموع پیش‌بینی‌ها بودجه را با کمترین رقم تنظیم کند. محمد مزرعتی، مدیر همکاری‌های بین‌الملل صندوق توسعه ملی، با بیان اینکه بهتر است دولت کف قیمت را برای نفت در لایحه بودجه 94 درنظر بگیرد، گفت: قیمت احتیاطی 80 تا 85دلار برای نفت مناسب است. وی افزود: باتوجه به اینکه هم‌اکنون حساب ذخیره ارزی فعال است چنانچه قیمت نفت افزایش یافت، دولت می‌تواند مابه‌التفاوت افزایش قیمت نفت را به این حساب واریز کند. ‌مزرعتی گفت: درواقع تعیین کف قیمت نفت در لایحه بودجه 94 باعث می‌شود اگر قیمت‌ها بهبود یافت، دولت به دردسر نیفتاده و نگرانی بابت کسری بودجه نداشته باشد. وی با بیان اینکه بعید است قیمت نفت به زیر 70دلار برسد، تصریح کرد: چنانچه قیمت‌ها به کمتر از 70دلار در هر بشکه برسد، قطعا تولید شیل‌های نفتی برای امریکا به‌صرفه نخواهد بود و این امر امریکایی‌ها را با مشکل مواجه می‌کند، بنابراین بعید است قیمت نفت به کمتر از 70دلار در هر بشکه برسد. وی افزود: البته شاید هم‌اکنون تمایل برای ماندن قیمت نفت در کانال 80 تا 90دلار باشد، اما هیچ تضمینی مبنی بر اینکه قیمت‌ها روی همین محدوده باقی بماند، وجود ندارد. وی در پاسخ به این پرسش که آیا کاهش قیمت نفت تاثیری در عملکرد صندوق توسعه ملی خواهد داشت، افزود: باتوجه به اینکه صندوق توسعه ملی بر مبنای اساسنامه خود عمل می‌کند، بنابراین کاهش قیمت‌ها تاثیری بر عملکرد این صندوق ندارد و دولت باید سهم خود را از درآمدهای نفتی به صندوق واریز کند.